Ga 3,13-17

ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

“Như ông Môsê đã giương cao con rắn trong sa mạc, Con Người cũng sẽ phải được giương cao như vậy, để ai tin vào Người thì được sống muôn đời.”

Anh chị em thân mến!

Hôm nay, Giáo Hội mời gọi chúng ta ngước nhìn Thánh Giá. Không phải chỉ để nhìn một khúc gỗ vô tri, một biểu tượng tôn giáo quen thuộc, hay để hoài niệm về một biến cố đau thương đã xảy ra cách đây hơn hai ngàn năm. Giáo Hội đưa mắt chúng ta hướng về một con người đang bị treo lên, nơi một nghịch lý lớn lao phơi bày: Đấng toàn năng lại trở nên yếu đuối, Đấng là sự sống lại chịu chết, Đấng là Thiên Chúa lại để cho con người xét xử, và Đấng vô tội lại mang lấy tội lỗi nhân loại.

Tại sao lại có nghịch lý ấy? Tin Mừng đã cho ta câu trả lời, đó là vì: “Thiên Chúa đã yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một.” Do đó, Thánh Giá trước hết không phải là câu chuyện về đau khổ, mà là câu chuyện về tình yêu. Đau khổ chỉ thực sự trở thành Thánh Giá khi được tình yêu ôm trọn lấy.

Trên Thánh Giá, Thiên Chúa tỏ bày tình yêu trọn vẹn

Con người thường yêu theo điều kiện: “Tôi yêu bạn vì bạn tốt, vì bạn hiểu tôi, trân trọng tôi và làm tôi hạnh phúc.” Nhưng tình yêu của Đức Kitô trên Thánh Giá đi xa và sâu hơn rất nhiều. Ngài không yêu vì con người xứng đáng, mà yêu ngay trong lúc con người còn bất xứng và tội lỗi.

• Tình yêu đi trước điều kiện: Con người đòi hỏi “Hãy nên tốt rồi tôi sẽ yêu”, nhưng Thiên Chúa khẳng định “Ta yêu con, và chính tình yêu của Ta sẽ biến đổi con”.
• Tình yêu không rút lui: Khi bị phản bội, từ chối, xúc phạm hay bỏ rơi, Đức Giêsu vẫn yêu. Thánh Giá giải đáp cho nỗi khát khao sâu kín nhất của con người: “Nếu tôi không hoàn hảo, Thiên Chúa còn yêu tôi không?”. Câu trả lời là Có, bởi tình yêu Ngài xuất phát từ chính trái tim vô biên của Ngài chứ không dựa trên sự hoàn hảo của con người chúng ta.

Thánh Giá chạm đến cái tôi và những cơ chế tự vệ

Tâm lý học cho thấy con người thường dựng lên vô số cơ chế tự vệ để bảo vệ bản ngã. Khi bị tổn thương, ta phòng vệ; khi bị phê bình, ta biện minh; khi yếu đuối, ta cố tạo vỏ bọc mạnh mẽ. Ngay cả trong đời sống thiêng liêng, chúng ta cũng dễ tạo ra một “cái tôi đạo đức” để mong được công nhận. Nhưng khi những vỏ bọc ấy bị chạm đến, chúng ta đau đớn vì bản ngã đang bị đe dọa.

Đức Giêsu trên Thánh Giá không còn ngai vàng, không quyền lực, không sự tung hô hay khả năng kiểm soát. Ngài lột bỏ tất cả để chỉ còn lại tình yêu. Thánh Giá đặt ra câu hỏi cho mỗi chúng ta hôm nay: Nếu mất hết chức vụ, thành tích, học thức và sự kính trọng, tôi là ai? Thánh Giá đưa chúng ta về căn tính đích thực của mình: Tôi không được yêu vì tôi giỏi, nhưng vì tôi là con của Chúa.

Sự chuyển hóa và hành trình tự siêu vượt

Khi nói “Con Người cũng sẽ phải được giương cao”, Đức Giêsu đảo ngược hoàn toàn tiêu chuẩn của thế gian. Thế gian tìm sự nâng lên qua quyền lực và thành công, còn Tin Mừng tìm sự nâng lên qua việc tự hiến trong tình yêu.

Thánh Giá giải phóng con người khỏi gánh nặng phải liên tục chứng minh giá trị bản thân. Người môn đệ giờ đây có thể sống trong sự tự do nội tâm thẳm sâu: Không phải sống để khẳng định “Tôi là ai”, mà để an vui xác tín “Tôi thuộc về ai”.

Quy tụ những phần phân mảnh nội tâm

Một trong những nỗi đau lớn của con người hiện đại là sự phân mảnh nội tâm: ngoài miệng nói bình an nhưng bên trong đầy lo lắng; ngoài miệng tha tha thứ nhưng lòng còn thương tổn; ngoài miệng phó thác nhưng vẫn muốn kiểm soát.

Nơi Thánh Giá, Chúa Giesu không yêu cầu chúng ta giả vờ mạnh mẽ. Ngài mời gọi ta mang tất cả sự thật ấy đến chân Thánh Giá: không che giấu, không tô son, chỉ đơn sơ thưa rằng: “Lạy Chúa, đây là con.” Chính trong sự thành thực đó, ơn thánh bắt đầu hàn gắn mọi vết thương và đổ vỡ.

Đối mặt với Thánh Giá trong đời sống thường ngày

• Đối với người sống đời thánh hiến: Thánh Giá không chỉ là vật trang sức trên cổ, mà là những thực tế gai góc hằng ngày: một người anh em khó tính, một bề trên khó hiểu, một giới hạn bản thân, sự cô đơn hay thất bại. Thay vì hỏi “Tại sao con phải chịu điều này?”, câu hỏi biến đổi ta phải là: “Lạy Chúa, Ngài muốn gọt giũa điều gì trong con qua nghịch cảnh này?”
• Yêu trong đau khổ: Thánh Giá không dạy ta tôn thờ khổ đau, mà dạy ta không để đau khổ cướp mất tình yêu khỏi trái tim. Trưởng thành là khi ta có thể đau mà không cay đắng, bị tổn thương nhưng không gây tổn thương, và bị hiểu lầm mà không đánh mất yêu thương.

Anh chị em thân mến!

Giáo Hội đặt Thánh Giá trước mắt chúng ta hôm nay không phải để khơi gợi bi lụy, mà để mời gọi sự phản tỉnh:

• Tôi đang sợ điều gì và cố bảo vệ cái tôi nào?
• Vết thương nào tôi chưa dám mang đến ánh sáng Chúa?
• Tôi có thực sự tin Thiên Chúa vẫn yêu mình ngay trong yếu đuối?

Hãy nhìn lên đôi tay của Chúa Giesu đang dang rộng không giữ lại điều gì cho mình, nhìn vào trái tim bị đâm thâu của Người luôn mở ra vì nhân loại. Đừng chỉ thấy những chiếc đinh hay sự chết chóc, hãy nhìn thấy một Thiên Chúa đang yêu thương đến tận cùng. Để rồi, khi ngước nhìn lên Thánh Giá, ta không chỉ hỏi “Tại sao Chúa chịu đau khổ vì con?”, mà để Thánh Giá thì thầm hỏi lại chính chúng ta: “Con có dám yêu như Thầy đã yêu không?”