Lc 9, 7-9

ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

Anh chị em thân mến!

Bài Tin Mừng hôm nay rất ngắn, nhưng lại mở ra một cuộc đối thoại thầm lặng giữa quyền lực và lương tâm, giữa sự tò mò và thống hối, giữa việc “nghe về Chúa” và việc “để Chúa đụng chạm đến mình”.

Hêrôđê nghe biết tất cả những gì Đức Giêsu đang làm. Ông phân vân. Ông bối rối. Ông đặt câu hỏi và thắc mắc: “Ông này là ai mà trẫm nghe đồn làm những điều như thế?” Và ông tìm cách gặp Người. Thế nhưng, đây không phải là hành trình tìm kiếm của một tâm hồn khao khát sự thật. Nhưng đây chỉ là phản ứng của một con người đang bị quá khứ “tra vấn”.

Khi tin tức về Chúa làm ta bất an hơn là bình an

Hầu hết chúng ta nghĩ rằng nghe về Chúa sẽ mang lại sự an ủi. Nhưng với Hêrôđê, tin tức về Đức Giêsu lại khơi dậy nỗi bất an. Vì sao? Thưa bởi vì, ông đã từng ra lệnh chém đầu Gioan Tẩy Giả. Và giờ đây, những việc Đức Giêsu làm lại gợi nhớ đến chính người mà ông đã sát hại.

Lương tâm con người có một đặc điểm rất lạ, đó là nó có thể bị đè nén rất lâu, nhưng không bao giờ chết hẳn. Chỉ cần một tín hiệu nào đó xuất hiện, nó lại sống dậy. Nhiều người hôm nay cũng vậy. Họ nghe về Chúa, nghe về Tin Mừng, nghe về sự công chính, về sự tha thứ, về sự thật… và thay vì được an ủi, họ lại cảm thấy khó chịu, bối rối, thậm chí muốn tránh né. Vì Lời Chúa không chỉ nói về tình yêu. Lời Chúa còn đánh thức những góc tối mà chúng ta đã cố tình che dấu.

Con người luôn muốn “xếp loại” Thiên Chúa để khỏi phải đối diện với Ngài

Dư luận nói: Có lẽ đó là Gioan sống lại. Có lẽ đó là ông Êlia hay là một ngôn sứ nào đó thời xưa. Người ta cố gắng đưa Đức Giêsu vào những khung có sẵn. Vì nếu Ngài chỉ là “một ngôn sứ như những ngôn sứ khác”, thì mọi thứ vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Nhưng nếu Ngài là Đấng hoàn toàn mới, là Con Thiên Chúa, là Đấng đòi hỏi sự trở lại, thì người ta phải thay đổi.

Chúng ta hôm nay cũng rất giỏi “xếp hạng” Thiên Chúa vào những dạng thức có sẵn hay do chúng ta tạo ra: Thiên Chúa của những người đạo đức. Thiên Chúa của những người yếu đuối cần được an ủi. Thiên Chúa của những ngày lễ. Thiên Chúa của những lúc tôi cần xin ơn. Thiên Chúa của người khác, chứ không phải của tôi. Chúng ta thường muốn một Đức Giêsu vừa đủ gần để được nhờ cậy, nhưng vừa đủ xa để khỏi phải bị chất vấn vì những việc xấu mình làm.

Khi quá khứ chưa được tha thứ vẫn còn sống

“Ông Gioan trẫm đã chém đầu rồi”. Herode nhắc lại chính hành động của mình như một sự khẳng định: “Tôi đã giải quyết xong chuyện đó rồi.” Nhưng thực ra ông chưa giải quyết gì cả. Ông chỉ đã dập tắt tiếng nói của Gioan bằng bạo lực. Còn lương tâm ông thì vẫn còn đó.

Nhiều người trong chúng ta cũng mang trong mình những “Gioan đã bị chém đầu”: Những lời nói đã làm tổn thương người khác mà ta chưa bao giờ xin lỗi. Những quyết định bất công mà ta đã hợp lý hóa. Những mối quan hệ bị cắt đứt vì tự ái. Những lựa chọn sai trái mà ta đã chôn sâu và giả vờ như chưa từng xảy ra. Rồi một ngày nào đó, Lời Chúa, một bài giảng, một biến cố, một gương mặt… lại làm sống dậy điều ấy. Và chúng ta phân vân. Chúng ta bất an. Chúng ta muốn “gặp Chúa”, nhưng theo cách của mình: để được trấn an, chứ không phải để được biến đổi và thanh luyện.

