Cuộc Khủng Hoảng Của Một Cái Tôi Bị Đe Dọa
(Mc 11, 27-33)
ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông
Anh chị em thân mến!
Có những câu hỏi không nhằm tìm kiếm sự thật, nhưng nhằm bảo vệ quyền lực. Có những con người không thật sự muốn biết Thiên Chúa muốn gì, nhưng chỉ muốn biết: “Ai đang đe dọa vị trí của tôi?” Đó chính là bầu khí của bài Tin Mừng hôm nay.
Những thượng tế, luật sĩ và kỳ lão không đến với Chúa Giêsu như những người khao khát chân lý. Họ đến như những người đang phòng thủ. Bên ngoài là một cuộc chất vấn thần học, nhưng bên trong là một cuộc khủng hoảng của cái tôi.
Bi Kịch Của Con Người – Sợ Sự Thật Hơn Sợ Sai Lầm
Điều đáng chú ý là họ không hề tìm xem Gioan Tẩy Giả có thật là ngôn sứ không. Họ cũng không thực sự muốn biết Chúa Giêsu đến từ đâu. Họ chỉ tính toán: Nếu nói “bởi trời” thì họ sợ mất mặt. Nếu nói “bởi người ta” thì họ sợ mất lòng dân. Nghĩa là, Họ không đứng trước sự thật bằng lương tâm, nhưng đứng trước sự thật bằng lợi ích của bản thân. Đây là một trong những bi kịch lớn nhất của đời sống tâm linh của con người. Họ không còn hỏi: “Điều gì đúng?” mà hỏi: “Điều gì có lợi cho tôi?”
Tâm lý học chiều sâu cho thấy, khi cái tôi bị đe dọa, con người thường không còn nhìn thực tại như nó Là, nhưng như điều mình muốn nó Là. Cái tôi sợ bị lung lay, vì thế người ta dễ dàng bóp méo sự thật, né tránh ánh sáng, dùng lý luận để tự vệ, dùng tôn giáo để bảo vệ bản thân hơn là để gặp Thiên Chúa.
Những thượng tế hôm nay không ngu. Họ rất thông minh. Nhưng vấn đề của họ không nằm ở trí óc, mà nằm ở trái tim đã bị quyền lực khóa kín. Có một thứ mù lòa nguy hiểm hơn không thấy, đó là không muốn thấy.
Chúa Giêsu Không Trả Lời Vì Họ Không Thật Sự Muốn Nghe
Nhiều người thắc mắc rằng: Tại sao Chúa Giesu không trả lời thẳng? sỡ dĩ Chúa Giesu không trả lời thẳng là bởi vì: Thiên Chúa không mặc khải cho những ai chỉ muốn kiểm soát Ngài. Người không nói với họ, vì họ không đến để hoán cải, họ không đến vì sự khao khát chân lý nhưng họ đến để kết án.
Trong thần học tâm linh, đây là một chiều kích rất sâu sắc: Chân lý không chỉ cần trí tuệ, mà cần một nội tâm biết khiêm hạ. Thiên Chúa có thể bị hiểu lầm bởi người đơn sơ, nhưng Thiên Chúa thường bị từ chối bởi những kẻ kiêu ngạo. Không phải vì họ thiếu kiến thức, nhưng vì họ đã đồng hóa bản thân với vị trí, vai trò và quyền lực của mình.
Thực Tế Éo Le Của Cuộc Sống – Nhiều Người Sợ Mất Hình Ảnh Hơn Mất Linh Hồn
Đây là điều xảy ra mỗi ngày trong đời sống. Thực tế cho thấy, có những người biết mình sai nhưng không dám nhận, biết sự thật nhưng không dám nói và cũng không dám sống, biết phải thay đổi nhưng sợ mất vị thế, biết cần xin lỗi nhưng sợ bị xem là yếu đuối. Và rồi người ta chọn giữ thể diện thay vì giữ sự thật, chọn giữ quyền lực thay vì giữ lương tâm, giữ vai diễn thay vì sống thật. Đó là bi kịch của con người hiện đại, họ rất thành công bên ngoài, nhưng rất xa lạ với chính nội tâm của mình.
