Ed 9, 1-7 và Mt 18, 15-20

Emmanuel Triệu Phú

“Nếu người anh em của anh trót phạm lỗi, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi.” (Mt 18,15)

Anh chị em tu sĩ thân mến, có một căn bệnh rất mãn tính trong đời tu đó là thấy lỗi của anh chị em nhưng không biết phải làm gì với lỗi ấy. Thấy một người sai, chúng ta có thể bực bội, than phiền, kể lại cho người khác, rồi dần dần một lỗi lầm trở thành một “câu chuyện” của cộng đoàn, nhưng người có lỗi lại không được chữa lành. Điều đáng sợ là: người kể tưởng mình đang bảo vệ cộng đoàn, trong khi người có lỗi lại ngày càng cô đơn và đi xa. Lời Chúa hôm nay chỉ cho chúng ta một con đường khác: Đừng biến lỗi của anh em thành câu chuyện, hãy biến nó thành lời cầu nguyện, cuộc gặp gỡ và cơ hội chữa lành.

1. Thấy Lỗi – Nhưng Phải Biết Đau

Trong bài đọc thứ nhất, Thiên Chúa cho ngôn sứ Ê-dê-ki-en thấy một Giêrusalem đang chìm trong sự dữ. Nhưng giữa thành phố ấy, Ngài tìm thấy những người “than van, rên siết về mọi điều ghê tởm đang xảy ra trong thành.” (Ed 9,4). Thiên Chúa không tìm những người giỏi nhất, có chức vụ nhất, hay làm được nhiều việc nhất. Ngài tìm những người còn biết đau trước sự dữ. Đây cũng là điều đời tu hôm nay cần học lại. Khi thấy anh chị em lầm lỗi, điều đầu tiên xuất hiện trong lòng tôi là gì: Đau vì họ, hay bực vì họ? Rất dễ có 2 thái cực thế này: người quan sát thấy lỗi, còn Người đồng hành thấy con người phía sau lỗi lầm ấy. Có khi một người nóng nảy vì họ đang kiệt sức, một người khép kín vì họ đang mang một vết thương âm thầm nào đó, một người sa sút vì họ đang chiến đấu với một điều mà chúng ta không biết. Điều đó không có nghĩa là dung túng. Hiểu không phải là dung túng, thương không phải là bỏ qua sự thật. Nhưng trước khi sửa lỗi một người, hãy học cách nhìn thấy con người phía sau lỗi lầm. cho nên thánh Phaolô nói: “Anh em hãy mang gánh nặng cho nhau.” (Gl 6,2). Mang gánh nặng của anh em không phải là mang lỗi của họ đi kể, mà là mang chính con người đang yếu đuối ấy đến trước mặt Chúa.

2. Sửa Lỗi: Đi Đến Với Người, Đừng Đi Đến Với Đám Đông

Chúa Giêsu nói: “Hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi.” (Mt 18,15). Không phải kể cho người khác, không phải để cả cộng đoàn biết, không phải biến lỗi của một người thành đề tài nhưng một mình anh với nó. Đây phải là nguyên tắc vàng trong đời sống cộng đoàn: Nếu tôi có vấn đề với một người, tôi phải đến với người ấy trước khi đến với người khác. Nếu thấy một người sai, cầu nguyện trước khi phàn nàn. Nếu cần góp ý, hãy tự hỏi: “Tôi nói vì yêu thương hay vì tôi đang tức giận?” Bởi vì có một khác biệt rất lớn giữa sửa lỗi và tố cáo. Tố cáo muốn người kia bị lộ, còn Sửa lỗi muốn người kia được chữa lành. Tố cáo muốn chứng minh: “Anh sai” còn sửa lỗi muốn nói: “Tôi muốn anh trở lại.” Chúa Giêsu không nói: “Anh đã thắng” mà Ngài nói: “Anh đã được lại một người anh em.” Đó phải là mục tiêu của mọi sửa lỗi trong đời tu, không phải thắng nhau, mà là giữ nhau.

3. Căn Bệnh Nặng Nhất: Biến Lỗi Của Một Người Thành Câu Chuyện Của Cộng Đoàn

Một người phạm lỗi, một người biết, rồi hai người biết, rồi cả cộng đoàn biết. Nhưng có khi người có lỗi lại là người cuối cùng biết rằng mọi người đang nói về mình. Đó là một vết thương rất sâu. Người ấy cảm thấy bị theo dõi, bị dán nhãn, bị loại trừ. Họ không còn dám chia sẻ, không còn dám nhận lỗi, không còn dám sống thật và rồi họ khép lòng. Một cộng đoàn như thế không chữa lành con người; nó khiến con người sống phòng thủ. Có những lời chúng ta gọi là “góp ý”, nhưng thực chất là than phiền. Có những lời gọi là “xây dựng cộng đoàn”, nhưng thực chất là kể xấu. Có những lời gọi là “nói sự thật”, nhưng thực chất là dùng sự thật như một vũ khí. Vì thế, trước khi nói về một người, hãy tự hỏi: “Nếu người ấy đang đứng trước mặt tôi, tôi có dám nói y như thế không?” Nếu không, tốt hơn hết là im lặng và cầu nguyện. Cho nên thánh Phaolô dạy: “Sống theo sự thật và trong tình bác ái” (Ep 4,15), không chỉ sự thật, mà còn sự thật trong tình bác ái.

