Khốn cho ngươi, hỡi Khôradin, Bétxaiđa và Caphácnaum
(x. Lc 10,13-16)
ĐsLm. Bênađô Trần Nghiêm
Tin Mừng Lc 10,13-16 là một đoạn văn vừa mang tính cảnh tỉnh nghiêm khắc, vừa khẳng định sâu sắc về bản chất của sứ mệnh và đặc tính tông truyền của Kitô giáo. Dựa trên kiến thức về Lời Chúa, chúng ta cùng nhau nhau suy tư một số điều được ám chỉ trong lời dạy của Chúa Giêsu.
I. Lời Quở Trách và Gánh Nặng của Đặc Ân
Trong đoạn Tin Mừng này, Chúa Giêsu đã thốt ra những lời quở trách nặng nề nhất trong suốt sứ vụ công khai của Ngài. Ngài không quở trách những thành phố ngoại giáo thù địch, mà là những thành thị Do Thái đã được ban đặc ân vô song là được chứng kiến và lắng nghe chính Ngài: Khôradin, Bétxaiđa và Caphácnaum.
“Khốn cho ngươi, Khôradin! Khốn cho ngươi, Bétxaiđa! Vì nếu các phép lạ đã làm nơi các ngươi mà được làm tại Tia và Xiđôn, thì họ đã mặc áo vải thô, rắc tro lên đầu mà hối cải rồi.” (Lc 10,13)
Tại sao Chúa Giêsu lại nặng lời?
- Chứng kiến mà không Hối cải (Lòng chai đá): Khôradin và Bétxaiđa đã nhìn thấy phép lạ (như Lc 9,10-17 kể về việc Ngài cho 5.000 người ăn, nhiều khả năng xảy ra gần Bétxaiđa), nghe thấy lời rao giảng về Nước Trời, nhưng họ vẫn không thay đổi đời sống. Chúa Giêsu chỉ ra rằng, ngay cả những thành phố tội lỗi của dân ngoại như Tia và Xiđôn (những nơi nổi tiếng về sự kiêu ngạo và buông thả) cũng sẽ hối cải nếu được nhận những bằng chứng hiển nhiên như vậy.
- Từ chối Vị Vua (Thành Caphácnaum): Caphácnaum, nơi Chúa Giêsu đặt làm trung tâm sứ vụ, được Ngài nâng lên “tận trời” vì đặc ân đó, nhưng vì họ từ chối Ngài, họ sẽ bị hạ xuống “tận âm phủ”. Đây là bài học về trách nhiệm đi đôi với đặc ân. Càng nhận được nhiều ơn huệ, càng được ở gần Chúa, thì sự từ chối của chúng ta càng mang lại hậu quả nghiêm trọng hơn. Sự quen thuộc với điều thánh thiêng đã biến thành sự vô cảm và khinh suất.
Bài học cho chúng ta là: Đặc ân được biết Chúa, được có Kinh Thánh, được lãnh nhận các Bí tích, không phải là một chiếc vé đảm bảo lên Thiên Đàng, mà là một sự chất vấn liên tục về thái độ đáp trả của chúng ta.
II. Đặc Tính Tông Truyền: Ai Nghe Anh Em Là Nghe Thầy
Ngay sau lời cảnh báo nghiêm khắc về sự từ chối, Chúa Giêsu chuyển sang một lời xác quyết mang tính nền tảng:
“Ai nghe anh em là nghe Thầy; và ai khước từ anh em là khước từ Thầy; mà ai khước từ Thầy là khước từ Đấng đã sai Thầy.” (Lc 10,16)
Sức mạnh của Sứ mệnh Tông truyền
Đây chính là Đặc tính Tông truyền của Giáo hội Công giáo. Đặc tính này có nghĩa là:
- Giáo hội được Xây dựng trên nền tảng các Tông đồ: Giáo hội Công giáo không phải là một tổ chức do con người thành lập, mà được xây dựng trên sứ mệnh và giáo huấn của các Tông đồ (trong Tin Mừng Luca này là Nhóm 72 môn đệ, đại diện cho mọi nhà truyền giáo).
- Sự Đồng Nhất Giữa Chúa Kitô và Sứ giả: Lời nói của sứ giả không còn là lời của riêng họ. Khi các Tông đồ, và kế thừa các ngài là các Giám mục cùng các thừa tác viên hợp pháp, rao giảng Tin Mừng và dạy dỗ, thì chính Chúa Giêsu đang nói qua họ. Sự vâng phục (hay từ chối) đối với họ là sự vâng phục (hay từ chối) chính Chúa Kitô, và cuối cùng là từ chối Thiên Chúa Cha, Đấng đã sai Ngài.
