G 9, 1-12.14-16; Lc 9, 57-62

Emmanuen Triệu Phú

“Đi theo Chúa không phải là xin Chúa đồng hành với kế hoạch của tôi, nhưng là để tôi bước vào kế hoạch của Chúa.”

Quý Tu sĩ thân mến,

Có một nghịch lý rất thật trong đời tu: chúng ta đã bỏ nhiều thứ để theo Chúa, nhưng sau nhiều năm, lại có nguy cơ muốn Chúa đi theo những điều mình đã chọn bỏ. Ta vẫn cầu nguyện, vẫn phục vụ, vẫn trung thành với sứ vụ; nhưng khi Chúa dẫn đến một nơi không đúng với điều mình muốn, lòng ta bắt đầu chao đảo. Chính ở điểm ấy, Lời Chúa hôm nay trở thành một lời soi sáng rất sâu.

1. MỤC LỤC

   Toggle

   Gióp: Khi con đường của Chúa không giống điều tôi nghĩ

Bài đọc thứ nhất nằm trong bối cảnh Gióp đang trải qua một cuộc khủng hoảng lớn. Ông là người công chính nhưng lại gặp đau khổ dồn dập. Ông không hiểu: nếu mình sống ngay lành, tại sao Thiên Chúa lại để những điều ấy xảy ra? Vì thế, Gióp muốn đối diện với Thiên Chúa để tìm một lời giải thích: “Làm sao con người có thể nên công chính trước mặt Thiên Chúa?” (G 9,2). Gióp không mất niềm tin, nhưng niềm tin của ông đang đi qua một cuộc thanh luyện: từ một đức tin muốn hiểu Thiên Chúa, ông được mời gọi tiến đến một đức tin biết phó mình cho Thiên Chúa, ngay cả khi không hiểu đường Người dẫn. Đây cũng là một cuộc thanh luyện rất thật của đời tu. Có những lúc người tu sĩ không khủng hoảng vì mất Chúa, mà vì Chúa không còn hành động theo điều mình mong đợi: một sứ vụ không như ý, một cộng đoàn khó sống, một người mình phục vụ không biết ơn, một quyết định của bề trên mình không đồng tình, một lời cầu xin lâu ngày vẫn chưa được đáp lại. Khi ấy, câu hỏi sâu nhất không còn là: “Tại sao Chúa lại để con gặp chuyện này?” mà là: “Con có còn tin Chúa ngay cả khi con không hiểu Người đang làm gì không?” Gióp đang học bài học ấy. Và chính bài học này đưa chúng ta bước vào Tin Mừng.

2. Tin Mừng: Ba người muốn theo Chúa, nhưng mỗi người vẫn còn một điều kiện

Trên đường lên Giêrusalem, Đức Giêsu biết rất rõ con đường phía trước là con đường thập giá. Chính trong bối cảnh ấy, ba người lần lượt xuất hiện với ước muốn đi theo Người. Người thứ nhất nói: “Thưa Thầy, Thầy đi đâu, tôi cũng xin đi theo.” Đức Giêsu không hứa với anh một tương lai dễ dàng, trái lại Người nói: “Con Người không có chỗ tựa đầu” (Lc 9,58). Theo Người là chấp nhận một hành trình không bảo đảm tiện nghi, địa vị hay sự an toàn theo tiêu chuẩn con người. Người thứ hai muốn theo, nhưng xin về chôn cất cha trước. Người thứ ba cũng muốn theo, nhưng xin về từ biệt gia đình. Những lý do ấy hoàn toàn dễ hiểu. Đức Giêsu không phủ nhận bổn phận gia đình; Người muốn vạch ra một điều sâu hơn: nếu việc theo Chúa luôn phải chờ cho mọi chuyện khác được giải quyết xong, thì có lẽ chúng ta sẽ chẳng bao giờ thật sự bước đi. Đặt trong bối cảnh đời tu, điều này càng rõ. Khi bắt đầu đời sống tận hiến, chúng ta đã nói một tiếng “xin vâng”. Nhưng sau nhiều năm, Chúa có thể dẫn chúng ta đến những hoàn cảnh mà mình không chọn: một cộng đoàn không hợp tính, một sứ vụ không phù hợp sở thích, một trách nhiệm không được mong muốn, một người cộng tác khó chịu, hoặc một quyết định khiến mình cảm thấy mất mát. Lúc đó, vấn đề không còn là tôi có muốn theo Chúa hay không, mà là tôi có muốn theo Chúa khi Người không đi theo ý tôi hay không.

