danvienxitochauthuy

Tác phẩm: Cầu Nguyện Đan Tu (20) – NGƯỜI BẢO GÌ, CÁC ANH CỨ VIỆC LÀM THEO (Ga 2,5)

Tác giả: M. Anna Huyền Trang

Dẫn Nhập

Theo Sắc lệnh Perfectae Caritatis, Đời sống Thánh hiến là Sequela Christi, đi theo Chúa Kitô. Thánh Gioan trong thư thứ nhất cũng mời gọi chúng ta: hãy đi trên con đường mà Đức Giêsu đã đi (x. 1Ga 2,6). Nhờ bước theo Chúa chúng ta có thể lắng nghe được điều Người muốn và có thể đáp lại. Cho nên, để đâm rễ sâu trong đời sống và giáo huấn của Đức Kitô, chúng ta cần ở lại với Người trong cầu nguyện. Và như Mẹ Têrêxa đã nói cầu nguyện là đi vào con tim của thế giới, còn theo Đức Phanxicô “không cầu nguyện, mọi hoạt động của chúng ta có nguy cơ vô hiệu hóa, và sứ điệp của chúng ta trở thành trống rỗng.”[1]

Trong tiệc cưới Cana (Ga 2,1-12), Đức Maria, Đức Giêsu và các môn đệ đều là những khách được mời, chứng kiến cảnh gia đình chú rể hết rượu ngay khi tiệc còn dang dở. Đức Maria đã thể hiện tình yêu thương và quan tâm một cách thật tế nhị. Mẹ đã can thiệp không phải bằng mệnh lệnh, cũng không phải bằng lời cầu xin trực tiếp hay khẩn nài, nhưng một lòng tin tưởng vào Đức Giêsu, Mẹ nói: “Họ hết rượu rồi!” (Ga 2,3). Một câu nói tưởng chừng bâng quơ, một ghi nhận sự việc thông thường. Nhưng đối với Đức Giêsu, chừng ấy đã đủ. Và hướng về các gia nhân, Mẹ nói: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo” (Ga 2,5). Lời của Mẹ nói với gia nhân cũng là đề tài mà người viết xin trình bày qua ba điểm dưới đây: (1) Đức Maria là đấng trung gian, (2) Đức Giêsu, Đấng ban Lời đem lại sự sống và (3) các đan sĩ (cũng như các gia nhân) lắng nghe và thực hành Lời Chúa.

1. Mẹ Maria là đấng trung gian ân sủng

Để trở thành trung gian ân sủng, trước hết Mẹ là người quy phục hoàn toàn thánh ý của Thiên Chúa. Kinh thánh không nói nhiều đến việc Mẹ muốn, nhưng là Mẹ luôn luôn làm theo điều Chúa muốn và sống trọn thánh ý Người với sự khiêm nhường sâu thẳm: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói” (Lc 1,38).

Thứ đến, Mẹ là người khao khát mãnh liệt tìm kiếm thánh ý Chúa. Sự khao khát này thúc đẩy Mẹ tìm kiếm Thiên Chúa trong mọi biến cố vui buồn của cuộc đời Mẹ. Vì thế, Mẹ đã có được sự bén nhạy hết sức tinh tế.

Lời Đức Maria nói với gia nhân tại tiệc cưới Cana: Người bảo gì anh em cứ việc làm theo cho phép chúng ta hiểu đức tin sâu xa của Mẹ; vì xác tín Đức Giêsu sẽ can thiệp nên Mẹ rất kiệm lời. Dường như niềm tin đã hướng dẫn Đức Maria nói và hành động như thế.

 Đức Maria là Mẹ của Hội thánh. Cảm nghiệm được “uy lực” lời chuyển cầu của Mẹ, Hội thánh xác tín Mẹ hằng chuyển cầu cho con cái của Mẹ. Mỗi người Kitô hữu cũng hãy thường xuyên mở lòng ra với lời của Chúa Giêsu, khao khát ý muốn của Thiên Chúa trên cuộc đời mình, để khôn ngoan trong mọi chọn lựa mà tránh sa vào con đường mê lầm tội lỗi. Lời của Mẹ “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo” giúp chúng ta đi vào đối thoại liên lỉ với Thiên Chúa trong vâng phục thánh ý Người.

Trong tiệc cưới Cana, lời của Đức Giêsu đã đem lại niềm vui và sức sống mới cho mọi người tham dự.

