1Cr 9, 16-19.22b-27; Lc 6, 39-42

Anh chị em thân mến, chúng ta đang sống trong một thời đại mà ai cũng có một chiếc điện thoại thông minh, nhưng không phải ai cũng thông mình và không phải ai cũng có một cái nhìn sáng suốt. Chúng ta nhìn thấy lỗi của người khác rất nhanh, biết rất rõ người này nên sống thế nào, người kia phải làm gì, nhưng lại không dễ nhận ra những điều đang lệch lạc trong chính bản thân mình. Trong gia đình, vợ chồng dễ thấy khuyết điểm của nhau. Ngoài xã hội, người ta dễ phán xét nhau qua một vài câu chuyện trên mạng. Trong đời sống đức tin, đôi khi chúng ta cũng có thể trở thành những “thẩm phán nhỏ”: thấy người này khô khan thì trách, thấy người khác yếu đuối thì chê, thấy họ sa ngã thì lên án. Thế nhưng hôm nay, Đức Giêsu nhẹ nhàng hỏi chúng ta: “Sao anh thấy cái rác trong mắt người anh em, mà cái xà trong mắt mình thì lại không để ý tới?”

1. Phaolô: Tin Mừng không phải là một nghề, nhưng là một cuộc đời

Trong bài đọc thứ nhất, thánh Phaolô nói một câu rất mạnh: “Khốn thân tôi nếu tôi không rao giảng Tin Mừng!” (1 Cr 9,16). Đối với thánh Phaolô, loan báo Tin Mừng không phải là một công việc được làm khi thuận tiện, cũng không phải là một bổn phận bên ngoài, mà Tin Mừng đã trở thành lẽ sống bên trong con người của thánh nhân. Điều đáng chú ý là thánh Phaolô không nói: “Tôi rao giảng để người khác phải theo tôi.” Trái lại, thánh nhân nói: “Tôi đã trở nên mọi sự cho mọi người, để bằng mọi cách cứu được một số người.” (1 Cr 9,22). Thánh nhân biết cách bước vào hoàn cảnh của người khác, hiểu họ, cảm thông với họ và tìm cách đưa họ đến với Đức Kitô. Đó là một bài học rất quan trọng cho người Kitô hữu hôm nay. Trong một xã hội mà người ta dễ chia phe, dễ dán nhãn và dễ loại trừ nhau, Tin Mừng hôm nay mời chúng ta học cách đến gần con người trước khi muốn thay đổi họ. Đức tin không làm chúng ta đứng cao hơn người khác; đức tin giúp chúng ta biết cúi xuống gần người khác hơn. Cho nên Thánh Phanxicô Salê từng nói một câu rất đẹp: “Bạn có thể bắt được nhiều ruồi bằng một giọt mật hơn là bằng cả thùng giấm.” Đời sống Kitô hữu cũng vậy. Người ta có thể bị lay động bởi một tình yêu chân thành hơn là bởi những lời phê phán đúng nhưng lạnh lùng.

2. Đức Giêsu: Trước khi nhìn người khác, hãy để Chúa nhìn mình

Nếu bài đọc thứ nhất cho chúng ta thấy cách đến với người khác, thì Tin Mừng lại chỉ cho chúng ta cách nhìn người khác. Đức Giêsu kể dụ ngôn rất đơn sơ: “Mù mà lại dắt mù được sao? Cả hai sẽ không sa xuống hố ư?” (Lc 6,39). Rồi Người nói đến cái rác và cái xà: “Sao anh thấy cái rác trong mắt người anh em, mà cái xà trong mắt mình thì lại không để ý tới?” Điều Đức Giêsu cảnh báo không phải là chúng ta không được nhận ra điều sai nơi người khác. Có những điều sai cần được sửa chữa, có những bất công cần được lên tiếng. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: tôi sửa người khác bằng ánh mắt nào? Một người chưa bao giờ nhìn nhận sự yếu đuối của mình rất dễ trở nên khắt khe với sự yếu đuối của người khác. Người đang mắc nợ lòng thương xót của Chúa lại có thể rất tiếc một chút thương xót dành cho anh em. Vì thế, Đức Giêsu không bảo chúng ta nhắm mắt trước lỗi lầm của người khác. Người bảo chúng ta hãy lấy cái xà ra khỏi mắt mình trước. Khi ấy, chúng ta mới có thể “thấy rõ cái rác trong mắt người anh em mà lấy ra” (Lc 6,42). Nói cách khác, việc sửa lỗi chỉ có giá trị khi nó đi qua con đường của khiêm nhường và lòng thương xót.

