(Mt 13,24-30)
ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông
Anh chị em thân mến!
Dụ ngôn Cỏ Lùng là một trong những câu chuyện gây bối rối nhất trong Tin Mừng. Khi nhìn vào thế giới, chúng ta thường đặt ra những câu hỏi: Nếu Thiên Chúa toàn năng và nhân lành, tại sao Người để sự dữ tồn tại? Tại sao người gian ác vẫn thành công, còn người tốt vẫn phải chịu nhiều đau khổ? Và ngay cả trong Giáo hội hay chính tâm hồn mình, tại sao vẫn luôn tồn tại những gương mù, những ý nghĩ ích kỷ và ghen ghét?
Chúng ta thường muốn giải quyết mọi việc thật nhanh bằng cách “nhổ cỏ”. Nhưng Thiên Chúa thì không. Bởi lẽ, Thiên Chúa nhìn con người không phải qua những hành động nhất thời, mà bằng cái nhìn của tiềm năng và tương lai. Trong khi chúng ta muốn kết án, Thiên Chúa lại muốn cứu độ.
Cỏ lùng không phải đến từ Thiên Chúa
Đức Giêsu khẳng định rõ ràng: “Kẻ thù đã làm như thế.” Điều này xác quyết rằng Thiên Chúa không tạo ra sự dữ. Sự dữ là hệ quả của việc lạm dụng tự do. Chiến thuật của ma quỷ không phải lúc nào cũng là hủy diệt trực diện, mà là sự pha trộn tinh vi: nó trộn lẫn yêu thương với chiếm hữu, đạo đức với kiêu ngạo, nhiệt thành với cực đoan. Đó chính là những “cỏ lùng” đang len lỏi trong đời sống chúng ta.
Tại sao Chủ ruộng lại ngăn cản đầy tớ nhổ cỏ?
Trong thực tế, cây cỏ lùng khi còn non rất giống cây lúa, rễ của chúng quấn chặt vào nhau. Nếu nhổ sớm, lúa sẽ chết theo. Đây là hình ảnh tuyệt đẹp về lòng thương xót. Thiên Chúa kiên nhẫn chờ đợi vì Người biết rằng, nhiều người hôm nay là “cỏ”, nhưng ngày mai có thể trở thành “lúa”. Nếu Chúa kết án quá sớm, Phêrô, Phaolô hay Augustinô… đã chẳng bao giờ có cơ hội trở thành những vị thánh vĩ đại. Lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa không phải là sự yếu đuối, mà là sức mạnh của tình yêu, như lời Thánh Phêrô đã nói: “Chúa kiên nhẫn với anh em vì Người không muốn cho ai phải diệt vong” (2 Pr 3,9).
Cỏ lùng trong tâm hồn – những “Bóng tối” nội tâm
Dụ ngôn không chỉ nói về thế gian, mà còn nói về “ruộng tâm hồn” mỗi người. Carl Jung gọi phần đó là Shadow (Bóng tối) – nơi chứa đựng những ích kỷ, ghen tị và tổn thương chưa được chữa lành. Điều nguy hiểm nhất không phải là sự hiện diện của bóng tối, mà là việc chúng ta phủ nhận nó. Người Pharisêu nghĩ mình chỉ có lúa nên họ không được nên công chính; người thu thuế biết mình có cỏ, nên họ được Chúa tha thứ. Sự trưởng thành thiêng liêng bắt đầu từ sự khiêm tốn nhận ra “cỏ lùng” trong chính mình.
Đừng vội vã với chính mình
Chúng ta thường muốn thay đổi bản thân thật nhanh, muốn loại bỏ tính xấu ngay lập tức. Nhưng tâm lý học cho thấy, sự thay đổi cưỡng ép thường dẫn đến thất bại. Khi loại bỏ một cơ chế phòng vệ quá nhanh, chúng ta dễ dàng thay nó bằng một tật xấu khác kín đáo hơn. Thiên Chúa không chữa lành bằng cách nhổ bỏ thô bạo, mà Người biến đổi từ bên trong. Sự kiên nhẫn với bản thân cũng chính là cách chúng ta cộng tác với ân sủng.
Niềm hy vọng từ Nước Trời
Nếu đọc tiếp đoạn Tin Mừng (Mt 13,24-43), ta thấy các dụ ngôn Hạt Cải và Men trong bột xuất hiện ngay sau đó. Hai dụ ngôn đó dạy ta rằng: Nước Trời không đến bằng những cuộc cách mạng ồn ào, mà khởi đầu từ những điều nhỏ bé và biến đổi âm thầm từ bên trong. Thiên Chúa kiên nhẫn vì Người làm việc trong lịch sử, trong từng biến cố, trong mỗi lần vấp ngã và đứng lên của con người.
Anh chị em thân mến!
Sự khác biệt giữa con người và Thiên Chúa nằm ở cái nhìn: Chúng ta nhìn vào quá khứ để kết án, Thiên Chúa nhìn về tương lai để cứu độ. Dụ ngôn này không dạy chúng ta dung túng cái xấu, nhưng nhắc nhở chúng ta về sự quảng đại với tha nhân và sự kiên trì với bản thân.
Lời mời gọi cuối cùng không phải là đi tìm “cỏ lùng” nơi người khác, mà là cộng tác với ân sủng để hạt giống tốt trong chính mình được lớn lên. Hãy tín thác vào Đấng vừa là Thẩm phán công minh, vừa là Người Cha giàu lòng xót thương. Đến mùa gặt, Người sẽ làm sáng tỏ mọi sự; còn hôm nay, hãy để Người tiếp tục vun trồng sự sống trong mỗi chúng ta.