2. Đức Kitô – Đấng ban Lời đem lại sự sống

Các gia nhân đã vâng lời Đức Maria và nghe theo Đức Giêsu truyền dạy: “Các anh đổ đầy nước vào chum đi! … Bây giờ các anh múc và đem cho ông quản tiệc” (Ga 2,7-8). Đức Giêsu đã làm phép lạ hoá nước thành rượu tại tiệc cưới Cana là dấu lạ đầu tiên trong sứ vụ của Người. Với dấu lạ này, Đức Giêsu công khai tỏ mình ra cho nhân loại. Người chỉ dùng lời mà truyền dạy các gia nhân và họ làm theo lời Người. Kết quả là phép lạ đã diễn ra. Đó là một niềm vui quá bất ngờ, từ quản tiệc, đôi tân hôn, gia nhân, cho đến khách dự tiệc… vì Đức Giêsu đã can thiệp kịp thời sự cố hết rượu để niềm vui tiệc cưới được nối dài. Sự hiện diện của Người trong bữa tiệc này quả là niềm vui lớn lao và vinh dự cho gia đình chủ tiệc cưới và tất cả khách mời. Nơi đâu có sự hiện diện của Đức Kitô, thì ở đó, niềm vui được trào tràn và bình an sẽ lan toả, bởi vì “chính Đức Kitô là bình an của chúng ta” (Ep 2,14).

Cũng thế, Đức Giêsu đã xuất hiện khi hai chị em Mácta và Maria đang đau khổ khóc thương em mình là Ladarô đã qua đời. Người đã cho anh trỗi dậy khi phán một lời: “Anh Lazaro, hãy ra khỏi mồ!” (Ga 11,43). Tất cả mọi người bỡ ngỡ mừng vui. Người lại chữa lành cho người nằm liệt giường, được người ta khiêng đến với Đức Giêsu để xin chữa lành. Bỏ qua cuộc tranh luận của Đức Giêsu và người Pharisêu, chúng ta ghi nhận lời của Đức Giêsu: “Trong hai điều: một là bảo: “Anh đã được tha tội rồi”, hai là bảo: “Đứng dậy mà đi”, điều nào dễ hơn? Vậy, để các ông biết: ở dưới đất này, Con Người có quyền tha tội -Đức Giê-su bảo người bại liệt-: tôi truyền cho anh: Hãy đứng dậy, vác lấy giường của anh mà đi về nhà!” (Lc 5,23-24) Đức Giêsu thực sự là Đấng có lời đem lại sự sống, sự chữa lành để qua những dấu chỉ đó, người chứng kiến được đánh động niềm tin vào Đức Giêsu.

Mặt khác, Người là căn nguyên của sự hợp nhất, là hồn sống của một cộng đoàn, vì ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Người, thì có Người ở đấy giữa họ (x. Mt 18,20).

3. Đan sĩ lắng nghe và thực hành Lời Chúa

Cuộc đời vốn không bằng phẳng như ta mộng ước, nên để sống trong niềm vui, người đan sĩ chọn Lời Chúa làm nguồn mạch cho sức sống của mình. Vì ý thức rằng tự mình, chúng ta không thể đạt được ơn cứu độ muôn đời, nên điều nhắn nhủ của Đức Maria “Người bảo gì các con cứ việc làm theo” trở nên là lời nhắc nhở cho người đan sĩ trong đời sống cầu nguyện, để Lời tác động mạnh mẽ trong tương quan của đan sĩ với Thiên Chúa và với tha nhân.

a. Lời – Nguồn mạch đời sống đan sĩ

Người sống đời Thánh hiến, cách riêng người đan sĩ lấy nguồn mạch chính yếu ở nơi Đức Kitô và Lời của Người. Hiến chế Tín lý về Giáo hội – Lumen Gentium, đã khẳng định: “Những người sống đời thánh hiến là thực hiện cuộc bước theo Đức Kitô cách sát hơn, dưới tác động của Chúa Thánh Thần, tự hiến hoàn toàn cho Thiên Chúa mà họ yêu mến trên hết mọi sự.” Hành trình của người đan sĩ cũng luôn được mời gọi đáp trả lệnh truyền đó. Thế nhưng, không thiếu những lúc đan sĩ phải đối diện với sự hoang mang vì “rượu ngon” đã cạn, khiến cho tình yêu thuở ban đầu của người đan sĩ bị phai nhạt, cằn cỗi. Những lúc như vậy, tiếng vọng của Lời chính là nguồn mạch đưa đan sĩ lại đi sâu vào đời sống cầu nguyện để kín múc tình yêu Chúa, bước theo Đức Kitô mạnh mẽ hơn, xác quyết hơn.

