(Ga 6,35–40)

ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

Anh chị em thân mến!

Trong bài Phúc âm hôm nay, Chúa Giêsu đã nói một câu khiến nhiều người phải chạnh lòng: “Các ngươi đã thấy Ta, nhưng các ngươi không chịu tin.” Đây không phải là vấn đề thiếu bằng chứng, mà là một thực tế đau lòng: đã thấy mà vẫn không tin. Tình trạng này vẫn đang xảy ra rất phổ biến giữa chúng ta hôm nay. Nhiều Kitô hữu vẫn giữ đạo, vẫn tham dự Thánh Lễ, vẫn đọc kinh cầu nguyện, nhưng bên trong lại cảm thấy khô khan, nghi ngờ và mất ý nghĩa. Họ “giữ đạo” nhưng dường như không còn gặp được Chúa.

Tại sao lại có tình trạng “thấy mà không tin” này?

Nguyên nhân thiêng liêng – Mất tương quan sống động với Thiên Chúa

Chúa Giêsu mời gọi: “Ai đến với Ta… ai tin vào Ta…”. Đức tin Kitô giáo không phải là một hệ thống ý niệm khô khan, cũng không phải là một tập hợp luật lệ cứng nhắc. Đức tin trước hết là một tương quan sống động với Thiên Chúa qua Đức Giêsu Kitô. Khi tương quan này bị đứt gãy, mọi việc sẽ trở nên hình thức: Cầu nguyện chỉ còn là đọc kinh máy móc. Tham dự Thánh Lễ trở thành thói quen xã hội. Đời sống đạo đức trở nên khô cứng và không còn sức sống.

Lúc ấy, người ta vẫn “đi nhà thờ”, vẫn “giữ đạo”, nhưng thực chất chỉ đang đi qua Chúa chứ không còn đến với Chúa. Họ mất đi mối tương quan thân mật, nên dù đã “thấy” Chúa qua nhiều dấu lạ, họ vẫn không thể tin thật sự.

Nguyên nhân tâm linh – Tìm Chúa theo cách sai lầm

Chúa Giêsu khẳng định: “Ai đến với Ta sẽ không hề đói; ai tin vào Ta sẽ không hề khát bao giờ.” Thế nhưng, nhiều người vẫn cảm thấy đói khát trong đời sống đức tin. Lý do là vì họ đến với Chúa không phải để gặp chính Ngài, mà để tìm một điều gì đó từ Ngài. Họ tìm Chúa theo ba lệch hướng phổ biến. Ba lệch hướng đó là:

• Đức tin vụ lợi: Cầu xin để được ban ơn, tin để được bảo vệ, giữ đạo để “được phúc”. Khi cầu nguyện không được như ý, họ dễ thất vọng và nghi ngờ.
• Đức tin cảm xúc: Chỉ tin khi cảm thấy sốt sắng, khi có những trải nghiệm mạnh mẽ. Khi gặp giai đoạn khô khan, họ lại tưởng rằng Chúa đã rời bỏ mình.
• Đức tin lý trí thuần túy: Muốn hiểu hết mọi sự rồi mới tin, đòi hỏi bằng chứng rõ ràng và logic hoàn hảo. Khi gặp mầu nhiệm hoặc những điều vượt quá lý trí, họ rơi vào khủng hoảng.

Tóm lại, họ không thực sự tin vào Chúa, mà chỉ tin vào hình ảnh về Chúa do chính họ tạo ra. Đó là lý do tại sao họ “thấy mà không tin”.

Nguyên nhân tâm lý chiều sâu – Những vết thương nội tâm

Đây là tầng nguyên nhân thường bị bỏ qua nhất. Nhiều người mang trong mình những hình ảnh sai lệch về Thiên Chúa, thường bắt nguồn từ kinh nghiệm của đời sống. họ kinh nghiệm về một Thiên Chúa hay trừng phạt, nghiêm khắc; Một Thiên Chúa xa cách, đòi hỏi khắt khe; Một Thiên Chúa mà con người phải “xứng đáng” mới được yêu thương.

Những hình ảnh này thường xuất phát từ mối quan hệ với cha mẹ, người lớn, hoặc môi trường giáo dục đầy áp lực. Vì thế, thay vì tin và yêu mến, người ta lại sợ hãi Thiên Chúa. Bên cạnh đó, những vết thương của cái tôi (tổn thương, bị bỏ rơi, thiếu an toàn…) tạo ra các cơ chế phòng vệ: kiểm soát, nghi ngờ, không dám buông mình. Nhưng đức tin lại đòi hỏi sự tín thác và buông bỏ. Chính vì không dám trao phó, nên dù đã thấy Chúa, họ vẫn không thể tin.

Hơn nữa, “cơn đói hiện sinh” vô hạn trong lòng con người nếu không được hướng về Chúa, sẽ bị tìm cách lấp đầy bằng vật chất, thành công hay cảm xúc. Khi những thứ ấy không đủ, họ lại tưởng rằng Chúa cũng không đủ để lấp đầy họ.

Nhiều người nghĩ mình đã mất đức tin, nhưng thực tế họ chỉ chưa bao giờ thực sự gặp Chúa. Họ biết về Chúa, nói về Chúa, nhưng chưa sống một mối tương quan cá vị sâu sắc với Ngài. Khủng hoảng đức tin trong trường hợp này không phải là dấu chấm hết, mà có thể là lời mời gọi đi sâu hơn.

Chúa Giêsu nói: “Tất cả những ai Chúa Cha ban cho Ta sẽ đến với Ta, và Ta sẽ không xua đuổi ai ra ngoài.” Đây là một lời đầy hy vọng:

Đức tin không chỉ là nỗ lực của con người, mà trước hết là hồng ân của Chúa Cha.

Chúa Giêsu không loại trừ ai. Vấn đề không phải Chúa từ chối chúng ta, mà là chúng ta chưa dám đến với Ngài một cách trọn vẹn.

Con đường chữa lành khủng hoảng đức tin

Để vượt qua khủng hoảng, chúng ta cần chữa lành ở cả ba chiều kích:

• Chiều kích thiêng liêng: Trở lại với tương quan sống động. Hãy cầu nguyện không chỉ bằng lời nói, mà bằng sự gặp gỡ thân mật – dành thời gian ở lại với Chúa, lắng nghe Ngài.
• Chiều kích tâm linh: Thanh luyện động cơ. Hãy tìm chính Chúa chứ không phải tìm lợi ích hay cảm xúc từ Chúa. Học cách yêu mến Ngài vì chính Ngài là Đấng tốt lành.
• Chiều kích tâm lý: Chữa lành nội tâm. Nhận diện những vết thương và hình ảnh sai lệch về Thiên Chúa. Học cách tín thác, buông bỏ và để Chúa chữa lành những tổn thương sâu kín.

Anh chị em thân mến!

Khủng hoảng đức tin không phải là dấu chấm hết của hành trình đức tin. Nhiều khi, đó chính là lời mời gọi chúng ta đi từ đức tin bề mặt – bên ngoài, sang đức tin cá vị sâu sắc hơn – từ “biết về Chúa” đến “gặp gỡ và sống với Chúa”.

Hôm nay, Chúa Giêsu vẫn đang đứng đó và nói với mỗi người chúng ta: “Ai đến với Ta, Ta sẽ không xua đuổi ra ngoài.”

Xin cho chúng ta can đảm đến với Ngài, để được Ngài nuôi dưỡng, chữa lành và dẫn đưa vào mối tương quan sống động với Người là Bánh Ban Sự Sống.