Mc 10,32-45
ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông
Anh chị em thân mến!
Bài Tin Mừng hôm nay mở ra một nghịch lý của linh đạo của Kitô giáo. Trong khi Chúa Giêsu công bố về cuộc khổ nạn – về sự bị phản bội, bị khinh miệt và cái chết trên thập giá – thì các môn đệ lại mải mê mơ tưởng đến ngai vàng, địa vị và quyền lực.
Một bên là con đường của thập giá; một bên là tham vọng của cái tôi. Đây không chỉ là câu chuyện của các tông đồ xưa cũ, mà là cuộc chiến nội tâm không hồi kết của mỗi chúng ta trong thế giới hôm nay.
Khi niềm tin bị che mờ bởi tham vọng
Dân Do Thái thời Chúa Giêsu, dưới ách đô hộ của đế quốc Rôma, đã luôn khao khát một Đấng Mêsia quyền năng, một vị tướng lĩnh dũng mãnh để lật đổ kẻ thù. Khi chứng kiến Chúa Giêsu làm phép lạ và giảng dạy uy quyền, các môn đệ cũng không thoát khỏi viễn cảnh ấy. Họ tin rằng Giêrusalem sẽ là nơi Chúa lên ngôi, và họ sẽ là những “công thần” nắm giữ quyền sinh sát. Vì thế, lời cầu xin “cho một người ngồi bên hữu, một người ngồi bên tả” của Giacôbê và Gioan chính là sự phản chiếu khát vọng quyền lực mang tính bản năng của con người.
Sự bất an đằng sau chiếc áo “quyền lực”
Dưới góc nhìn tâm lý học chiều sâu, tham vọng quyền lực thường là mặt nạ của một cái tôi đầy bất an. Người ta tìm cách thống trị, kiểm soát, hay muốn được chú ý không phải vì họ quá mạnh mẽ, mà vì sâu thẳm bên trong, họ sợ mình nhỏ bé, sợ bị bỏ quên và sợ mình vô nghĩa.
Trong đời sống thiêng liêng, bi kịch này càng tinh vi hơn: chúng ta có thể phục vụ để được ca ngợi, hy sinh để được công nhận, làm việc tông đồ để khẳng định tầm quan trọng của cái tôi. Khi đó, bề ngoài là đang phục vụ Chúa, nhưng thực chất là đang phục vụ chính mình. Sự tức tối của mười môn đệ còn lại khi nghe Giacôbê và Gioan xin địa vị cũng chính là sự thật trần trụi: họ không khiêm nhường hơn, mà chỉ là họ cũng đang âm thầm tranh giành chính vị trí đó.
Cuộc cách mạng về khái niệm quyền bính
Chúa Giêsu đã thực hiện một cuộc đảo ngược ngoạn mục đối với khái niệm quyền lực của thế gian. Nếu thế gian cho rằng “càng lớn càng được phục vụ”, thì Chúa Giêsu khẳng định “càng lớn càng phải phục vụ”. Ngài không dùng quyền lực để áp đặt, mà dùng nó để cúi xuống.
Đỉnh cao của quyền bính nơi Chúa Giêsu không phải là ngai vàng hoàng gia, mà là thập giá. Đó là nơi quyền năng của tình yêu biểu lộ mạnh mẽ nhất qua sự tự hiến. Ngài rửa chân cho môn đệ, chạm vào người phong cùi, đồng bàn với tội nhân và chết như một tên nô lệ. Chúa Giêsu đã đi đến tận cùng thân phận con người: sống không còn vì mình, mà thuộc trọn về nhân loại.
Linh đạo Kitô giáo: Từ chiếm hữu sang trao ban
Ơn gọi của người môn đệ không phải là “leo cao” để đứng trên người khác, mà là “cúi xuống” để nâng đỡ. Con người chỉ thực sự trưởng thành khi thôi lấy mình làm trung tâm. Bao lâu cái tôi còn thống trị, ta sẽ luôn cần hơn thua, kiểm soát và chứng tỏ. Nhưng khi yêu thật sự, ta không còn hỏi “tôi được gì”, mà chỉ hỏi “tôi có thể trao ban gì”.
Đó là lý do Chúa hỏi các môn đệ: “Các anh có uống nổi chén Thầy sắp uống không?”. “Chén” ấy là sự từ bỏ, là đau khổ, là cái chết đối với cái tôi ích kỷ. Không ai tự nhiên thích thập giá, nhưng chính thập giá là “phòng thí nghiệm” thanh luyện, nơi tính kiêu ngạo được chữa lành và tâm hồn được giải thoát khỏi nhu cầu phải chứng tỏ bản thân.
Sứ điệp cho người Kito hữu hôm nay
Trong một thế giới tôn thờ thành công, hình ảnh và khả năng thao túng quyền lực, lời mời gọi của Chúa Giêsu như một dòng nước ngược. Càng cố nâng mình lên, con người càng mệt mỏi và cô đơn, bởi linh hồn chúng ta không được dựng nên để thống trị, mà để yêu thương.
Vinh quang đích thực không nằm ở việc chúng ta có bao nhiêu người phục vụ mình, mà ở chỗ chúng ta đã phục vụ được bao nhiêu người.
Thập giá không phải là thất bại của Chúa, mà là ngai tòa của Tình Yêu. Người môn đệ đích thực là người biết quên mình, biết sống cho tha nhân, bởi lẽ chỉ có tình yêu phục vụ mới là thứ duy nhất tồn tại đến đời đời.
Lạy Chúa, xin giúp con đủ can đảm để buông bỏ cái tôi đầy kiêu ngạo. Xin cho con biết cúi xuống, không phải vì con thấp kém, mà vì con đã học được cách yêu thương như Ngài. Amen.