1Cr 10, 14-22 và Lc 6, 43-49

Emmanuen Triệu Phú

Anh chị em Tu sĩ thân mên, có một nghịch lý rất thật đang diễn ra trong đời tu: chúng ta có thể rất bận rộn với việc của Chúa mà lại ít ở với Chúa. Một ngày sống được lấp đầy với thời gian biểu: Thánh lễ, giờ kinh, mục vụ, họp hành, phục vụ; nhưng bên trong lại có thể khô khan, mệt mỏi, dễ tự ái và thiếu bình an. Đôi khi, điều làm chúng ta xa Chúa không phải là những điều xấu, mà chính là những điều tốt đã chiếm mất chỗ của Chúa như: công việc, thành công, quyền hạn, sự công nhận, cái tôi hay những tiện nghi mình không muốn từ bỏ. Vì thế, thánh Phaolô nhắc: “Hãy xa lánh việc thờ ngẫu tượng” (1 Cr 10,14), còn Đức Giêsu hỏi: “Tại sao anh em gọi Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’ mà không làm điều Thầy dạy?” (Lc 6,46). Nên Lời Chúa hôm nay mời chúng ta dừng lại và hỏi thật lòng: Sau bao năm đi theo Chúa, điều gì đang thật sự làm chủ trái tim tôi? Và đời tu của tôi đang sinh ra những hoa trái nào?

1. Những ngẫu tượng có thể bước vào nhà dòng mà không cần ai cho phép

Thánh Phaolô nói rất thẳng: “Anh em thân mến, hãy xa lánh việc thờ ngẫu tượng” (1 Cr 10,14). Nghe câu này, nhiều người tu sĩ có thể nghĩ: Tôi đâu có thờ ngẫu tượng. Tôi đã dâng cả đời cho Chúa rồi mà. Nhưng ngẫu tượng trong đời tu đôi khi không có hình dáng của một pho tượng. Mà Ngẫu tượng có thể mang một khuôn mặt rất đẹp: thành công mục vụ, công việc, chức vụ, uy tín, khả năng, sự tiện nghi, điện thoại, mạng xã hội, hay nhu cầu được người khác yêu thích và công nhận. Có khi chúng ta không còn tìm kiếm Chúa, nhưng tìm kiếm cảm giác mình có ích. Hôm nay chúnghông còn thao thức vì Nước Trời, nhưng thao thức vì chương trình của mình thành công, không còn buồn vì mình xa Chúa, nhưng buồn vì người khác không đánh giá cao mình. Đó là lúc một điều rất tinh vi xảy ra: chúng ta vẫn làm việc của Chúa, nhưng lại bắt đầu làm việc vì chính mình. Cho nên, thánh Gioan Thánh Giá nhắc nhở rằng điều nguy hiểm không chỉ là những điều xấu, mà cả những điều tốt nếu chúng chiếm chỗ của Thiên Chúa trong tâm hồn. Bởi vậy, lời Chúa hôm nay mời chúng ta nhìn lại: Tôi đang phục vụ Chúa, hay tôi đang dùng việc phục vụ Chúa để phục vụ chính mình?

2. Cây được nhận ra không phải nơi bộ lá, nhưng nơi trái

Đức Giêsu nói: “Không có cây nào tốt mà lại sinh quả xấu… xem quả thì biết cây” (Lc 6,43-44). Đời tu cũng vậy, một tu sĩ không được đo bằng chiếc áo dòng đẹp, số năm khấn dòng, chức vụ hay số lượng công việc đã làm, nhưng bằng những hoa trái đang xuất hiện trong đời sống của mình. Sau nhiều năm sống đời thánh hiến, tôi có hiền hơn không? Có dễ tha thứ hơn không? Có biết lắng nghe hơn không? Có bớt xét đoán anh chị em không? Có còn rung động trước nỗi đau của người nghèo không? Hay tôi ngày càng dễ tự ái, khó chịu, khép kín, thích phê bình, muốn người khác làm theo ý mình? Nên Thánh Phaolô cho thấy Hoa Trái tốt đẹp là có Thần Khí Chúa luôn hiện diện qua cách sống của mình: “Hoa quả của Thần Khí là bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hòa và tiết độ” (Gl 5,22-23). Đó mới là những “thành tích” mà Thiên Chúa muốn nhìn thấy. Nên một cộng đoàn có thể có những công trình rất đẹp, chương trình rất thành công, hoạt động rất phong phú; nhưng nếu anh chị em sống với nhau trong lạnh nhạt, cạnh tranh và nghi kỵ, thì chúng ta phải can đảm tự hỏi: cái cây đời tu của chúng ta đang sinh trái gì?

3. Điều đáng sợ nhất là “Lạy Chúa” nhưng không còn sống như người thuộc về Chúa

Đức Giêsu hỏi một câu khiến người tu sĩ không thể dễ dàng né tránh: “Tại sao anh em gọi Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’ mà không làm điều Thầy dạy?” (Lc 6,46). Chúng ta đã nói câu “Lạy Chúa” biết bao nhiêu lần. Nhưng Chúa lại hỏi chúng ta bằng chính đời sống. Nếu con thực sự gọi Thầy là Chúa, tại sao con không tha thứ cho người anh em? Nếu con gọi Thầy là Chúa, tại sao con vẫn cần người khác phải công nhận mình? Nếu con gọi Thầy là Chúa, tại sao con lại để một lời góp ý làm mất bình an cả ngày? Nếu con gọi Thầy là Chúa, tại sao con dễ thương người ngoài cộng đoàn hơn người sống chung với con? Đây là một thử thách rất thật của đời tu. Chúng ta có thể dễ dàng yêu những người mình phục vụ, nhưng lại khó chịu với người anh em cùng nhà. Có thể kiên nhẫn với giáo dân, nhưng thiếu kiên nhẫn với cộng đoàn. Có thể nói về bác ái rất hay, nhưng lại giữ trong lòng một danh sách những người mình không muốn gặp. Đời tu không được kiểm chứng trước hết nơi tòa giảng, nhưng nơi căn phòng, bàn ăn và hành lang của cộng đoàn và cách mình sống với những người xung quanh.

