ĐsLm. Bênađô Trần Nghiêm
Lc 6,39-42 là đoạn Kinh Thánh quan trọng mà Chúa Giêsu dùng những hình ảnh rất gần gũi để dạy chúng ta về việc soi xét chính mình trước khi phán xét người khác. Dưới góc độ của một chuyên gia truyền thông và một linh mục, tôi sẽ diễn giải giáo huấn này như sau:
- DỤ NGÔN “NGƯỜI MÙ DẮT NGƯỜI MÙ” (C. 39)
“Người mù mà dắt người mù, há cả hai lại không sa xuống hố sao?”
Đây là một hình ảnh rất mạnh mẽ và dễ hiểu.
- Sự thật đời thường: Một người mù không thể nhìn thấy đường đi, và nếu họ cố gắng dắt một người mù khác, cả hai sẽ cùng gặp nguy hiểm. Điều này quá hiển nhiên, không cần phải giải thích nhiều.
- Ứng dụng vào đời sống Kitô hữu: Chúa Giêsu muốn nói rằng, nếu chúng ta thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm sống, đặc biệt là thiếu sự soi sáng của Chúa, mà lại đi làm thầy dạy dỗ người khác, chúng ta không chỉ làm hại họ mà còn tự hại chính mình. Chẳng hạn, một người chưa sống trọn vẹn giáo lý mà lại đi rao giảng cho người khác, họ có thể dẫn dắt người ấy đi sai đường, lạc lối. Việc chúng ta cần làm là khiêm tốn học hỏi và trưởng thành trong đời sống đức tin trước khi có thể chia sẻ và hướng dẫn người khác.
- DỤ NGÔN “THẦY TRÒ” (C. 40)
“Học trò không hơn thầy, nhưng khi đã học thành tài thì sẽ được như thầy mình.”
- Lý giải: Mối quan hệ thầy – trò rất quan trọng. Chúa Giêsu là Thầy Chí Thánh, và chúng ta là học trò của Ngài. Mục đích của chúng ta không phải là hơn thầy, mà là học theo Thầy, sống như Thầy đã sống.
- Điểm nhấn: Khi đã “học thành tài” (sống theo Lời Chúa, sống như Chúa), chúng ta sẽ có khả năng hướng dẫn người khác một cách đúng đắn, không phải dựa trên sự khôn ngoan của mình, mà dựa trên sự khôn ngoan của Thầy. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng, sự ảnh hưởng tốt đến người khác đến từ việc chúng ta biến đổi chính mình theo gương Chúa Giêsu, chứ không phải từ những lời nói suông.
- DỤ NGÔN “CÁI XÀ VÀ CÁI RÁC” (C. 41-42)
“Sao anh thấy cái rác trong con mắt của người anh em, mà cái xà trong con mắt của chính mình thì lại không để ý tới?”
Đây là dụ ngôn trọng tâm, một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ.
- Hình ảnh trực quan: Cái rác là một hạt bụi nhỏ, cái xà là một khúc gỗ lớn. Việc cố gắng lấy hạt rác trong mắt người khác khi mà mắt mình đang bị che lấp bởi cả một cái xà là một hình ảnh vừa hài hước vừa trớ trêu.
- Ý nghĩa thiêng liêng: Chúa Giêsu muốn chúng ta hiểu rằng, khi chúng ta chỉ trích lỗi lầm nhỏ của người khác, chúng ta thường lãng quên hoặc che giấu những khuyết điểm lớn hơn của chính mình. Sự kiêu ngạo làm mờ mắt chúng ta, khiến chúng ta thấy mình tốt hơn người khác và có quyền phán xét họ.
- Hành động cụ thể: Chúa Giêsu khuyên: “Anh đừng đi lấy cái rác trong con mắt người anh em ra, trong khi chưa lấy cái xà ra khỏi mắt anh.” Điều này có nghĩa là, trước khi chỉ trích người khác, chúng ta hãy thành thật nhìn lại chính mình, sửa đổi những lỗi lầm của bản thân trước. Khi chúng ta đã trở nên tốt hơn, lời khuyên của chúng ta mới có sức thuyết phục và có thể giúp đỡ người khác một cách hiệu quả.
Tóm lại: Những giáo huấn này của Chúa Giêsu không phải là lời cấm chúng ta giúp đỡ hay góp ý cho người khác. Ngược lại, Ngài muốn chúng ta làm điều đó một cách khôn ngoan và khiêm tốn.
- Thay đổi cách tiếp cận: Hãy chuyển từ phán xét sang yêu thương.
- Bắt đầu từ chính mình: Hãy bắt đầu từ việc sửa đổi bản thân trước khi muốn sửa đổi người khác.
- Chia sẻ thay vì chỉ trích: Hãy chia sẻ kinh nghiệm sống, sự trưởng thành của mình để giúp đỡ anh chị em, thay vì chỉ trích lỗi lầm của họ.
Khi chúng ta sống như vậy, chúng ta không chỉ làm đẹp lòng Chúa mà còn xây dựng một cộng đồng Kitô hữu đầy tình yêu thương, sự cảm thông và lòng khiêm tốn.