(Mt 21, 28-32)

ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

Anh chị em thân mến!

Có lẽ trong cuộc sống hằng ngày, một trong những từ chúng ta nói nhiều nhất, nghe nhiều nhất và cũng dễ phát âm nhất chính là từ “Vâng”: Vâng, con hiểu. Vâng, con sẽ làm. Vâng, con đồng ý. Vâng, con đi. Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay lại đặt trước mặt mỗi người chúng ta một câu hỏi vừa đánh động, vừa đầy trăn trở, đó là: Tôi nói “vâng” với Chúa, nhưng đời tôi có thực sự đi theo tiếng “vâng” ấy không?

Trong dụ ngôn Chúa Giêsu kể, người cha có hai người con. Khi cha bảo đi làm vườn nho, người con thứ nhất từ chối thẳng thừng: “Con không đi.” Nhưng rồi anh hối hận và đi. Người con thứ hai lễ phép nói: “Thưa cha, vâng, con đi.” Nhưng rồi anh ta lại đứng chơi và chẳng đi đâu cả.

Kết thúc câu chuyện, Đức Giêsu đưa ra một câu hỏi: “Ai trong hai người con đã làm theo ý cha mình?” Ngài không hỏi ai nói hay hơn. Ngài cũng không hỏi ai có hình thức bề ngoài hiền lành, nhu mì và dễ bảo hơn. Ngài chỉ hỏi ai là người thực sự hành động.

Khi chữ “không” không phải là dấu chấm hết

Nhìn vào người con thứ nhất, chúng ta thấy một hình ảnh rất quen thuộc của chính mình. Khi Chúa đòi hỏi, đôi khi phản ứng tự nhiên của chúng ta là sự kháng cự:

• Chúa bảo tha thứ, ta bảo: “Con không thể.”
• Chúa mời gọi từ bỏ ý riêng, ta phản ứng: “Con không muốn.”
• Chúa giục giã yêu thương người làm mình tổn thương, ta đáp: “Họ không xứng đáng.”

Những chữ “không” ấy là có thật. Nhưng Tin Mừng hôm nay mang lại cho chúng ta một niềm hy vọng lớn lao: Một chữ “không” ban đầu không nhất thiết phải là chữ cuối cùng của cuộc đời. Sự khác biệt không nằm ở việc chúng ta đã từng sai trái hay chống đối bao nhiêu lần, mà nằm ở chỗ: Sau chữ “không” ấy, ta có biết quay đầu và trở về hay không?

Đó chính là sức mạnh của ơn hoán cải. Người trưởng thành trong đời sống đức tin không phải là người không bao giờ vấp ngã, mà là người có ân sủng để nhận ra mình sai, cúi đầu xin lỗi và thay đổi hướng đi.

Sự nguy hiểm của chữ “vâng” mà không hành động

Trái ngược với người thứ nhất, người con thứ hai lại mang đến một mối nguy hiểm tinh tế hơn nhiều. Anh ta nói: “Thưa cha, vâng, con đi.” Một câu trả lời hoàn hảo, không một vết gợn, không chống đối, không cãi lại. Nhưng bi kịch nằm ở chỗ, Anh ta nói rất hay nhưng cuộc sống lại đi theo một ngả khác.

Chúng ta cũng thường rơi vào cạm bẫy này:

• Miệng nói yêu Chúa, nhưng lịch sinh hoạt hằng ngày lại chẳng dành nổi mười phút tĩnh lặng cho Ngài.
• Miệng nói đã tha thứ, nhưng trong tim vẫn giữ nguyên những vết thương và sự lạnh nhạt.
• Miệng nói khiêm nhường, nhưng chỉ cần một lời góp ý nhỏ là tự ái nổi trôi.
• Miệng nói phục vụ cộng đoàn, nhưng sâu thẳm lại tìm kiếm sự khen ngợi và công nhận của người đời.
• Miệng nói một đằng, đời sống thực tế lại bước một nẻo. Lời nói đạo đức chưa bao giờ đồng nghĩa với một tâm hồn thánh thiện.

Vực thẳm giữa “tôi nghĩ mình là ai” và “tôi thực sự đang là ai”

Mỗi chúng ta thường xây dựng cho mình một bức tranh tự họa rất đẹp: Tôi là người đạo đức, tôi là người hy sinh, tôi là người công chính. Nhưng nếu lột bỏ những lớp ngôn từ bóng bẩy ấy đi, cách chúng ta sống mỗi ngày đang nói lên điều gì về con người thật của mình? Có khi nào chúng ta dùng vỏ bọc đạo đức để che giấu những góc khuất chưa được chữa lành: sự kiêu ngạo thầm kín, nỗi sợ bị từ chối, lòng ghen tị, hay sự ích kỷ muốn kiểm soát mọi thứ?

Nguy hiểm nhất trên con đường nhân đức không phải là việc chúng ta yếu đuối vấp ngã, mà là tình trạng “tự mãn thiêng liêng” hay nói như thánh Gioan Thánh giá “sự kêi ngạo thiêng liêng” khi chúng ta nghĩ rằng mình ổn, mình không cần phải thay đổi gì nữa, và người cần hoán cải phải là người khác chứ không phải mình.

Anh chị em thân mến!

Hôm nay, Đức Giêsu không tra vấn chúng ta về số lượng kinh nguyện ta đọc, không đếm xem ta đã nói bao nhiêu lần chữ “vâng” đầu môi, và cũng không hỏi ta hiểu biết bao nhiêu về Kinh Thánh. Ngài chỉ hỏi một câu duy nhất: “Con có đang thực sự bước chân vào vườn nho của Cha không?”

Nếu hôm nay anh chị em nhận ra mình có hình ảnh của người con thứ nhất – từng buông lời từ chối Chúa, từng xa cách Ngài, thì xin đừng tuyệt vọng. Hãy đứng lên và trở về, bởi vì chưa bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại với Thiên Chúa.

Còn nếu anh chị em thấy mình phảng phất hình ảnh của người con thứ hai – nói rất hay nhưng hành động thì hời hợt – xin hãy can đảm để sự thật đụng chạm vào tâm hồn mình và phá vỡ lớp vỏ bọc giả hình mà mình đã xây đắp bấy lâu nay.