Gr 3,14-17; Mt 13,18-23

Em. Triệu Phú, O.Cist

Quý Tu Sĩ thân mến, Có một điều rất đáng suy nghĩ. Ngày một người bước vào nhà tập hay quỳ trước bàn thờ tuyên khấn, Thiên Chúa không trao cho người ấy một cây cổ thụ, Ngài chỉ trao cho họ một hạt giống. Trong hạt giống ấy đã có tất cả: tình yêu đầu tiên, lòng quảng đại, những thao thức truyền giáo, niềm vui hiến dâng, khả năng nên thánh và sinh nhiều hoa trái. Nhưng hạt giống chỉ là một khởi đầu. Nó chỉ trở thành cây nếu được chôn xuống, được tưới nước, được cắt tỉa và kiên nhẫn lớn lên qua năm tháng. Điều đáng sợ không phải là hạt giống xấu. Điều đáng sợ là sau hai mươi hay ba mươi năm tận hiến, hạt giống ấy vẫn chỉ là một hạt giống. Họ vẫn còn nguyên những lời khấn, vẫn còn chiếc áo dòng, vẫn còn những công việc mục vụ, nhưng sự sống bên trong không lớn thêm. Cho nên, Tin Mừng hôm nay là một lời chất vấn đầy yêu thương của Chúa dành cho mỗi người tận hiến: “Hạt giống Ta gieo vào con ngày đầu tiên hôm nay đã trở thành gì

rồi?”

I. THIÊN CHÚA KHÔNG CHỈ GỌI, NHƯNG CÒN KIÊN NHẪN NUÔI LỚN ƠN GỌI (Gr 3,14-17)

Bài đọc sách tiên tri Giêrêmia được viết trong bối cảnh dân Israel đã nhiều lần phản bội giao ước. Họ đã đánh mất căn tính dân riêng của Thiên Chúa. Theo lẽ công bằng, họ đáng bị loại bỏ. Thế nhưng Thiên Chúa lại cất lên một lời mời gọi thật dịu dàng: “Hãy trở về với Ta.” (Gr 3,14) Điều này cho thấy một chân lý rất đẹp: Thiên Chúa không chỉ là Đấng khởi đầu ơn gọi, mà còn là Đấng kiên nhẫn đồng hành để ơn gọi ấy trưởng thành.

Ngài không nhìn chúng ta bằng ánh mắt của một vị thẩm phán chỉ ghi nhận những thất bại. Ngài nhìn bằng ánh mắt của một người cha vẫn nhận ra trong đứa con lạc lối khả năng trở về. Đó cũng là điều rất an ủi cho đời tận hiến. Có những lúc chúng ta nghĩ rằng mình không còn như ngày đầu nữa: nhiệt thành đã giảm, cầu nguyện khô khan, sứ vụ trở thành bổn phận, cộng đoàn có những va chạm làm trái tim mệt mỏi. Nhưng Thiên Chúa không nói: “Con đã đánh mất tất cả.” Ngài chỉ nói: “Hãy trở về.” Không phải trở về nhà dòng, không phải trở về cộng đoàn, mà là trở về với Đấng đã gọi mình. Đó luôn là điểm khởi đầu của mọi cuộc canh tân.

II. DỤ NGÔN BỐN MẢNH ĐẤT: BỐN NGUY CƠ TRÊN HÀNH TRÌNH ƠN GỌI

Đoan Tin Mừng mà chúng ta nghe hôm nay, Đức Giêsu không nói đến chất lượng của hạt giống, vì hạt giống luôn tốt. Ngài nói đến chất lượng của mảnh đất. Điều đó có nghĩa là vấn đề của đời tận hiến không nằm ở chỗ Thiên Chúa gọi sai người, nhưng ở chỗ người được gọi có tiếp tục chăm sóc mảnh đất tâm hồn mình hay không.

1. Có khi đời tu trở thành mảnh đất vệ đường

Một con đường quá cứng thì hạt giống không thể thấm xuống. Đó là hình ảnh của một trái tim đã quá quen với những điều thánh. Ngày nào cũng đọc Kinh Thánh, ngày nào cũng dâng Thánh lễ, ngày nào cũng đọc kinh Phụng vụ, ngày nào cũng nghe Lời Chúa, nhưng Lời ấy chỉ đi qua tai, không còn đi vào tim. Đây là căn bệnh rất âm thầm của những người sống lâu trong môi trường thánh. Không phải vì thiếu Lời Chúa, mà vì đã quen với Lời Chúa. Có những câu Tin Mừng nghe đến mức không còn ngạc nhiên nữa, có những giờ kinh đọc bằng môi miệng nhanh hơn bằng trái tim, có những bài giảng mình chuẩn bị cho người khác, nhưng không còn để chính mình được đánh động. Khi trái tim trở thành vệ đường, điều nguy hiểm nhất không phải là phạm tội lớn, mà là không còn để Chúa chạm vào mình nữa.