“Chúng Tôi Không Biết”
Câu nói này của các thượng tế, kinh sư và kỳ mục không phải của sự khiêm tốn, nhưng của sự trốn chạy.
Có một kiểu “không biết” rất thánh thiện, đó là sự nhỏ bé trước Mầu nhiệm. Nhưng cũng có một kiểu “không biết” đầy phòng vệ, đó là cố tình không đối diện với sự thật. Những người lãnh đạo Do Thái hôm nay không phải không biết. Họ chỉ không dám bước theo điều mình biết. Và đây là điều đau đớn nhất trong đời sống thiêng liêng: Không phải là không nhận ra ánh sáng chân lý, mà là nhận ra rồi nhưng không muốn thay đổi
“Phép rửa của Gioan bởi trời hay bởi người ta?”
Thật ra, đó không chỉ là câu hỏi dành cho các thượng tế, kinh sư và kỳ mục, ngày hôm nay, Chúa Giêsu cũng đang hỏi mỗi người chúng ta: Tôi đang sống bởi tiếng gọi của Thiên Chúa, hay bởi nhu cầu được người khác công nhận? Tôi phục vụ vì yêu mến, hay vì cần được ngưỡng mộ? Tôi sống đời thiêng liêng để gặp Chúa, hay để bảo vệ hình ảnh đạo đức của mình? Tôi tìm chân lý, hay chỉ tìm điều làm tôi an toàn?
Con Đường Chữa Lành – Can Đảm Để Sự Thật Chạm Đến Mình
Tâm lý học chiều sâu nói rằng, con người trưởng thành không phải là người không sai, mà là người đủ can đảm để đối diện sự thật về chính mình. Và Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta đừng sợ sự thật, vì chỉ sự thật mới giải phóng được chúng ta, như Chúa Giesu đã từng nói: “sự thật sẽ giải thoát anh em” (Ga 8,32).
Nhiều người nghĩ rằng, nếu nhìn vào bóng tối nội tâm, mình sẽ sụp đổ. Thưa Không! Điều làm ta sụp đổ không phải là bóng tối, mà là cứ giả vờ mình không có bóng tối hoặc dả họ không dám đối diện với bóng tối. Thiên Chúa không cứu chúng ta bằng cách nói nhỏ với chúng ta rằng: “Con hoàn hảo rồi.”, nhưng Ngài cứu chúng ta bằng cách nói: “Con hãy bước ra khỏi sự giả tạo, rồi Ta sẽ chữa lành con.”
Anh chị em thân mến!
Tin Mừng hôm nay không chỉ nói về cuộc tranh luận trong Đền Thờ. Đó là cuộc chiến giữa: sự thật và quyền lực, ánh sáng và nỗi sợ, Thiên Chúa và cái tôi phòng vệ. Những thượng tế đã không thể nhận ra Đấng Cứu Thế, không phải vì thiếu thông minh, mà vì họ quá sợ phải thay đổi. Và có lẽ, điều nguy hiểm nhất trong đời sống thiêng liêng của người Kito hữu không phải là tội lỗi, mà là một trái tim đã quen tự bảo vệ đến mức không còn để Thiên Chúa chạm vào nữa.
Xin Chúa cho mỗi người chúng ta có đủ khiêm tốn để yêu sự thật hơn yêu hình ảnh của mình, đủ can đảm để ánh sáng chiếu vào những vùng tối sâu kín, và đủ tự do nội tâm để khi Thiên Chúa hỏi, ta không phải trốn tránh, nhưng có thể chân thành thưa: “Lạy Chúa, xin cho con biết sự thật về chính mình, dù sự thật ấy có làm con đau.” Amen.