3. Điểm gặp nhau: Muốn cứu người khác, trước hết phải để Chúa biến đổi mình

Hai bài đọc gặp nhau ở một điểm rất sâu. Thánh Phaolô muốn đưa người khác đến với Tin Mừng, nhưng ông không đứng ngoài Tin Mừng. Ông cũng phải chiến đấu với chính mình: “Tôi bắt thân thể tôi phải phục tùng” (1 Cr 9,27). Còn Đức Giêsu nhắc người môn đệ trước khi giúp người khác phải nhìn lại chính mình. Như vậy, người loan báo Tin Mừng trước hết phải là người để Tin Mừng biến đổi mình. Đây là điều rất cần thiết trong đời sống hôm nay. Người ta không chỉ nghe điều chúng ta nói; họ còn nhìn cách chúng ta sống. Một người nói về tình yêu nhưng trong gia đình luôn cay nghiệt; nói về tha thứ nhưng sống mãi trong giận dữ; nói về đức tin nhưng trước tiền bạc lại đánh mất lương tâm — lời nói ấy khó có sức thuyết phục. Người ta có thể quên một bài giảng, nhưng khó quên một người Kitô hữu đã đối xử tử tế với mình trong lúc mình yếu đuối.

4. Một câu chuyện rất đời thường

Có một người cha thường xuyên than phiền về đứa con trai: học hành sa sút, chơi điện thoại nhiều, ít nói chuyện với gia đình, thiếu trách nhiệm. Ông càng nói, đứa con càng xa. Một hôm, người mẹ nhẹ nhàng hỏi: “Anh có bao giờ ngồi với con mà không trách nó chưa?” Người cha im lặng. Ông nhận ra mình luôn muốn sửa một đứa con mà mình chưa thật sự lắng nghe. Từ hôm ấy, ông thay đổi. Ông không bắt đầu bằng những lời khuyên nữa. Ông bắt đầu bằng một bữa cơm, một cuộc trò chuyện, một lần lắng nghe. Không phải đứa con thay đổi ngay, nhưng người cha đã thay đổi trước. Và chính sự thay đổi ấy dần dần mở lại cánh cửa giữa hai cha con. Có lẽ nhiều gia đình hôm nay cũng cần một điều như thế. Đôi khi điều người thân cần không phải là một bài giảng hay, mà là một trái tim biết lắng nghe.

5. Lời Chúa đi vào đời sống hôm nay

Giữa những áp lực của cơm áo, tiền bạc và một xã hội cạnh tranh, chúng ta rất dễ trở thành những con người luôn nhìn người khác bằng thước đo thành công. Người giàu thì được coi trọng, người nghèo dễ bị xem thường; người thành công được ngưỡng mộ, người thất bại dễ bị bỏ lại phía sau. Nhưng Tin Mừng hôm nay nhắc chúng ta rằng giá trị của một con người không nằm ở những gì họ sở hữu, mà ở phẩm giá của người con được Thiên Chúa yêu thương. Vì thế, trước khi nói: “Nó sống thế này không được,” hãy thử hỏi: “Tôi có đang sống điều tôi đòi hỏi nơi người khác không?” Trước khi chia sẻ một lời phê phán trên mạng, hãy tự hỏi: “Lời này có giúp người ấy tốt hơn không, hay chỉ làm tôi cảm thấy mình đúng hơn?” Và trước khi trách một người đang yếu đức tin, hãy nhớ rằng chính mình cũng đang sống nhờ lòng thương xót của Chúa mỗi ngày. Đặc biệt, trong gia đình, có lẽ chúng ta cần tập bỏ chiếc kính phóng đại lỗi lầm của người thân để nhìn thấy những điều tốt đẹp vẫn còn nơi họ. Bởi vì yêu thương không có nghĩa là không nhìn thấy khuyết điểm; yêu thương là nhìn thấy khuyết điểm nhưng không để khuyết điểm trở thành toàn bộ con người của họ. Kết luận: Hãy để Chúa sửa mình trước Có lẽ hôm nay Chúa không hỏi chúng ta: “Con đã sửa được bao nhiêu người?” Nhưng Người hỏi nhẹ nhàng hơn: “Con đã để Ta sửa con được bao nhiêu?” Thánh Phaolô muốn cứu người khác nên trước hết ông chiến đấu với chính mình. Đức Giêsu muốn chúng ta giúp anh em nên trước hết Người mời chúng ta lấy cái xà ra khỏi mắt mình. Và có lẽ đó cũng là con đường đẹp nhất để sống đức tin giữa một thế giới đang thiếu niềm tin: đừng vội trở thành người phán xét; hãy trở thành một người được Chúa biến đổi. Đừng vội sửa người khác; hãy để tình yêu của Chúa sửa mình trước. Bởi khi trái tim chúng ta đã được Chúa chữa lành, ánh mắt chúng ta sẽ dịu dàng hơn. Và khi ánh mắt đã dịu dàng, có thể chính cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một lời Tin Mừng mà người khác muốn đón nhận.

Lời nguyện

Lạy Chúa Giêsu, xin lấy khỏi mắt chúng con những “cái xà” của kiêu ngạo, thành kiến và xét đoán. Xin cho chúng con biết nhìn người khác bằng ánh mắt của Chúa, biết sửa lỗi mà không làm tổn thương, biết nói sự thật mà vẫn giữ được lòng thương xót. Xin cho chúng con, giữa một thế giới nhiều nghi ngờ và chia rẽ, biết sống Tin Mừng bằng chính đời mình, để người khác khi gặp chúng con có thể nhận ra một chút dịu dàng, một chút bình an và một chút tình yêu của Chúa. Amen