2. Có khi đời tu chỉ bén rễ nơi cảm xúc

Có những ngày tĩnh tâm rất sốt sắng, có những kỳ linh thao đầy nước mắt, có những lần tuyên khấn với biết bao quyết tâm, nhưng đời tận hiến không được xây trên những cảm xúc mạnh. Nó phải được xây trên sự trung tín mỗi ngày. Cây chỉ đứng vững khi rễ cắm sâu. Rễ của đời tu không phải là những cảm nghiệm đặc biệt, mà là những giờ cầu nguyện đều đặn khi không còn cảm thấy gì, là việc trung thành với bổn phận khi không ai nhìn thấy, là tiếp tục yêu cộng đoàn ngay cả khi cộng đoàn làm mình đau, là tiếp tục yêu Chúa trong những đêm tối đức tin. Chính lúc ấy, rễ đang cắm sâu vào lòng đất Đức Kitô.

3. Có khi đời tu bị nghẹt thở bởi… những “cỏ gai rất đạo đức”

Đây có lẽ là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ nhất. Đức Giêsu nói cỏ gai làm nghẹt hạt giống. Đối với người tận hiến, những cỏ gai nguy hiểm nhất nhiều khi không phải là tiền bạc hay hưởng thụ, mà là sự thành công trong mục vụ; những chức vụ và trách nhiệm; những chương trình nối tiếp chương trình; sự bận rộn đến mức không còn ở lại với Chúa; sự tự hào vì những thành quả; những so sánh âm thầm với anh chị em; những tổn thương không được chữa lành; những lời than phiền được lặp đi lặp lại. Điều đau lòng là tất cả những điều ấy đều có thể xảy ra ngay trong đời sống phục vụ. Người ta có thể làm rất nhiều việc cho Chúa mà không còn sống với Chúa. Có thể nói về Chúa mỗi ngày nhưng không còn nghe Chúa nói với mình. Đức cố Giáo Hoàng Phanxicô đã nhận định rất sâu sắc: “Có những người tận hiến giữ vẻ ngoài đạo đức, nhưng bên trong đánh mất niềm vui của cuộc gặp gỡ với Đức Kitô.” (Evangelii Gaudium, 81–83) Khi đó, hạt giống không chết vì thiếu ánhsáng, nó chết vì không còn khoảng trống để lớn lên.

4. Đất tốt: Một ơn gọi không ngừng lớn lên

Đất tốt không phải là mảnh đất hoàn hảo. Đó là mảnh đất luôn được cày xới. Một tu sĩ trưởng thành không phải là người không còn yếu đuối, mà là người không ngừng để Chúa sửa mình. Sau nhiều năm tận hiến, điều đẹp nhất không phải là có nhiều kinh nghiệm mục vụ, mà điều đẹp nhất là trái tim ngày càng giống Đức Kitô hơn, hiền lành hơn, khiêm tốn hơn, bao dung hơn, biết lắng nghe hơn, biết yêu trong âm thầm hơn. Đó mới là hoa trái mà Thiên Chúa chờ đợi.

III. ĐIỂM CHUNG CỦA HAI BÀI ĐỌC

Bài đọc sách Giêrêmia vang lên lời mời gọi: “Hãy trở về” còn Tin Mừng đặt câu hỏi: “Con là mảnh đất nào?” Hai bài đọc gặp nhau ở một điểm rất đẹp: Thiên Chúa không đòi chúng ta phải quay lại ngày đầu tiên của ơn gọi. Ngài chỉ mời chúng ta tiếp tục lớn lên từ hạt giống mà Ngài đã  gieo. Ơn gọi không phải là một kỷ niệm để gìn giữ, mà Ơn gọi là một sự sống để phát triển.

IV. SUY NIỆM: SAU NHIỀU NĂM, TÔI ĐANG LỚN LÊN HAY CHỈ GIÀ ĐI?

Quý Tu Sĩ thân mến, có một sự khác biệt rất lớn giữa già đi trong đời tu và trưởng thành trong đời tu. Thời gian tự nó không làm ai nên thánh. Hai mươi năm sống trong tu viện không bảo đảm một trái tim giống Đức Kitô hơn. Có những cây lớn lên từng ngày, cũng có những cây ngừng phát triển từ rất sớm, dù vẫn còn đứng đó. Đời tận hiến cũng vậy, có khi điều tăng lên chỉ là tuổi đời, trách nhiệm và kinh nghiệm, còn điều đáng lẽ phải lớn lên nhất lại dừng lại: tình yêu dành cho ĐứcKitô. Thánh Phaolô nhắc Timôthê: “Hãy khơi dậy ân huệ của Thiên Chúa đang có trong con.” (2 Tm 1,6) Ngài không bảo Timôthê đi tìm một ơn gọi khác. Ngài chỉ mời ông khơi lại ngọn lửa đã có. Có lẽ hôm nay Chúa cũng đang nói điều ấy với từng người chúng ta.