ĐsLm. Bênađô Trần Nghiêm
Anh chị em thân mến,
Trong hành trình của Tuần Thánh, ngày Thứ Năm Tuần Thánh giữ một vị trí rất đặc biệt. Nếu Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày chúng ta chiêm ngắm thập giá, và Lễ Phục Sinh là ngày mừng Chúa sống lại, thì Thứ Năm Tuần Thánh là ngày Giáo Hội tưởng niệm bữa tối cuối cùng của Đức Giêsu với các môn đệ – một bữa tối đầy ý nghĩa, nơi Ngài trao ban cho Giáo Hội những hồng ân quý giá: Bí tích Thánh Thể, Bí tích Truyền Chức Thánh, cùng với giới răn yêu thương và phục vụ được diễn tả qua nghi thức rửa chân. Trong cùng ngày này, Giáo Hội cũng cử hành Lễ Truyền Dầu, làm phép các dầu thánh dùng cho đời sống bí tích của toàn thể dân Chúa.
Những nghi thức này tuy khác nhau nhưng thực ra liên kết chặt chẽ với nhau, cùng diễn tả mầu nhiệm tình yêu và sự phục vụ của Đức Kitô dành cho nhân loại.
Trước hết, trong bữa tối cuối cùng, Đức Giêsu đã thiết lập Bí tích Thánh Thể. Khi cầm bánh và rượu, Ngài nói với các môn đệ: “Này là Mình Thầy… này là Máu Thầy… hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy.” Từ giây phút đó, Thánh Thể trở thành trung tâm của đời sống Giáo Hội. Qua Thánh Thể, Đức Kitô không chỉ để lại một kỷ niệm, nhưng ở lại thật sự với nhân loại. Ngài tiếp tục nuôi dưỡng dân Ngài bằng chính Mình và Máu của Ngài.
Nhưng để Thánh Thể được cử hành qua mọi thời đại, Đức Giêsu cũng thiết lập Bí tích Truyền Chức Thánh. Khi nói với các tông đồ: “Hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy,” Ngài trao cho các ông quyền cử hành Thánh Thể nhân danh Ngài. Vì thế, chức linh mục không phải là một địa vị danh dự, nhưng là một sứ vụ phục vụ: phục vụ Lời Chúa, phục vụ các bí tích và phục vụ cộng đoàn.
Chính vì thế, trong buổi sáng Thứ Năm Tuần Thánh, tại nhà thờ chính tòa, giám mục cùng các linh mục cử hành Lễ Truyền Dầu. Trong thánh lễ này, các linh mục lặp lại lời hứa khi chịu chức, bày tỏ sự hiệp nhất với giám mục và với nhau trong cùng một sứ vụ. Đồng thời, giám mục làm phép ba loại dầu thánh: dầu dự tòng, dầu bệnh nhân và dầu thánh hiến. Những loại dầu này sẽ được dùng trong các bí tích suốt cả năm. Điều đó nhắc nhở chúng ta rằng toàn bộ đời sống bí tích của Giáo Hội đều bắt nguồn từ mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô.
Tuy nhiên, điều đặc biệt trong bữa tối cuối cùng không chỉ là việc thiết lập các bí tích, mà còn là bài học về tình yêu phục vụ. Tin Mừng kể rằng trong bữa ăn ấy, Đức Giêsu đã đứng dậy, cởi áo ngoài, lấy khăn thắt lưng và quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ. Đó là một hành động gây ngạc nhiên, bởi vì vào thời đó, rửa chân là công việc của người đầy tớ thấp hèn nhất.
Qua cử chỉ này, Đức Giêsu muốn dạy các môn đệ một bài học sâu sắc: ai muốn làm lớn thì phải trở nên người phục vụ. Ngài nói: “Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em.” Vì thế, nghi thức rửa chân trong phụng vụ Thứ Năm Tuần Thánh không phải chỉ là một nghi thức tượng trưng, nhưng là một lời mời gọi mỗi Kitô hữu sống tinh thần khiêm nhường và phục vụ.
Như vậy, chúng ta thấy rõ mối liên hệ giữa các nghi thức trong ngày này. Thánh Thể là bí tích của tình yêu tự hiến; Truyền Chức Thánh là bí tích phục vụ để Thánh Thể được cử hành; Lễ Truyền Dầu chuẩn bị các phương thế bí tích để ân sủng Chúa được ban cho dân Người; và nghi thức rửa chân nhắc nhở rằng mọi quyền bính trong Giáo Hội phải được sống trong tinh thần phục vụ.
Tất cả đều bắt nguồn từ một chân lý duy nhất: Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu đích thực luôn biểu lộ qua sự trao ban và phục vụ.
Anh chị em thân mến,
Khi tham dự phụng vụ Thứ Năm Tuần Thánh, chúng ta không chỉ tưởng niệm một biến cố trong quá khứ. Chúng ta được mời gọi sống lại tinh thần của bữa tiệc ly trong đời sống hằng ngày.
Trước hết, chúng ta được mời gọi yêu mến Bí tích Thánh Thể. Thánh lễ không phải chỉ là một nghĩa vụ phải chu toàn, nhưng là cuộc gặp gỡ sống động với Đức Kitô. Mỗi lần tham dự Thánh lễ là mỗi lần chúng ta được nuôi dưỡng bằng chính tình yêu của Ngài.
Thứ đến, chúng ta được mời gọi cầu nguyện cho các linh mục. Các ngài là những con người yếu đuối như mọi người, nhưng được Thiên Chúa chọn để phục vụ dân Ngài. Nhờ các linh mục mà chúng ta có Thánh lễ, có các bí tích và có sự chăm sóc mục vụ trong đời sống đức tin.
Cuối cùng, chúng ta được mời gọi sống tinh thần rửa chân trong đời sống thường ngày: biết phục vụ trong gia đình, biết tha thứ cho nhau, biết nâng đỡ những người nghèo khổ và đau khổ. Một Giáo Hội sống tinh thần rửa chân sẽ là một Giáo Hội phản chiếu khuôn mặt của Đức Kitô.
Ước gì khi bước vào Tam Nhật Thánh, mỗi người chúng ta ý thức hơn về tình yêu lớn lao của Đức Kitô. Tình yêu ấy được trao ban trong Thánh Thể, được phục vụ qua chức linh mục và được biểu lộ qua hành động rửa chân.
Xin cho chúng ta không chỉ chiêm ngắm tình yêu ấy, nhưng còn sống và chia sẻ tình yêu ấy cho thế giới hôm nay.