3. Hai bài đọc gặp nhau nơi một cuộc thanh luyện

Đây chính là điểm nối giữa Gióp và Tin Mừng, Gióp phải học tin khi không hiểu, ba người trong Tin Mừng phải học bước đi mà không đòi mọi điều kiện phải được sắp xếp trước. Cả hai đều mời chúng ta vượt qua một thứ đức tin rất tự nhiên: “Con sẽ tin nếu con hiểu; con sẽ đi nếu con thấy thuận lợi; con sẽ vui nếu điều xảy ra đúng ý con.” Nhưng đức tin trưởng thành lại nói khác: “Con không hiểu hết, nhưng con tin. Con không biết ngày mai, nhưng con bước đi. Con không chọn hoàn cảnh này, nhưng con vẫn chọn Chúa.” Đó chính là chiều sâu của lời khấn, vâng phục không chỉ là làm điều được truyền dạy; đó còn là để Thiên Chúa thanh luyện ý riêng của mình qua những con người, hoàn cảnh và biến cố mà Người cho phép xảy đến. Khó nghèo không chỉ là ít tiền của; đó còn là chấp nhận mình không luôn có được điều mình muốn. Khiết tịnh không chỉ là giữ một giới luật; đó còn là để trái tim thuộc trọn về Chúa thay vì lệ thuộc vào sự yêu thích hay công nhận của người khác. Vì thế, đời tu không chỉ là từ bỏ những gì bên ngoài, mà sâu xa hơn là từ bỏ quyền muốn cuộc đời phải diễn ra theo ý mình.

4. Thánh Giêrônimô và một con đường trở về

Thánh Giêrônimô đã dành cả đời cho Lời Chúa. Ngài không chỉ nghiên cứu Kinh Thánh bằng trí óc, nhưng để Lời Chúa uốn nắn chính mình. Câu nói nổi tiếng của ngài: “Không biết Kinh Thánh là không biết Đức Kitô” nhắc người tu sĩ rằng đọc Lời Chúa không phải để có thêm kiến thức, nhưng để gặp một Đức Kitô có quyền thay đổi hướng đi của đời mình. Có khi chúng ta đọc Lời Chúa mỗi ngày nhưng vẫn chỉ muốn nghe những điều phù hợp với mình. Chúng ta giảng về vâng phục nhưng khó chấp nhận một quyết định trái ý; nói về hy sinh nhưng đau lòng khi công sức không được ghi nhận; nói về phó thác nhưng lại bất an khi tương lai không nằm trong tay mình. Khi ấy, Lời Chúa chưa thật sự đi vào đời sống.

5. Một câu hỏi rất gần với đời tu

Một tu sĩ từng chia sẻ: “Điều làm tôi mệt không phải là công việc nhiều, mà là tôi luôn muốn mọi người hiểu mình, công việc phải diễn ra như mình nghĩ, và cộng đoàn phải sống theo điều tôi cho là đúng.” Một người lớn tuổi chỉ hỏi lại: “Nếu Chúa không thay đổi cộng đoàn theo ý con, liệu con có để Chúa thay đổi chính con không?” Có lẽ đó cũng là câu hỏi Chúa đặt trước mỗi người chúng ta hôm nay. Bởi đôi khi điều Chúa muốn thay đổi không phải là hoàn cảnh, mà là trái tim tôi trong hoàn cảnh ấy.

6. Lời mời gọi

Vì thế, Lời Chúa hôm nay không mời người tu sĩ làm thêm một điều gì thật lớn. Người chỉ mời chúng ta trở về với tiếng “xin vâng” ban đầu. Khi bị đổi sứ vụ, hãy hỏi: “Chúa muốn dạy con điều gì?” Khi gặp một người khó sống, hãy hỏi: “Chúa muốn thanh luyện điều gì nơi con?” Khi không được công nhận, hãy hỏi: “Con phục vụ vì Chúa hay vì ánh mắt người khác?” Và khi tương lai không rõ ràng, hãy nhớ lời Đức Giêsu: “Hãy theo Ta.” Chỉ thế thôi. Không phải lúc nào Chúa cũng cho chúng ta biết con đường sẽ đi đến đâu. Nhưng Người luôn cho biết Đấng chúng ta phải đi theo là ai. Kết luận Gióp không có câu trả lời cho mọi đau khổ, nhưng ông học được cách đứng trước Thiên Chúa. Ba người trong Tin Mừng chưa biết con đường phía trước, nhưng Đức Giêsu mời họ bước đi. Và người tu sĩ cũng vậy, điều làm nên sự trung thành không phải là cuộc đời luôn diễn ra đúng như mình muốn, nhưng là trong mọi hoàn cảnh, mình vẫn chọn Chúa. Có lẽ sau nhiều năm tận hiến, câu hỏi quan trọng nhất không phải: “Con đã làm được gì cho Chúa?” mà là: “Lạy Chúa, khi cuộc đời không còn theo ý con, con có còn muốn theo Chúa không?” Nếu câu trả lời vẫn là “Có”, thì tiếng “xin vâng” năm xưa vẫn đang sống.

Lời nguyện

Lạy Chúa Giêsu, con đã từng nói: “Con xin theo Chúa.” Nhưng nhiều khi con chỉ muốn theo Chúa trên con đường con đã chọn. Xin dạy con biết tin khi không hiểu, vâng phục khi trái ý, bình an khi không được như mong muốn, và trung thành khi không ai nhìn thấy. Xin cho con đừng xin Chúa thay đổi mọi người theo ý con, nhưng cho con đủ khiêm nhường để Chúa thay đổi chính con. Để mỗi ngày, giữa mọi hoàn cảnh, con vẫn có thể thưa với Chúa: “Con không biết ngày mai sẽ đi về đâu, nhưng con biết con muốn đi với Chúa.” Amen