Kh 3,1-6, 14-22; Lc 19,1-10

Lm. Bênađô Trần Nghiêm, O.Cist

Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại một câu chuyện gặp gỡ giữa hai người đặc biệt: Chúa Giêsu và ông Gia kêu. Hai con người này thuộc về hai thế giới hoàn toàn khác nhau.

Chúa Giêsu là Thiên Chúa, là Đấng Cứu Độ, là Đấng Thánh, là người có quyền tha tội cho người khác. Người được mọi người tôn kính, bao vây xung quanh để nghe Người giảng dạy. Người đang trên đường lên Giêrusalem để chịu tội thay mọi người và để cứu độ họ.

Trái lại, ông Gia kêu bị mọi người cho là kẻ tội lỗi. Ông không chỉ là một người thu thuế mà còn là thủ lãnh của những người thu thuế, tức là một người bị dân Dothái oán ghét vì đã làm việc cho đế quốc Rôma, là kẻ phản bội, làm tay sai cho bọn ngoại bang. Người Do Thái coi thường những người thu thuế như thế và kết án ông là kẻ tội lỗi. Không ai làm bạn với ông, không ai muốn chơi với ông, ông rất cô đơn giữa dân tộc Do Thái. Vì Kinh Thánh đã nói với họ: “Này con, nếu bọn người tội lỗi có rủ rê con, con chớ bao giờ ưng thuận”(Cn 1,10); Lời khác nói: “Cứ dọn thức ăn phủ phê trên mộ người công chính, còn người tội lỗi thì đừng cho” (Tb 4,17). Như thế, đến chết rồi mà cũng không được tha thứ!

Có lẽ ông cũng ý thức được rằng, người ta ghét ông vì chuyện gì rồi. Có lẽ ông muốn từ bỏ nghề đó, nhưng không được nữa vì dân chúng không bao giờ tha thứ cho ông, họ xa lánh ông. Ông không có cơ hội để đền trả những thiệt hại mà ông có thể đã gây ra cho người khác. Tóm lại, ông không có lối thoát. Ông chỉ có một hy vọng nhỏ nhoi cuối cùng là được nhìn thấy một người nổi tiếng, người được dân chúng kính trọng, đó là Đức Giêsu. Vì thế, ông đã bỏ hết sĩ diện của mình là một trưởng trạm thuế để chạy lên trước, trèo lên một cây sung, chỉ mong nhìn thấy Chúa Giêsu đi ngang qua.

Thế nhưng, Chúa Giêsu đã đi bước trước, Người đã nhìn lên cây sung, đã gọi ông, và đã về nhà ông và đồng bàn với gia đình ông. Đối với người Do Thái, đồng bàn với kẻ tội lỗi là một tội rất nặng, vì thứ nhất, phạm đến luật thanh sạch, làm ô uế cho bản thân mình. Vì thế, họ đã xầm xì với nhau: “Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ”. Thứ hai, là

Đứng trước những lời phản đối của dân chúng, Chúa Giêsu nói: “ông Gia kêu cũng là con cháu của Abraham, nên cũng phải được Thiên Chúa xót thương như những người khác.” Và người nói: “con người đến để tìm và cứu những gì đã hư mất”. Chúa Giêsu có một cái nhìn ngược hẵn với người Do Thái. Và đường lối cứu độ của Người là không xa lánh bất cứ ai, kể cả người tội lỗi. Người bị mang tiếng là tay ăn nhậu, làm bạn với quân thu thuế, nhưng chính nhờ vậy Người mới lôi kéo họ về với con đường chân chính.

Có lẽ ai trong chúng ta, trong cuộc đời đã hơn một lần mong điều xấu cho kẻ thù của mình hơn là mong điều tốt cho họ. Mong điều xấu cho kẻ thù để chúng phải chết hơn là mong điều tốt cho kẻ thù để họ được sống. Nhưng Chúa Giêsu đã không nghĩ như thế, Người biết điều mà Giakêu đang cần, nên Người không lên án hay trừng phạt, nhưng đến để cứu chuộc. Chúa Giêsu không để ý đến vấn đề ông ta có xứng đánh để làm bạn hay không, nhưng để ý đến lòng thống hối của ông ta.

Nếu Người tránh xa ông hoặc lên án ông, hẵn phép lạ không bao giờ xảy ra. Phép lạ không phải là biến một con gà thành một con vịt, vì đó là ma thuật. Phép lạ là để cho một con người tự mình biến từ một con người xấu thành một con người tốt. Đứng trước lòng nhân hậu của Chúa, Giakêu đã thấy điều sai lầm của mình và quyết tâm thay đổi. Ông đã mở rộng tâm hồn, ông thưa với Chúa Giêsu là ông sẽ chia nửa gia tài phân phát cho người nghèo, đền gấp bốn cho những ai bị ông làm thiệt hại.

Tóm lại: nhờ thể hiện lòng thương xót của Thiên Chúa, mà Chúa Giêsu đã đưa một người xấu xa, đáng ghét trước mặt mọi người, trở thành một người tốt lành, đã hoàn toàn từ bỏ con đường tội lỗi của mình để quay về nẻo chính đường ngay.

Lời Chúa hôm nay đưa ra cho chúng ta những bài học bổ ích. Bài học đầu tiên là bài học về niềm tín thác, dù chúng ta có tội lỗi đến đâu, dù chúng ta có thế nào đi nữa thì đừng thất vọng hay bi quan, mà hãy tin tưởng vào lòng thương xót vô biên và nhưng không của Thiên Chúa, vì Người là Đấng từ bi nhân hậu, chậm giận nhưng giàu lòng xót thương. Thứ đến là bài học về lòng bác ái huynh đệ. Chúng ta phải đối xử với anh chị em của mình, như Thiên Chúa đối xử với chúng ta. Đừng xét đoán, đừng lên án họ, nhưng hãy tìm hiểu, giúp đỡ họ, nhất là đừng tránh xa họ. Xin Chúa giúp chúng ta thể hiện lòng thương xót và biết tha thứ cho anh chị em nếu họ biết nhận ra lỗi lầm và từ bỏ nết xấu của mình. Amen.