Tò mò về Chúa chưa phải là đức tin

Hêrôđê “tìm cách gặp Người”. Nhưng sau này, khi thực sự gặp Đức Giêsu, ông chỉ muốn xem phép lạ như xem một trò giải trí, rồi khinh dể và gửi trả Ngài cho Philatô. Đây là kiểu tìm kiếm rất phổ biến của một số người trong chúng ta hôm nay, đó chỉ là một sự “Tò mò về tâm linh”. Thích nghe những câu nói hay về Chúa. Thích những trải nghiệm thiêng liêng cảm xúc. Nhưng không sẵn sàng để Lời Chúa đụng đến cách sống, cách yêu, cách xử sự, cách sử dụng quyền lực và tiền bạc của mình.

Đức tin không bắt đầu từ tò mò. Đức tin bắt đầu khi con người dám để câu hỏi “Ông này là ai?” trở thành câu hỏi về chính mình: “Nếu Ngài là ai như lời Ngài nói, thì tôi phải thay đổi điều gì?”

Câu hỏi “Ông này là ai?” vẫn còn vang vọng hôm nay

Câu hỏi của Hêrôđê là câu hỏi của cả nhân loại hôm nay. Nhưng mỗi người chúng ta phải trả lời nó một cách rất cá vị. Không phải trả lời bằng kiến thức giáo lý. Không phải trả lời bằng những công thức đẹp. Mà trả lời bằng cả đời sống: Nếu Đức Giêsu là Chúa, thì tôi còn giữ lại những thù hận nào? Nếu Ngài là Đấng tha thứ, thì tôi còn từ chối tha thứ cho ai? Nếu Ngài là sự thật, thì tôi còn đang sống trong những giả dối nào? Nếu Ngài là Đường, thì tôi còn đang đi theo những lối tắt nào vì sợ thiệt thòi? Hêrôđê hỏi “Ông này là ai?” nhưng ông không muốn câu trả lời làm đảo lộn cuộc đời ông. Còn chúng ta thì sao?

Thực tế cho đời sống đức tin của người Kito hữu hôm nay

Chúng ta đừng chỉ nghe về Chúa. Hãy để Chúa nghe thấy tiếng lương tâm của mình. Có những điều trong quá khứ vẫn còn làm ta bất an mỗi khi Lời Chúa vang lên. Đừng dập tắt. Hãy mang nó đến với Chúa trong sự thật. Đừng xếp Chúa vào những ngăn kéo an toàn. Hãy để Ngài là chính Ngài – Đấng có quyền đòi hỏi tất cả. Sự tò mò phải dẫn đến quyết định. Nếu tôi chỉ thích nghe về Chúa mà không để đời mình bị đụng chạm, tôi đang đi trên con đường của Hêrôđê. Quyền lực, địa vị, hình ảnh không che được lương tâm. Hêrôđê là vua, nhưng ông vẫn bị ám ảnh bởi một cái đầu đã bị chém. Không có địa vị nào đủ mạnh để dập tắt tiếng nói bên trong. Kết Anh chị em thân mến,

Hôm nay Lời Chúa không hỏi chúng ta nhiều điều phức tạp. Chỉ có một câu: “Ông này là ai?” Nhưng câu hỏi ấy đang được đặt trước mặt mỗi người chúng ta, đặc biệt trước những góc tối, những quyết định sai trái, những tổn thương và những tội lỗi mà chúng ta nghĩ rằng đã chôn chặt.

Hêrôđê đã nghe, đã phân vân, đã tìm cách gặp… nhưng cuối cùng vẫn không mở lòng.

Xin đừng để câu chuyện của chúng ta kết thúc như vậy. Nhưng xin cho mỗi người chúng ta, khi nghe câu hỏi “Ông này là ai?”, dám trả lời bằng cả cuộc đời: “Ngài là Đấng Kito, là Chúa của con. Và vì Ngài là Chúa, con xin để Ngài đụng chạm đến cả những chỗ con đang muốn che giấu nhất.”