4. Có những cơn khát không thể chữa bằng công việc

Một trong những vấn đề của đời tu hôm nay là sự mệt mỏi bên trong. Chúng ta có thể nghỉ ngơi mà không được nghỉ trong Chúa. Có thể đi đây đi đó nhưng tâm hồn vẫn trống rỗng. Có thể cầm điện thoại hàng giờ nhưng vẫn cảm thấy cô đơn. Có thể nói chuyện với rất nhiều người nhưng không có một người nào thật sự biết mình. Rồi chúng ta lao vào công việc để quên đi sự trống rỗng ấy. Nhưng công việc không thể chữa lành một trái tim đang thiếu Chúa. Cho nên Đức Giêsu khuyên: “Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em” (Ga 15,4). Đời tu trước hết không phải làm nhiều cho Chúa, nhưng là ở lại với Chúa, để từ đó mới có thể làm việc của Chúa. Nếu mất đời sống nội tâm, người tu sĩ vẫn có thể tiếp tục hoạt động một thời gian dài, nhưng bên trong sẽ dần cạn kiệt. Khi ấy, việc phục vụ dễ trở thành nghĩa vụ; cầu nguyện trở thành bổn phận; cộng đoàn trở thành nơi phải chịu đựng; và ơn gọi trở thành một gánh nặng. 5. Nền đá không phải là thành công của tôi, mà là chính Đức Kitô Đức Giêsu nói về người khôn ngoan: “Người ấy giống như một người xây nhà, đào sâu và đặt nền trên đá” (Lc 6,48). Trong đời tu, nền đá ấy không phải là một cộng đoàn tốt, một bề trên lý tưởng, một công việc phù hợp hay một môi trường thuận lợi, mà Nền đá ấy là Đức Kitô. Bởi vì cộng đoàn có thể làm chúng ta thất vọng. Bề trên có thể không hiểu chúng ta. Anh chị em có thể làm chúng ta tổn thương. Công việc có thể không thành công. Người mình phục vụ có thể vô ơn. Những dự định tốt đẹp có thể thất bại. Nếu nền móng của chúng ta là những điều ấy, thì một ngày nào đó chúng ta sẽ muốn bỏ cuộc. Nhưng nếu nền móng của chúng ta là Đức Kitô thì chúng ta vẫn có thể nói: “Con ở lại, không phải vì mọi sự đều dễ dàng, nhưng vì con đã thuộc về Chúa.” Thánh Phaolô đã cảm nghiệm được những điều này khi Ngài từng trải qua những lúc thiếu thốn, bị chống đối, bị hiểu lầm và đau khổ, nhưng ngài vẫn nói: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20). Đó mới là đích đến sâu xa nhất của đời tu: không phải trở thành một tu sĩ nổi tiếng, nhưng trở thành một người để Đức Kitô sống trong mình.

6. Có lẽ Chúa không muốn chúng ta làm thêm, nhưng muốn chúng ta yêu lại

Vì thế, hôm nay chúng ta không nhất thiết phải tìm thêm một chương trình mới, một sáng kiến mới hay một việc tông đồ mới. Có khi điều Chúa muốn rất đơn giản là: hãy trở lại với tình yêu ban đầu. Hãy cầu nguyện không chỉ vì phải cầu nguyện, nhưng vì nhớ Chúa. Hãy gặp anh chị em không chỉ vì sống chung một nhà, nhưng vì nhận ra nơi họ một người Chúa đã trao cho mình. Hãy làm việc không phải để chứng minh mình quan trọng, nhưng để phục vụ. Hãy biết dừng lại khi lòng mình bắt đầu khô cạn. Hãy can đảm nhận ra những “ngẫu tượng” đang âm thầm chiếm chỗ của Chúa. Và nhất là, hãy để Lời Chúa chạm vào những vùng mình thường né tránh. Bởi nghe Lời Chúa mà không để Lời Chúa thay đổi mình thì cũng giống như xây nhà mà không đặt nền trên đá. Kết luận: Điều còn lại sau một đời phục vụ Sau cùng, Chúa không hỏi chúng ta đã làm được bao nhiêu việc, nhưng Chúa sẽ hỏi trái tim chúng ta đã trở nên thế nào sau những năm tháng đi theo Người. Có thể chúng ta không làm được những điều lớn lao, nhưng nếu nhờ đời tu mà chúng ta hiền hơn, biết yêu hơn, dễ tha thứ hơn và giống Đức Kitô hơn, thì đó đã là một hoa trái đẹp. Xin đừng để đôi tay chúng ta luôn bận rộn phục vụ mà trái tim lại xa Chúa. Xin đừng chỉ làm việc cho Chúa, mà hãy để Chúa sống trong mình.

Lời nguyện

Lạy Chúa Giêsu, xin thanh luyện trái tim con khỏi những điều đang âm thầm chiếm chỗ của Chúa. Xin cho con biết làm việc mà không tìm mình, phục vụ mà không cần được công nhận, sống với anh chị em bằng lòng thương xót và cầu nguyện bằng một trái tim chân thành. Xin cho Đức Kitô luôn là nền đá đời tu của con, để giữa những đổi thay và thử thác, con vẫn trung thành bước đi. Xin cho điều đẹp nhất còn lại nơi con sau những năm tháng đời tu là: con ngày càng giống Chúa hơn. Amen.