4. Cách Chữa: Cầu Nguyện – Gặp Gỡ – Đồng Hành

Đời tu không thể chỉ nói: “Thôi, cầu nguyện đi.” Nhưng cũng không thể cứ gặp vấn đề là họp, phê bình, phân tích và kết luận. Có những lúc cần nói, nhưng trước khi nói, hãy cầu nguyện. Trước khi sửa người khác, hãy sửa mình. Trước khi kết luận, hãy lắng nghe. Trước khi chỉ ra lỗi, hãy nhìn thấy

nỗi đau. Và sau khi góp ý, hãy ở lại. Đừng nói “Anh phải thay đổi” hãy nói “Chúng ta cùng thay đổi.” Đừng nói “Chị có vấn đề” hãy nói: “Tôi muốn cùng chị đi qua chuyện này.” Đó là sửa lỗi theo Tin Mừng. Và đây là “toa thuốc” đơn giản cho căn bệnh này: Chữa cái nhìn: đừng nhìn anh chị em bằng lỗi lầm của họ. Chữa cái miệng: đừng nói điều mình không dám nói trước mặt họ. Chữa cách sửa lỗi: nói riêng, nói thật, nói bằng tình yêu. Chữa bằng cầu nguyện: thay vì kể về họ với người khác, hãy kể về họ với Chúa. Chữa bằng đồng hành: đừng chỉ yêu cầu người khác thay đổi; hãy đi cùng họ trên con đường thay đổi. Một cộng đoàn trưởng thành không phải là cộng đoàn không có người sai, mà là cộng đoàn trong đó người sai vẫn có thể trở về. Một cộng đoàn thánh thiện không phải là nơi mọi người hoàn hảo, mà là nơi người chưa hoàn hảo vẫn cảm thấy mình được yêu thương và được giúp để lớn lên.

5. Câu Hỏi Để Mỗi Tu Sĩ Đem Vào Nhà Nguyện

Anh chị em thân mến, có lẽ hôm nay chúng ta không cần xét mình quá nhiều, chỉ cần mang vào nhà nguyện bốn câu hỏi: Khi thấy anh chị em sai, tôi đau vì họ hay bực vì họ? Tôi đang cầu nguyện cho một người nhiều hơn là tôi đang nói về người ấy không? Có bao giờ tôi biến lỗi của một người thành câu chuyện của cộng đoàn không? Và câu hỏi cuối cùng: Nếu một người anh chị em đang lầm đường, tôi muốn trở thành người tố cáo họ hay người giúp họ trở về? Đừng trả lời vội, hãy để Chúa trả lời trong lòng mình.

Kết Luận

Anh chị em tu sĩ thân mến, đời tu không thiếu những người nhìn ra vấn đề. Điều chúng ta cần là những người biết mang vấn đề ấy đến trước Chúa; không thiếu người nói: “Anh ấy sai.” “Chị ấy có vấn đề.” “Cộng đoàn này không ổn.” Nhưng chúng ta cần một người có thể quỳ xuống và nói: “Lạy Chúa, anh ấy đang đau, xin cho con biết phải làm gì.” Đó là khác biệt giữa tố cáo và chữa lành. Tố cáo làm người ta xấu hổ còn chữa lành giúp người ta đứng lên. Tố cáo đẩy người ta ra xa, còn chữa lành đưa người ta trở về. Vì thế: Thấy lỗi – nhưng không kết án, đau – nhưng không than phiền, sửa – nhưng không làm nhục mà là ầu nguyện – rồi đồng hành. Đừng biến vết thương của anh em thành câu chuyện của cộng đoàn, hãy biến nó thành lời cầu nguyện của cộng đoàn. Bởi vì một cộng đoàn thánh thiện không phải là cộng đoàn không có người lầm lỗi, mà là cộng đoàn trong đó người lầm lỗi vẫn còn một nơi để trở về. Và một tu sĩ trưởng thành không phải là người không bao giờ thấy lỗi của anh chị em, mà là người thấy lỗi của anh chị em, đau trong lòng, quỳ xuống cầu nguyện, rồi tìm cách đến bên họ bằng lòng thương xót. Đó mới là sửa lỗi theo Tin Mừng, đó mới là tình huynh đệ của Đức Kitô.

Lời Nguyện

Lạy Chúa Giêsu, xin chữa căn bệnh âm thầm trong chúng con: thấy lỗi của anh chị em nhưng quên mất con người của họ; biết kể lỗi của họ nhưng quên cầu nguyện cho họ. Xin cho con một trái tim biết đau khi thấy anh chị em mình lạc đường. Đừng cho con biến lỗi của một người thành câu chuyện của cả cộng đoàn. Nếu con cần nói, xin cho con biết nói bằng tình yêu. Nếu con cần sửa, xin cho con biết sửa trong kín đáo. Nếu người anh em ngã, xin cho con biết chìa tay. Nếu họ yếu đuối, xin cho con biết kiên nhẫn. Nếu họ lạc đường, xin cho con biết đi tìm. Và nếu chính con đã làm họ tổn thương, xin ban cho con sự khiêm nhường để nói: “Xin lỗi. Tôi đã làm bạn đau. Tôi muốn cùng bạn chữa lành.” Lạy Chúa, xin cho cộng đoàn chúng con trở thành nơi người ta không sợ khi mình yếu đuối, không tuyệt vọng khi mình sai lỗi, không phải trốn chạy khi mình thất bại. Xin cho chúng con biết: thấy lỗi – nhưng không kết án; đau – nhưng không than phiền; sửa – nhưng không làm nhục; cầu nguyện – rồi đồng hành; và yêu thương cho đến khi người anh em có thể đứng lên. Amen