Nguồn mạch chính yếu của “những khí cụ làm việc lành” trong chương 4 của Tu luật thánh phụ Biển Đức là Lời Chúa. Người muốn các đan sĩ ý thức rằng, Lời cần thiết để nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng và sử dung khí cụ Lời Chúa trong cuộc sống để từng bước đưa đan sĩ vào hành trình thay đổi đời sống, để đan sĩ “không quí gì hơn lòng mến Chúa Kitô”[2]  trong Trường học phụng sự Thiên Chúa.[3]

Trong Tông hiến Tìm Kiếm Tôn Nhan Thiên Chúa (Vultum Dei quaerere) Đức giáo hoàng Phanxicô đã nói: “Toàn bộ đời sống các con, cá nhân cũng như cộng đoàn, phải được tổ chức quanh Lời Chúa.”[4] Vì chỉ có “tình yêu Đức Kitô thôi thúc tôi…” (x. 2Cr 5,14), nên mọi hoạt động của đan sĩ đều quy hướng về Đức Kitô để “dù ăn, dù uống hay làm bất cứ việc gì anh em hãy làm nhân danh Đức Kitô” (1Cr 10,31), và sau cùng đan sĩ cảm nhận hạnh phúc khi “sống đối với tôi là Đức Kitô và chết là một mối lợi” (Pl 1,21).

Quả thế, khi chọn Lời làm nguồn mạch, Lời sẽ chi phối toàn bộ đời sống đan sĩ đến nỗi “chỉ có Thiên Chúa là đủ” và đó là “chọn phần tốt nhất.”[5] Khi ấy tâm nguyện của Đức Maria “Người bảo gì các con cứ việc làm theo” sẽ trở nên hiện thực nơi người đan sĩ và cũng nhờ Lời thúc đẩy đan sĩ bước tới với tha nhân trong tình bác ái.

b. Lời – Thúc đẩy đan sĩ đến với tha nhân trong tình bác ái

Câu tục ngữ “Một cây làm chẳng lên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao” nói lên sự cần thiết phải tương tác với nhau trong cuộc sống. Thực vậy, nhờ có tương tác, con người mới có thể sống và phát triển bình thường: tôi và chúng ta không thể tách rời.

Tuy đan sĩ là người sống một mình với Thiên Chúa duy nhất, nhưng không thể tách rời khỏi cộng đoàn. Một đan sĩ không có cộng đoàn thì không phải là con cái cha thánh Biển Đức. Đan sĩ sẽ chỉ thực sự là đan sĩ khi sống một mình với Thiên Chúa mà vẫn đậm tình huynh đệ với anh em. Họ tách rời khỏi tất cả, nhưng liên kết với tất cả. Trong ý định của Thiên Chúa, con người sống tình huynh đệ hiệp thông với nhau, cùng nhau chia sẻ hạnh phúc và tình yêu thương, được đặt trong tình yêu với Thiên Chúa. Qua tương quan đó, mỗi người sẽ gặp gỡ được khuôn mặt Thiên Chúa – Đấng mà họ khao khát tìm kiếm, cũng là hạnh phúc đích thực của con người.[6]

Vì vậy, để nên thánh, chúng ta hãy đặt mình trước một Chủ Thể là Thiên Chúa của Tình Yêu (x. 1Ga 4,8). Chính Tình yêu này thúc bách ta đến với tha nhân bằng những việc làm yêu thương cụ thể (x. Ga 13,35). Đó mới là hoa quả của công trình cứu độ mà Đức Kitô đã thực hiện.[7]

Tại tiệc cưới Cana, Đức Maria đã rất nhạy bén một cách tinh tế. Không những Mẹ lo trực tiếp cho niềm vui của người khác, Mẹ còn gián tiếp mời gọi các gia nhân và các môn đệ hãy nghe lời Đức Giêsu, hầu có thể nhận biết Người là ai: “Khi người quản tiệc nếm thử nước đã hóa thánh rượu (mà không biết rượu từ đâu ra, con gia nhân đã múc nước thì biết)…” Đời sống đan sĩ cũng vậy, mỗi thành viên cần ý thức mình là người xây dựng cộng đoàn, cần tạo cho nhau cảm thức được thuộc về, và loại bỏ lối sống “bầu không khí thang máy”, là bó mình trong một thế giới riêng tư. Sức mạnh đích thực của sự hiệp nhất chính là việc thực thi bác ái huynh đệ, điều này giúp người đan sĩ có khả năng ra khỏi chính mình, không còn tìm lợi ích cho riêng mình, nhưng là tìm lợi ích cho người khác (x. 1Cr 10,24).

