Ga 11, 45-56

ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ!

Tin Mừng hôm nay đặt chúng ta trước một nghịch lý: Một bên là sự sống, một bên là nỗi sợ. Một bên là tình yêu cứu độ, một bên là tính toán để tự bảo vệ.

• Nỗi sợ ẩn mình dưới lớp vỏ sự “hợp lý”

Những người biệt phái và thượng tế không phải là kẻ ngu dốt. Họ là những người tri thức, có nghiên cứu và am hiểu Thánh kinh; họ lập luận rất logic và có vẻ “có trách nhiệm”: “Nếu để Người này tiếp tục, người Rô-ma sẽ đến phá hủy Đền Thờ và dân tộc chúng ta.” Đó không phải là một lý do hoàn toàn sai trái. Đó là nỗi sợ mất an toàn, sợ mất địa vị, sợ mất cả hệ thống tôn giáo và quyền lợi mà họ đang nắm giữ.

Nhưng chính ở đây chúng ta chạm đến một sự thật đau đớn về đời sống nội tâm, đó là: Con người thường nhân danh điều tốt để che giấu nỗi sợ sâu kín của mình. Họ sợ gì? Thưa họ sợ:

• Sợ mất quyền lực → khoác lên mình áo “bảo vệ truyền thống”
• Sợ mất ảnh hưởng → trở thành “người giữ gìn trật tự”
• Sợ niềm tin bị lung lay → biến thành “người bảo vệ đức tin”

Cái tôi ích kỷ khéo léo mặc lấy lớp áo đạo đức. Cai-pha đã nói một câu nghe rất khôn ngoan: “Thà một người chết thay cho dân, để toàn dân không phải chết.” Thế nhưng, đằng sau câu nói ấy là một sự logic lạnh lùng: hy sinh người khác để cứu chính mình.

Đức Giê-su: Tình yêu không tính toán

Trái ngược hoàn toàn với họ, Chúa Giê-su không hành động xuất phát từ nỗi sợ, mà từ tình yêu  tự hiến. Ngài cũng “chết thay cho dân”, nhưng không phải để bảo vệ một hệ thống hay một nhóm lợi ích cá nhân nào của Chúa, mà để ban sự sống cho muôn người.

Sự khác biệt nằm ở động cơ nội tâm: Caipha thì hy sinh người khác còn Chúa Giesu thì hiến dâng chính mình; Caipha hành động xuất phát từ nỗi sợ hãi trong khi hành động của Chúa Giesu thì phát xuất từ tình yêu; Caipha cố gắng để bảo vệ cái tôi tập thể nhưng Chúa Giesu lại mở ra một sự sống phổ quát; Caipha lo lắng sợ mất (quyền lực, lợi ích, danh vọng, địa vi…) ngược lại, Chúa Giesu hy sinh trao ban và dâng hiến.

Đây là tiêu chí phân định quan trọng nhất trong đời sống thiêng liêng: Tôi đang hành động vì yêu, hay vì sợ?

Tại sao con người muốn tiêu diệt Ánh Sáng – Đức Kito?

Tin Mừng cho biết họ muốn giết Chúa Giêsu. Tại sao con người lại muốn tiêu diệt chính Ánh Sáng? Thưa bởi vì, chính Ánh Sáng vạch trần sự giả hình/giả tạo và ảo tưởng của con người; Ánh Sáng làm lộ ra những động cơ vô thức và phá vỡ hình ảnh lý tưởng mà chúng ta tự dựng lên về chính mình.

Ánh sáng của Chúa Kito không chỉ soi vào tội lỗi ở bên ngoài, nhưng còn chiếu sâu vào những cơ chế phòng vệ rất tinh vi của cái tôi. Nhiều khi chúng ta không từ chối Chúa vì ghét Ngài, mà vì Sợ mình phải thay đổi, Sợ mất kiểm soát và Sợ phải đối diện thật với chính mình

Hành trình Mùa Chay: chết đi để được giải phóng

Những ngày cuối của Mùa Chay mang một bầu khí nặng nề, không phải vì Thiên Chúa xa cách, mà vì sự kháng cự của con người trước tình yêu. Chúng ta được mời gọi bước vào cùng một hành trình với Chúa Giêsu: chết đi – không phải để mất mát, mà để được giải phóng.

Chúng ta cần chết đi cho: Cái tôi ích kỷ luôn muốn kiểm soát mọi sự, Lòng ghen tị khi người khác được hơn mình, Nỗi sợ bị đánh giá, bị từ chối, chết đi cho Sự bám víu vào danh vọng, địa vị và hình ảnh bản thân

Cái tôi không muốn chết. Nó luôn tìm cách biện minh, trì hoãn, hoặc đóng kịch đạo đức. Nhưng chính cái chết nội tâm này lại là con đường dẫn đến tự do đích thực.

Tự do đích thực: khi không còn phải bảo vệ mình nữa

Điểm đến của hành trình Mùa Chay không phải là đau khổ, mà là tự do nội tâm. Tự do đích thực là:

• Không còn bị nỗi sợ chi phối
• Không cần phải liên tục chứng minh giá trị của mình
• Không cần kiểm soát người khác
• Không sống để giữ hình ảnh hoàn hảo

Tự do là khả năng yêu mà không cần bảo đảm. Chúa Giê-su là con người tự do nhất lịch sử, vì Ngài không cần phải bảo vệ chính mình.

Tin Mừng kết thúc bằng lời tiên tri: “Chúa Giê-su chết để quy tụ con cái Thiên Chúa đang tản mát về một mối.” Đây không chỉ là sự quy tụ bên ngoài, mà trước hết là quy tụ nội tâm. Một con người chưa được quy tụ bên trong sẽ dễ gây chia rẽ bên ngoài. Khi tôi còn bị xé nát giữa lý tưởng và thực tế, giữa hình ảnh và con người thật, tôi sẽ sống giả hình. Khi tôi chưa hòa giải được với chính mình, tôi khó mà hiệp thông thật sự với anh chị em.

Chúa chết để chữa lành sự phân mảnh sâu xa trong lòng chúng ta, đưa chúng ta từ “cái tôi khép kín” đến “cái tôi hiệp thông”.

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Trong thinh lặng của những ngày cuối Mùa Chay, Chúa không chỉ hỏi chúng ta: “Con có tin không?” Nhưng Ngài còn hỏi sâu hơn:

• Con đang sống xuất phát từ tình yêu hay từ nỗi sợ?
• Con có dám để một phần nào đó trong con chết đi không?
• Con có dám bước ra khỏi cái tôi để đi vào hiệp thông không?

Cai-pha đã vô tình nói một lời tiên tri mà chính ông không hiểu: “Thà một người chết thay cho dân.” Hôm nay, Chúa Giê-su mạc khải ý nghĩa trọn vẹn của lời ấy: Không ai bị hy sinh để cứu người khác. Chính Thiên Chúa tự hiến mình để mọi người được sống. Con đường ấy hôm nay vẫn mở ra cho mỗi chúng ta: Từ sợ hãi đến tình yêu, Từ cái tôi khép kín đến hiệp thông, Từ sự chết đến sự sống.