Ed 28, 1-10 và Mt 19, 23-30

Emmanuel Triệu Phú

1. Tiền đang ở trong tay ai?

“Có tiền chưa chắc là giàu; nhưng nếu để tiền chiếm lấy lòng mình, ta có thể nghèo ngay giữa một cuộc sống rất đầy đủ.” Anh chị em thân mến, trong thời buổi kinh tế nhiều áp lực hiên nay, ai cũng phải lo cơm áo, công việc, học hành, nhà cửa và tương lai của con cái. Vì thế, nói về tiền bạc không phải để kết án người giàu hay ca ngợi sự nghèo khó. Câu hỏi Lời Chúa hôm nay đặt ra sâu hơn: tiền đang nằm trong tay chúng ta, hay chúng ta đang nằm trong tay tiền? Bởi điều làm con người xa Chúa không phải trước hết là có nhiều, nhưng là đặt niềm tin cuối cùng vào những gì mình có.

2. Bài Đọc 1: Khi Con Người Tưởng Mình Là “Thiên Chúa”

Ngôn sứ Ê-dê-ki-en nói với vua Tia: “Lòng ngươi tự cao, ngươi đã nói: ‘Ta là thần, ta ngự trên ngai thần giữa biển cả’” (Ed 28,2). Vua Tia có sự giàu có, quyền lực, tài năng và vị thế. Nhưng từ chỗ có nhiều, ông đi đến chỗ tưởng mình là tất cả. Ông không còn nhìn những gì mình có như một ân ban, mà biến chúng thành lý do để tự tôn mình lên ngang hàng với Thiên Chúa. Đây là căn bệnh rất cũ nhưng vẫn rất mới. Bởi vì con người không cần nói thành lời “tôi là thần”, họ chỉ cần sống như thể “tôi tự lo được cho tôi, tôi không cần Chúa”, là chúng ta đã bắt đầu đặt mình vào vị trí của Thiên Chúa. Điều đáng sợ không phải là “ta có”, mà là “ta tưởng ta là.” Có tiền không làm con người thành Thiên Chúa, có quyền lực không làm con người bất tử, có tài năng không làm con người tự đủ. Nhưng khi những điều ấy khiến ta nghĩ rằng mình không cần Chúa nữa, lúc đó của cải đã trở thành một thứ thần tượng.

3. Tin Mừng: Không Phải Có Nhiều, Mà Là Bị Của Cải Giữ Lại

Chúa Giêsu nói một câu khiến các môn đệ kinh ngạc: “Người giàu khó vào Nước Trời” (Mt 19,23). Chúa không nói người giàu là người xấu, Người cũng không dạy rằng tiền bạc tự nó là tội lỗi. Nhưng Người biết một sự thật rất sâu xa: càng có nhiều, con người càng dễ tưởng mình không thiếu gì; và khi tưởng mình không thiếu gì, người ta rất khó nhận ra mình cần Thiên Chúa. Hình ảnh “con lạc đà chui qua lỗ kim” (Mt 19,24) diễn tả một điều gần như bất khả thi đối với sức con người. Các môn đệ hỏi: “Vậy thì ai có thể được cứu?” Chúa Giêsu trả lời: “Đối với loài người thì điều đó không thể, nhưng đối với Thiên Chúa thì mọi sự đều có thể” (Mt 19,25-26). Như thế, trọng tâm Tin Mừng không phải là “tôi có bao nhiêu?”, mà là “trái tim tôi thuộc về ai?” Một người nghèo vẫn có thể bị tiền bạc thống trị. Một người giàu vẫn có thể sống rất tự do. Người nghèo có thể ngày đêm chỉ nghĩ đến tiền; người giàu có thể dùng tiền để phục vụ gia đình, giúp đỡ người nghèo và làm điều tốt. Vấn đề không nằm ở số tiền trong túi, mà nằm ở chỗ đứng của tiền ở trong trái tim. Cho nên thánh Augustinô nói: “Hạnh phúc là người có Chúa làm Thiên Chúa của mình.” Khi con người đặt hạnh phúc nơi tiền bạc, họ càng có nhiều lại càng sợ mất. Nhưng khi họ đặt hạnh phúc nơi Thiên Chúa, họ có thể có nhiều mà không bị của cải làm nô lệ.

4. Điểm Chung: Khi Của Cải Thay Chỗ Của Thiên Chúa

Hai bài đọc hôm nay gặp nhau ở một điểm rất sâu: con người có thể biến những gì Thiên Chúa ban thành thứ thay thế chính Thiên Chúa. Vua Tia nói: “Ta là thần.” Người giàu trong Tin Mừng có nguy cơ nói trong lòng: “Tôi có đủ rồi, tôi tự lo được cho mình.” Cả hai đều gặp một vấn đề: không còn biết mình lệ thuộc vào Thiên Chúa. Anh chị em thử nghĩ xem: điều gì sẽ xảy ra nếu một ngày chúng ta mất tiền, mất công việc, mất một cơ hội làm ăn, mất địa vị? Chúng ta có còn bình an không? Nếu câu trả lời là “không”, có lẽ chúng ta cần tự hỏi: mình đang tin vào Chúa hay đang tin vào những gì Chúa ban?