Hạnh phúc là hoa quả của tình yêu. Thế giới này cần tình yêu. Chúng ta cần tình yêu. Dù cuộc sống đầy dẫy những cái mâu thuẫn, vấp phạm, trái ý… nhưng dấu chỉ nơi người bác ái và yêu thương là luôn biết xây dựng niềm vui. Thánh Bênađô nói: Đức ái thì không chấp nhận bất cứ một giới hạn nào, trái lại nó trở thành đôi cánh hỗ trợ cho tâm hồn bay cao hơn. Tình yêu hoàn hảo thì loại trừ sợ hãi (x. 1Ga 4,18) và giúp chúng ta xích lại gần nhau hơn.

Kết luận

Đức Kitô là chàng rể đích thực đã đến và đưa chúng ta vào tiệc cưới Nước Trời, Người đã khai thông những bế tắc trong cuộc đời chúng ta và đã cúi xuống kết hôn với bản tính yếu hèn của chúng ta. Người cho chúng ta được hưởng nếm thứ rượu làm say ngất tâm hồn, và hưởng trọn một niềm vui không bao giờ vơi cạn, một niềm bình an mà thế gian không ban tặng được.[8]

Thiên Chúa thì vô hạn, nhưng cuộc đời chúng ta thì vẫn luôn dang dở. Chính bởi cái dang dở ấy, nên chúng ta luôn có xu hướng muốn vươn lên để khát mong có thể khoả lấp những chỗ thiếu trong cuộc sống. Sự vươn lên này không gì khác hơn là tìm đến Đấng là Chân Thiện Mỹ. Qua nhiều trung gian, sứ điệp của Thiên Chúa đã được mặc khải, để chúng ta có thể đọc ra tiếng nói bên trong để sống thánh hơn, tuy nhiên là phận người, sự vươn lên của chúng ta ít nhiều bị cản trở bởi những tham sân si. Thế nên, Mẹ Maria đã để lại cho chúng ta di sản thiêng liêng quý báu: “Người bảo gì các con cứ việc làm theo” như một con số bí ẩn trong đời cầu nguyện, có giá trị giải mã những cản trở ấy để trong tình yêu của Thiên Chúa “chúng ta được sống, cử động và hiện hữu” (Cv 17,28).

Là con cái của Mẹ Maria, người đan sĩ noi gương Mẹ, trở nên loài chim hót hay nhất để ca ngợi Thiên Chúa.[9] Ca ngợi Thiên Chúa không gì khác ngoài việc đan sĩ sống trọn căn tính cầu nguyện của đời đan tu, là được hiện diện cách thân mật với Người trong từng phút giây. Hơn nữa, đối với người đan sĩ, sự vươn lên trong Thiên Chúa sẽ là cánh cửa mở ra cho lòng trung thành và dấn thân cách vô vị lợi. Mọi sự xuất phát bởi tình yêu, thì người đan sĩ sẽ đến với tha nhân bằng sự thúc bách của tình yêu Đức Kitô (x. 2Cr 5,14).

[1] Đức Giáo hoàng Phanxicô, Tông huấn Niềm Vui Tin Mừng, số 259.

[2] Tu Luật thánh Biển Đức, ch 4,21.

[3] TL. Lời mở, 45.

[4] Đức Giáo hoàng Phanxicô, Tông hiến Vultum Dei Quaerere, số 21.

[5] Đức Giáo hoàng Phanxicô, sđd, số 9.

[6] Nguyễn Văn Bắc, Tình huynh đệ theo tinh thần Tin Mừng trong truyền thống đan tu Biển Đức, tiểu luận triết học, tại https://www.hvanphongso.edu.vn/2023/02/tinh-huynh-de-theo-tinh-than-tin-mung-trong-truyen-thong-dan-tu-bien-duc.html, truy cập ngày 14/09/2023.

[7] Phạm Văn Hiền, Khát Vọng Trời Cao, tr.103-202.

[8] x. Ngô Quang Kiệt, Tấm Bánh Đời Thường, 2016, tr. 42.

[9] Thánh Bênađô.

(Trích tác phẩm nội san linh đạo đan tu: CẦU NGUYỆN ĐAN TU của Hội Dòng Xitô Thánh Gia)

(Nguồn hình ảnh: https://nhathothaiha.net/giesu-bao-gi-cac-anh-cu-lam-theoga-25/)

CÙNG CHUYÊN MỤC