Giữ Chay Đúng Nghĩa (Mt, 9, 14 –15)
“Tại sao chúng tôi và các người Pharisêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” (c. 14) Có những nét khác biệt giữa cách sống của Gioan Tẩy Giả và Đức Giêsu: Gioan được coi là người “không ăn bánh, không uống rượu” (Lc 7,33); còn Đức Giêsu bị mang tiếng là “tay ăn nhậu” với quân thu thuế và tội lỗi (Lc 7, 34). Chúng ta đã từng thấy Người ăn uống với ông Lêvi hay ông Dakêu, những người bị họ coi là người tội lỗi.
Như thế có sự khác biệt khá rõ giữa môn đệ của Đức Giêsu với môn đệ của Gioan Tẩy Giả và môn đệ của người Pharisêu. Một bên có vẻ thoáng và thoải mái, một bên thì khắc khổ nhiệm nhặt. “Tại sao môn đệ của ông lại không ăn chay?” Có người đã dám hỏi thẳng Đức Giêsu như thế. Người đã trả lời bằng một cách dùng một hình ảnh tiệc cưới gần gủi với họ và dễ hiểu. Vào thời Đức Giêsu, tại Paléttin, cũng như tại nhiều vùng quê ngày nay, đám cưới là một biến cố mừng vui có tính làng xã. Vì thế, không thể hiểu được nếu một người đi dự tiệc vui mà lại ăn chay.
“Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ.” Đức Giêsu tự ví mình với chàng rể, còn môn đệ là những khách mời hay các phụ rể đi dự tiệc cưới. Bầu khí trong nhóm môn đệ của Người là bầu khí vui tươi của một lễ thành hôn bởi lẽ thời đại của Đấng Cứu Thế đã đến. Đức Giêsu, Đấng Mêsia dân Ítraen mong đợi từ lâu, nay đã hiện diện với họ. Người là chàng rể kết duyên với cô dâu là dân tộc Ítraen. Đức Giêsu đã làm trọn điều các ngôn sứ nói trong Cựu Ước về việc Thiên Chúa lập hôn ước với dân của Người (Hs 2, 21-22; Is 62, 4-5).
“Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay.” Sau khi Đức Giêsu chịu chết đau đớn trên thập giá, được phục sinh và lên trời, Giáo Hội bước vào một giai đoạn mới, giai đoạn chờ đợi Người quang lâm. Trong giai đoạn này, khi Chúa Giêsu vừa vắng mặt, các Kitô hữu chúng ta ăn chay, vác thánh giá theo Chúa Giêsu, dù họ vẫn luôn sống trong niềm vui, bởi tin vào Đấng đã phục sinh vinh hiển. Vậy, đâu là ý nghĩa đích thực của việc ăn chay?
Mùa Chay, chúng ta thực hiện 3 việc chính: đó là cầu nguyện, ăn chay và bố thí. Cầu nguyện mang chiều kích tương quan giữa mình với Chúa, giữa mình với anh chị em. Chúng ta cầu nguyện xin Chúa cho chúng ta luôn sống đức tin, đức cậy và đức mến. Chúng ta cũng cầu nguyện cho anh chị em chúng ta cũng sống niềm tin đó trong lúc chờ đợi chàng rể quang lâm.
Ăn chay còn là để sẵn sàng đón nhận những thử thách đến trong cuộc đời mình; vác thánh giá hằng ngày cũng là một cách ăn chay, vì nhờ thập giá mà chúng ta tôi luyện đức tin, đức vâng phục, và đức kiên nhẫn, chịu đựng mọi nghịch cảnh; ăn chay cũng là để làm chủ con người của mình, không để cho dục vọng điều khiển con người mình; ăn chay còn có ý nghĩa tiết kiệm của cải để giúp đỡ những người cô thế cô thân, người nghèo, những người cần đến chúng ta. Vì thế, ăn chay luôn gắn chặt với việc bố thí. Ăn chay không phải là để làm giàu hay để làm đẹp thân xác mình. Nếu ăn chay mà không bố thí thì chẳng đem lại ý nghĩa gì. Trái lại, nó còn có hại cho chúng ta vì chúng ta phạm tội tích trử của cải, làm giàu cho mình, trong khi không quan tâm đến những người nghèo xung quanh chúng ta.
Do đó, ý nghĩa chính yếu của việc giữ chay chính là đền tội, hãm dẹp những khuynh hướng xấu xa, tội lỗi, từ bỏ cái tôi ích kỷ, kiêu ngạo… ăn chay giúp chúng ta sống liên đới, yêu thương, tha thứ, giúp đỡ người nghèo…, nhất là tin vào Tin Mừng.
Xin Chúa giúp sức, để mỗi người chúng ta sống tinh thần của Mùa Chay thật sốt sắng và ý nghĩa, ngõ hầu chúng ta hưởng trọn vẹn niềm vui phục sinh sắp tới. Amen.