ĐsLm. Bênađô Trần Nghiêm

Kính thưa anh chị em,

Trong ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, các Kitô hữu trên khắp thế giới dừng lại trước một biểu tượng rất đặc biệt: Thập giá. Đối với nhiều người bên ngoài Kitô giáo, thập giá có thể gây ra một câu hỏi lớn: tại sao một tôn giáo lại tôn kính một dụng cụ hành hình – biểu tượng của đau khổ và thất bại? Câu hỏi ấy hoàn toàn chính đáng. Và chính từ câu hỏi đó mà chúng ta có thể khám phá một chân lý sâu xa của đức tin Kitô giáo.

1. Nghịch lý của Thập giá

Nếu nhìn theo lối suy nghĩ thông thường của con người, thập giá quả thật là một nghịch lý.

Trong logic của thế gian, sức mạnh phải biểu lộ qua chiến thắng, quyền lực và khả năng áp đặt ý chí của mình lên người khác. Một vị thần, theo cách tưởng tượng của nhiều nền văn hóa, phải là Đấng chiến thắng bằng quyền lực tuyệt đối.

Thế nhưng, Đức Giêsu – nhân vật trung tâm của Kitô giáo – lại đi theo một con đường hoàn toàn khác. Thay vì dùng sức mạnh để tiêu diệt kẻ thù, Ngài chấp nhận bị kết án, bị đánh đòn, và cuối cùng chịu chết trên thập giá.

Từ góc nhìn thuần lý, điều này dường như là một thất bại. Nhưng Kitô giáo nhìn thấy trong đó một dạng khôn ngoan khác – khôn ngoan của tình yêu.

Tình yêu đích thực không tìm cách thống trị, nhưng tìm cách hiến mình. Không tìm cách chiếm hữu, nhưng tìm cách trao ban. Chính vì thế, thập giá không phải là biểu tượng của thất bại, mà là biểu tượng của tình yêu đi đến tận cùng.

2. Một lựa chọn tự do của tình yêu

Một trong những điều đáng chú ý nhất trong câu chuyện về Đức Giêsu là: Ngài không phải là nạn nhân bất lực của số phận.

Theo các bản văn Tin Mừng, Ngài ý thức rất rõ con đường mình đang đi. Ngài biết điều gì đang chờ đợi mình tại Giêrusalem, nhưng vẫn tiến bước.

Điều đó cho thấy thập giá không phải là tai nạn lịch sử, mà là một lựa chọn có ý thức. Đức Giêsu chọn con đường này để nói với nhân loại một điều: Thiên Chúa không đứng xa nỗi đau của con người.

Trên thập giá, Ngài chia sẻ mọi chiều kích của đau khổ nhân loại: đau đớn thể xác, sự phản bội của môn đệ, sự cô đơn, sự bất công. Chính vì thế, thập giá trở thành nơi mà con người đau khổ có thể nhận ra rằng họ không hề bị bỏ rơi.

3. Khi bạo lực không phải là câu trả lời

Một điểm đáng suy nghĩ khác của thập giá là cách Đức Giêsu đối diện với bạo lực.

Trong suốt cuộc khổ nạn, Ngài không đáp trả bằng hận thù. Ngay cả khi bị đóng đinh, lời cầu nguyện của Ngài vẫn là: “Lạy Cha, xin tha cho họ.”

Trong một thế giới nơi bạo lực thường được trả lời bằng bạo lực, thái độ ấy mở ra một con đường mới: con đường của tha thứ và hòa giải.

Chính vì vậy, thập giá không chỉ là một sự kiện tôn giáo, mà còn là một thông điệp đạo đức sâu sắc cho nhân loại. Nó đặt ra một câu hỏi căn bản: liệu hận thù có thể thật sự chữa lành thế giới, hay chỉ có tình yêu và sự tha thứ mới có khả năng đó?

4. Nhìn vào Thập giá để hiểu chính mình

Đối với người Kitô hữu, việc chiêm ngắm thập giá không chỉ là một nghi thức.

Thập giá nhắc nhở con người về thực tại của tội lỗi – về những lựa chọn ích kỷ, những bất công và bạo lực mà con người có thể gây ra cho nhau.

Nhưng đồng thời, thập giá cũng là dấu chỉ của lòng thương xót. Theo niềm tin Kitô giáo, tình yêu của Thiên Chúa mạnh hơn tội lỗi của con người. Ngay cả khi con người quay lưng lại với Ngài, Ngài vẫn không từ bỏ họ. Đó là lý do tại sao thập giá trở thành biểu tượng của hy vọng.

5. Ý nghĩa của Thập giá trong đời sống hôm nay

Ngay cả đối với những người không theo Kitô giáo, thông điệp của thập giá vẫn có một giá trị phổ quát. Thập giá nhắc nhở chúng ta rằng giá trị của con người không nằm ở quyền lực hay thành công bề ngoài, nhưng ở khả năng yêu thương và hy sinh cho người khác.

Khi một người chấp nhận thiệt thòi để bảo vệ sự thật, khi một người kiên nhẫn chăm sóc người thân đau yếu, khi một người chọn tha thứ thay vì trả thù – ở một mức độ nào đó, họ đang sống tinh thần của thập giá.

6. Thập giá và hy vọng

Điểm đặc biệt của đức tin Kitô giáo là: câu chuyện không kết thúc ở thập giá.

Sau ngày Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày Lễ Phục Sinh, ngày mà các Kitô hữu tin rằng Đức Giêsu đã sống lại. Điều đó có nghĩa là đau khổ và sự chết không phải là lời nói cuối cùng của lịch sử. Thập giá vì thế trở thành một cây cầu – nối kết đau khổ với hy vọng, nối kết sự chết với sự sống mới.

Thưa anh chị em,

Dù người ta tin hay không tin, biểu tượng thập giá vẫn đặt ra cho nhân loại một câu hỏi sâu sắc: Nếu quyền lực thực sự nằm ở khả năng yêu thương và tha thứ, thì chúng ta muốn xây dựng thế giới của mình trên nền tảng nào – sức mạnh của bạo lực, hay sức mạnh của tình yêu? Đó chính là câu hỏi mà thập giá của Đức Giêsu vẫn đang lặng lẽ đặt ra cho mọi thế hệ con người.