5. Câu Chuyện: “Khi Nào Ba Mời Đầy Đủ?”

Có một người cha làm ăn nhiều năm, dành dụm được một khoản tiền lớn để xây nhà cho gia đình. Ông làm việc ngày đêm và luôn nói với vợ con: “Cố thêm một chút nữa, sau này chúng ta sẽ được sung sướng.” Nhưng càng có tiền, ông càng lo mất tiền, có nhà rồi sợ hư nhà, có xe rồi sợ xe cũ, có tiền rồi sợ người khác vay, có tài sản rồi sợ con cái tranh chấp. Một ngày nọ, đứa con hỏi: “Ba ơi, khi nào ba mới thấy đủ?” Ông im lặng rất lâu, câu hỏi ấy đánh thức ông. Ông nhận ra mình đã dành cả đời để kiếm tiền cho một cuộc sống mà chính ông không còn thời gian để sống. Câu chuyện ấy có thể cũng là câu chuyện của chúng ta. Tôi đang kiếm tiền để sống, hay đang sống chỉ để kiếm tiền?

6. Áp Dụng: Đừng Để Tiền Làm Chủ Trái Tim

Trong hoàn cảnh kinh tế hôm nay, chúng ta vẫn phải làm việc, tiết kiệm và lo cho gia đình. Người Công giáo không được lấy lý do “phó thác cho Chúa” để trở nên lười biếng hay thiếu trách nhiệm. Thánh Phaolô nói: “Ai không chịu làm thì cũng đừng ăn” (2 Tx 3,10). Nhưng làm việc để sống khác với sống chỉ vì tiền, tiết kiệm khác với tích trữ vì sợ hãi, làm ăn chính đáng khác với bất chấp lương tâm để kiếm lợi, có tiền khác với để tiền quyết định giá trị của mình. Có lẽ hôm nay Chúa không bảo chúng ta phải bỏ hết tài sản. Người chỉ hỏi: “Nếu ngày mai con mất những gì con đang có, con còn tin rằng Ta vẫn đủ cho con không?” Nếu mất tiền mà chúng ta mất luôn bình an, có lẽ tiền đã trở thành chỗ dựa của chúng ta. Nếu mất một cơ hội mà chúng ta mất luôn niềm tin, có lẽ chúng ta đang tin vào thành công hơn là tin vào Chúa. Nếu người khác giàu hơn mà chúng ta thấy mình vô giá trị, có lẽ chúng ta đang đo phẩm giá của mình bằng tiền bạc. Vì thế, điều cần xin hôm nay không phải trước hết là: “Lạy Chúa, xin cho con giàu hơn” nhưng là: “Lạy Chúa, xin cho con tự do hơn.” Có thì tạ ơn, không có thì không tuyệt vọng. Được thì biết chia sẻ nhưng mất thì biết phó thác. Thành công thì không kiêu ngạo và thất bại cũng không đánh mất niềm tin.

7. Kết Luận: Giàu Nhất Là Người Còn Có Chúa

Chúa Giêsu nói: “Ai bỏ mọi sự mà theo Thầy sẽ được gấp trăm và được hưởng sự sống đời đời” (Mt 19,29). Thiên Chúa không lấy đi của chúng ta để làm chúng ta nghèo đi. Người muốn lấy khỏi trái tim chúng ta nỗi ám ảnh phải sở hữu, để trả lại cho chúng ta sự tự do của người con. Sau cùng, giàu nhất không phải là người có nhiều nhất, mà là người không cần quá nhiều để được bình an. Thành công nhất không phải là người có tài khoản lớn nhất, mà là người đến cuối đời vẫn còn một trái tim biết yêu, biết tin và biết cho đi. Và an toàn nhất không phải là người có nhiều thứ để dự phòng, nhưng là người có thể nói với Chúa: “Lạy Chúa, con không biết ngày mai sẽ thế nào, nhưng con biết con thuộc về Chúa.” 8. LỜI NGUYỆN Lạy Chúa, xin giải thoát con khỏi nỗi sợ thiếu thốn và lòng tham muốn có thêm. Xin cho con biết làm việc bằng đôi tay nhưng đừng để tiền bạc làm chủ trái tim. Xin cho con biết quý trọng những gì Chúa ban, nhưng đừng biến chúng thành thần tượng. Khi có nhiều, xin cho con biết chia sẻ.

Khi có ít, xin cho con biết tín thác. Khi mất mát, xin cho con không mất niềm tin. Xin đừng để con giàu tiền mà nghèo Chúa, giàu vật chất mà nghèo tình người. Xin cho con luôn nhớ rằng: điều quý giá nhất con có không phải là những gì con đang giữ trong tay, nhưng là Thiên Chúa đang giữ cuộc đời con. Amen