(Mt 10,34–11,1)

ĐsLm. Bênađô Trần Nghiêm

Kính thưa cộng đoàn,

Người ta thường nói: “Đời người là chuỗi những chọn lựa.” Quả thật, mỗi chọn lựa đều mở ra một tương lai. Chọn đúng thì dẫn đến hạnh phúc; chọn sai có thể để lại những tiếc nuối suốt đời. Không ai có thể sống mà không chọn lựa. Mỗi ngày chúng ta đều phải chọn: làm hay không làm, nói hay im lặng, yêu thương hay ích kỷ, dấn thân hay thỏa hiệp.

Nhưng đối với người Kitô hữu, và cách riêng là người tu sĩ, chọn lựa không chỉ dựa trên điều mình thích hay điều đem lại lợi ích trước mắt. Tiêu chuẩn của Tin Mừng là đặt mọi sự lên bàn cân của Thiên Chúa để xem điều gì có giá trị lớn hơn, điều gì đáng được ưu tiên hơn. Chính Đức Giêsu hôm nay mời gọi chúng ta thực hiện cuộc cân nhắc ấy.

Nghe những lời của Chúa trong Tin Mừng, nhiều người cảm thấy ngỡ ngàng: “Thầy đến không phải để đem hòa bình, nhưng để đem gươm giáo… Ai yêu cha mẹ hơn Thầy thì không xứng với Thầy…” Những lời ấy xem ra rất cứng rắn, thậm chí trái ngược với hình ảnh một Đức Giêsu hiền lành và yêu thương.

Thực ra, Chúa không cổ võ chia rẽ gia đình. Chính Người đã dạy phải hiếu kính cha mẹ và yêu thương tha nhân. Điều Người muốn nói là: khi phải chọn lựa giữa Thiên Chúa và bất cứ điều gì khác, Thiên Chúa phải luôn đứng ở vị trí số một. Tình yêu dành cho Chúa không loại trừ tình yêu gia đình, nhưng thanh luyện và định hướng mọi tình yêu khác. Đó chính là quy luật của Tin Mừng: điều có giá trị cao hơn phải được ưu tiên hơn điều có giá trị thấp hơn.

Trong cuộc sống, chúng ta vẫn biết cân đo giá trị của mọi sự. Người thương gia chấp nhận bỏ một khoản tiền nhỏ để thu được món lợi lớn hơn. Người sinh viên chấp nhận nhiều năm vất vả để có tương lai tốt đẹp. Người vận động viên từ bỏ nhiều thú vui để đạt huy chương. Không ai gọi những hy sinh ấy là mất mát, bởi họ biết điều mình nhận được còn lớn lao hơn.

Đời sống thiêng liêng cũng vậy. Người tu sĩ đã từng đứng trước một cuộc chọn lựa lớn nhất của đời mình: từ bỏ gia đình, nghề nghiệp, tương lai riêng để bước theo Đức Kitô. Đó không phải là vì coi thường những giá trị trần thế, nhưng vì đã khám phá ra một kho tàng quý giá hơn. Như người tìm được viên ngọc quý trong Tin Mừng, họ sẵn sàng bán tất cả để mua cho được viên ngọc ấy (x. Mt 13,45-46).

Thế nhưng, việc chọn lựa ấy không chỉ diễn ra một lần trong ngày khấn dòng. Ơn gọi tu trì là cuộc chọn lựa được lặp lại mỗi ngày. Mỗi sáng thức dậy, người tu sĩ lại phải quyết định:

• Chọn cầu nguyện hay chọn sự lười biếng.
• Chọn đời sống cộng đoàn hay chọn cái tôi.
• Chọn phục vụ hay tìm tiện nghi.
• Chọn vâng phục hay bảo vệ ý riêng.
• Chọn thinh lặng nội tâm hay để mình bị cuốn theo vô vàn tiếng ồn của thế giới.

Đó là những cuộc chiến âm thầm nhưng quyết định sự trung tín của cả một đời tu.

Ngày nay, những chọn lựa ấy còn khó khăn hơn rất nhiều. Thế giới hiện đại mở ra vô vàn cơ hội nhưng cũng vô vàn cám dỗ. Công nghệ, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, những tiện nghi vật chất… tất cả đều có thể trở thành những phương tiện tốt đẹp nếu được sử dụng đúng. Nhưng chúng cũng có thể âm thầm chiếm lấy trái tim người tu sĩ, khiến đời sống cầu nguyện trở nên nghèo nàn, đời sống cộng đoàn trở nên hời hợt, và lý tưởng dâng hiến dần nhạt phai.  Điều nguy hiểm nhất không phải là người tu sĩ bỏ Chúa ngay lập tức, nhưng là để Chúa dần dần mất vị trí ưu tiên trong trái tim mình. Đó là điều Đức Giêsu muốn cảnh báo.

Người không bảo chúng ta ghét gia đình, ghét thế giới hay ghét bản thân. Người chỉ hỏi một câu rất đơn giản nhưng rất căn bản: “Trong trái tim con, ai là người đứng ở vị trí thứ nhất?” Nếu câu trả lời không còn là Đức Kitô, thì mọi chọn lựa khác sẽ dần đi sai hướng. Thánh Biển Đức, vị tổ phụ đời sống đan tu Tây phương, đã đặt một nguyên tắc rất ngắn gọn nhưng vô cùng sâu sắc trong Tu luật: “Đừng quý chuộng điều gì hơn tình yêu Đức Kitô.” (Nihil amori Christi praeponere).

Đó chính là bản tóm lược của toàn bộ bài Tin Mừng hôm nay. Người tu sĩ không trung thành vì luật lệ, nhưng vì tình yêu. Không hy sinh vì bổn phận, nhưng vì đã gặp Đấng đáng để hy sinh. Không từ bỏ vì mất mát, nhưng vì đã tìm thấy một kho tàng lớn hơn mọi kho tàng khác. Khi Đức Kitô trở thành tình yêu lớn nhất, thì mọi từ bỏ đều trở nên nhẹ nhàng. Cuối cùng, Đức Giêsu còn nói: “Ai không vác thập giá mình mà theo Thầy thì không xứng với Thầy.” Thập giá ở đây không chỉ là đau khổ, nhưng là giá phải trả của tình yêu. Không có chọn lựa nào quan trọng mà không phải đánh đổi. Không có ơn gọi nào bền vững nếu không có hy sinh. Nhưng cũng không có hy sinh nào dành cho Đức Kitô mà lại vô ích. Mỗi lần người tu sĩ trung thành với giờ kinh, kiên nhẫn với anh em, quảng đại trong phục vụ, khiêm tốn từ bỏ ý riêng, âm thầm vác lấy những khó khăn của cộng đoàn… là mỗi lần họ đang chọn Đức Kitô thêm một lần nữa. Và chính những chọn lựa nhỏ bé ấy làm nên sự thánh thiện.

Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta một trái tim biết phân định, để luôn đặt mọi sự lên bàn cân của Tin Mừng; biết nhận ra điều gì là tạm thời và điều gì là vĩnh cửu; biết can đảm chọn điều đẹp lòng Chúa hơn điều làm vừa lòng mình.

Ước gì trong mọi hoàn cảnh của đời sống tu trì, chúng ta luôn sống khẩu hiệu mà truyền thống đan tu đã gìn giữ suốt bao thế kỷ: “Không đặt bất cứ điều gì lên trên tình yêu Đức Kitô.” Đó là chọn lựa đúng nhất, và cũng là con đường chắc chắn nhất dẫn tới sự viên mãn của đời dâng hiến và hạnh phúc đời đời. Amen.