Chúa nhật 26 C : Dụ ngôn người phú hộ và anh La-da-rô nghèo

Anh chị em thân mến,

Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giê-su kể cho chúng ta nghe dụ ngôn về một người phú hộ và một anh nghèo tên là La-da-rô. Người phú hộ sống trong xa hoa, “mặc toàn gấm vóc lụa là, ngày ngày yến tiệc linh đình”. Còn anh La-da-rô thì đói khát, ghẻ chốc, chỉ mong được ăn những mảnh vụn từ bàn ăn của nhà giàu rơi xuống. Thế nhưng, sự khác biệt ấy lại đảo ngược khi cả hai bước vào cõi sau: anh nghèo được ở trong lòng tổ phụ Áp-ra-ham, còn người phú hộ thì bị hành hạ trong lửa. Dụ ngôn này luôn chất vấn lương tâm chúng ta về trách nhiệm của người giàu đối với người nghèo, trách nhiệm của mỗi người đối với tha nhân.

1. Của cải không phải chỉ là công lao cá nhân

Có người vẫn thường nói: “Tôi giàu có là do tài năng tôi làm ra. Tôi không ăn cắp, không tham nhũng, vậy tôi có quyền hưởng thụ thoải mái.” Nghe qua thì có vẻ hợp lý, nhưng dưới ánh sáng Tin Mừng, lập luận ấy lại thiếu trọn vẹn.

Tài năng mà ta có, sức khoẻ mà ta được, cơ hội học hành, hoàn cảnh gia đình, thậm chí cả môi trường xã hội thuận lợi — tất cả đều là ơn Chúa ban. Không ai tự mình làm nên tất cả. Nếu Chúa lấy đi sức khỏe, trí tuệ, hoặc cho ta sinh ra trong cảnh chiến tranh, bệnh tật, nghèo nàn, thì liệu ta có thể “tài năng” và “giàu có” như hôm nay không? Như thánh Phao-lô nói: “Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh? Nếu đã nhận lãnh, sao còn tự hào như thể không nhận?” (1Cr 4,7).

Vậy nên, của cải không chỉ là thành quả cá nhân, mà còn là một quà tặng, một trách nhiệm.

2. Người nghèo không chỉ do “lười biếng”

Lại có người cho rằng: “Người nghèo là tại họ lười biếng, không chịu làm ăn.” Thực tế, có những người nghèo vì biếng nhác thật, nhưng đó chỉ là một phần nhỏ. Phần đông nghèo khổ là vì họ không có cơ hội, không có vốn, không có trình độ, hoặc bị bệnh tật, thiên tai, bất công xã hội đè nặng.

Trong dụ ngôn, Chúa Giê-su không hề nói anh La-da-rô nghèo là do anh lười biếng. Anh nghèo đơn giản vì anh là người cùng khổ. Và người phú hộ bị luận phạt không phải vì ông ta gian ác, mà vì ông ta vô cảm, dửng dưng, không hề đoái hoài đến một con người khốn khổ ngay trước cửa nhà mình.

3. Trách nhiệm của người giàu và của mỗi Ki-tô hữu

Anh chị em thân mến, Tin Mừng không lên án sự giàu có, nhưng cảnh báo thái độ sử dụng của cải. Của cải không phải chỉ để tiêu xài cho bản thân, mà còn để chia sẻ, để làm phương tiện xây dựng tình huynh đệ. Thánh Gio-an đã nói rất rõ: “Ai có của cải thế gian, thấy anh em mình lâm cảnh túng thiếu mà chẳng động lòng thương, thì tình yêu Thiên Chúa ở trong người ấy sao được?” (1Ga 3,17).

Người giàu có trách nhiệm phải quan tâm đến người nghèo, vì nơi họ, Đức Ki-tô đang hiện diện: “Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống…” (Mt 25,35). Nhưng không chỉ người giàu, mỗi người chúng ta — dù có nhiều hay ít — cũng đều được mời gọi sống tinh thần chia sẻ, tương trợ.

4. Hôm nay chúng ta song thế nào với người nghèo?

Dụ ngôn hôm nay không chỉ là một câu chuyện cổ xưa, mà là một tấm gương soi cho cuộc đời hiện tại. Giữa xã hội còn đầy bất công, còn biết bao La-da-rô đang nằm trước cửa: người nghèo khổ quanh ta, người bệnh tật, người già neo đơn, trẻ em cơ nhỡ, người bị bỏ rơi… Nếu ta khép cửa lòng, chỉ nghĩ đến mình, thì rồi một ngày kia, khoảng cách giữa ta và họ — giống như vực thẳm giữa người phú hộ và La-da-rô — sẽ không thể nào vượt qua.

Anh chị em thân mến,

Chúa không kết án chúng ta vì ta giàu, nhưng Ngài sẽ xét xử ta vì ta đã yêu thương và chia sẻ thế nào. Người phú hộ đã không làm gì sai, nhưng ông đã không làm điều phải. Chính sự dửng dưng đã dẫn ông đến chỗ hư mất.

Xin Chúa cho chúng ta có một con tim nhạy bén trước nỗi khổ của anh em, biết nhận ra tất cả là hồng ân, và sống quảng đại chia sẻ, để một ngày kia chúng ta cũng được nghe Chúa nói: “Hãy đến, thừa hưởng Nước Trời đã dọn sẵn cho các ngươi từ thuở tạo thiên lập địa. Amen.