- Tính Duy Nhất và Liên Tục: Đặc tính Tông truyền đảm bảo rằng Giáo huấn của Giáo hội ngày nay (qua Huấn quyền) vẫn là giáo huấn nguyên thủy của Chúa Giêsu, được bảo tồn và truyền lại qua dòng thời gian.
Điều này trao cho các tín hữu một niềm an ủi lớn lao: Chúng ta có thể tin tưởng vào Lời Chúa được rao giảng trong Giáo hội. Nhưng đồng thời, nó cũng là một lời thách thức to lớn: Chúng ta không thể chọn lọc những gì mình muốn nghe từ Giáo hội và khước từ những gì khiến chúng ta khó chịu.
III. Lời Khuyên Cho Các Tín Hữu: Đáp Trả Bằng Sự Khiêm Nhường
Chúng ta, những tín hữu ngày nay, chính là Caphácnaum mới, những người đã nhận được mọi đặc ân. Vậy chúng ta cần làm gì để không phải chịu lời quở trách:
- Hoán cải Liên tục (Tránh sự chai đá)
Chúng ta phải tỉnh thức. Đừng để đời sống thiêng liêng trở nên đều đều đến mức vô cảm.
- Tỉnh thức trước Bí tích: Mỗi lần tham dự Thánh Lễ, rước Mình Thánh Chúa, lãnh nhận Bí tích Hòa Giải, đó chính là một phép lạ của Thiên Chúa. Hãy tự vấn: Tôi có thay đổi sau khi rước Chúa không? Hay tôi vẫn giữ những thói quen cũ, những thành kiến cũ, như dân Caphácnaum đã giữ sự kiêu ngạo của họ?
- Hoán cải là Hành động: Hối cải không chỉ là cảm giác tội lỗi, mà là xoay chuyển đời sống, là quyết tâm đổi mới, là bắt đầu lại.
- Lắng nghe với Tinh thần Vâng phục Tông truyền (Đón nhận Sứ giả)
Nếu tin rằng “Ai nghe anh em là nghe Thầy”, chúng ta phải có tinh thần lắng nghe Giáo hội.
- Vâng phục trong đức tin: Điều này áp dụng cho việc lắng nghe Lời Chúa qua các vị chủ chăn hợp pháp, qua Kinh Thánh, và qua các lời giáo huấn của Giáo hội. Đây không phải là sự vâng phục mù quáng, mà là sự vâng phục khiêm nhường trước sự bảo đảm của Chúa Kitô rằng Ngài ở cùng các sứ giả của Ngài.
- Hành động theo Lời Chúa: Sau khi nghe, chúng ta phải thi hành. Chúng ta không thể chỉ chăm chú nghe giảng mà quên mất việc sống chứng tá Tin Mừng trong gia đình, công sở, và cộng đồng của mình.
- Sống Sứ mạng Truyền giáo
Chúa Giêsu sai 72 môn đệ đi từng hai người. Sứ mệnh không chỉ dành cho các linh mục hay tu sĩ. Mỗi người đã chịu phép Rửa đều là một sứ giả của Chúa.
- Hãy là một “người nghe” tốt của Chúa, để rồi trở thành một “người nói” hiệu quả trong đời sống hàng ngày của mình.
- Cách chúng ta yêu thương, cách chúng ta tha thứ, cách chúng ta làm việc thiện, chính là phép lạ mà thế giới cần chứng kiến để hối cải.
Anh chị em thân mến,
Đoạn Tin Mừng này là một lời mời gọi khẩn thiết. Chúng ta đừng để mình trở thành những người dân Caphácnaum hiện đại, những người được ban cho quá nhiều nhưng lại đáp trả quá ít. Đặc ân được nghe Tin Mừng là một trách nhiệm đòi hỏi sự hối cải mỗi ngày.
Xin Chúa Giêsu, Đấng đã sai các Tông đồ, ban cho chúng ta lòng khiêm nhường để luôn biết lắng nghe Giáo hội, lắng nghe Lời Ngài, và ban cho chúng ta sức mạnh để sống xứng đáng với đặc ân lớn lao mà chúng ta đã nhận được. Amen.