Mt 21,33-43

ĐsLm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ!

Tin Mừng theo Thánh Matthêu kể cho chúng ta nghe một dụ ngôn về vườn nho và những tá điền sát nhân. Đây không chỉ là một câu chuyện cổ xưa dành cho người Do Thái thời xưa, mà là lời cảnh tỉnh sâu sắc dành cho mỗi người chúng ta hôm nay. Dụ ngôn mang tựa đề “Vườn nho không phải của tôi” – một lời nhắc nhở rằng mọi sự chúng ta có đều không thuộc về chúng ta, mà thuộc về Thiên Chúa.

Ông chủ đã cẩn thận chuẩn bị một vườn nho hoàn hảo: ông rào giậu chung quanh để bảo vệ, khoét bồn đạp nho để ép rượu, xây tháp canh để canh giữ. Ông trao vườn nho cho các tá điền chăm sóc, rồi đi xa. Đến mùa thu hoạch, ông sai đầy tớ đến thu hoa lợi. Nhưng thay vì nộp phần thuộc về chủ, các tá điền đã nổi loạn: đánh đập, ném đá, thậm chí giết chết các đầy tớ. Cuối cùng, ông chủ sai chính con trai mình đến, hy vọng họ sẽ nể nang. Thế nhưng, họ lại nói với nhau: “Đây là đứa thừa tự. Hãy giết nó đi, rồi gia tài sẽ thuộc về chúng ta!” Họ bắt cậu, quăng ra ngoài vườn nho và giết chết.

Dụ ngôn này không chỉ kể về bi kịch của dân Israel xưa – những người đã chống lại các ngôn sứ và cuối cùng đóng đinh Đức Giêsu. Nó còn vạch trần một căn bệnh sâu xa trong lòng con người mọi thời, đó là sự chiếm hữu – muốn chiếm lấy những gì không thuộc về mình, muốn biến ân ban của Thiên Chúa thành của riêng.

Tất cả trong vườn nho đều do ông chủ chuẩn bị. Tá điền không trồng cây, không rào giậu, không xây tháp. Họ chỉ được giao phó cho chăm sóc để sinh hoa trái. Tương tự, trong cuộc đời chúng ta, có điều gì thực sự do ta tạo ra từ hư vô? Sự sống, gia đình, tài năng, sức khỏe, ơn gọi, mọi cơ hội – tất cả đều là ân ban từ Thiên Chúa. Thế nhưng, con người dễ rơi vào ảo tưởng sở hữu: “Cuộc đời này là của tôi”, “Tài năng này là của tôi”, “Giáo xứ này là của tôi”, “Công việc này là của tôi”. Từ đó, ta dần quên mất Ông Chủ thực sự là ai.

Tâm lý chiếm hữu này dẫn đến bạo lực khi ai đó nhắc nhở sự thật. Khi các đầy tớ đến thu hoa lợi, họ bị đánh đập, giết hại – chỉ vì họ nhắc tá điền rằng vườn nho không phải của họ. Trong đời sống tâm linh cũng vậy: con người không ghét sự thật, nhưng ghét sự thật đe dọa quyền lợi, địa vị, danh tiếng của mình. Các ngôn sứ xưa bị bách hại không phải vì sai lầm, mà vì họ nói sự thật. Và đỉnh điểm là khi Con Thiên Chúa đến – Ngài bị loại bỏ vì dám đòi hỏi hoa trái đích thực.

Dụ ngôn còn cho thấy tiến trình của tội lỗi: nó không đứng yên. Ban đầu chỉ là đánh đập, rồi ném đá, cuối cùng là giết chết. Nếu không dừng lại kịp thời, tội lỗi sẽ lớn dần, sâu hơn, tàn phá hơn. Và điều đau đớn nhất: những kẻ giết Con Thiên Chúa không phải là người vô thần, mà là những người tôn giáo – những người tưởng mình đang bảo vệ Thiên Chúa, nhưng thực ra đang chống lại Ngài.

Dụ ngôn cảnh báo rằng ngay cả tôn giáo cũng có thể bị tha hóa khi trở thành quyền lực, hệ thống, danh tiếng. Lúc ấy, người ta bảo vệ địa vị, ảnh hưởng, quyền lợi của mình thay vì tìm ý muốn Thiên Chúa.

Kính thưa cộng đoàn, dụ ngôn đặt ra câu hỏi day dứt cho mỗi chúng ta hôm nay:

• Trong gia đình: Con cái có phải là quà tặng Chúa trao phó không, hay ta nghĩ chúng thuộc về mình để kiểm soát, chiếm hữu?
• Trong xã hội: Trái đất này có phải là vườn nho của Thiên Chúa không, hay con người tự cho mình quyền khai thác, phá hủy vì lợi ích cá nhân?
• Trong đời sống đức tin, tu trì hay phục vụ: Sứ vụ có phải là ân ban để sinh hoa trái không, hay ta vô thức biến nó thành quyền lực, địa vị của riêng mình?

Thiên Chúa không tìm quyền lực, danh tiếng hay sự thành công bề ngoài. Ngài chỉ tìm hoa trái: tình yêu, lòng thương xót, sự công chính, lòng trung tín. Đó mới là điều làm vườn nho thực sự sinh lợi.

Dụ ngôn kết thúc bằng niềm hy vọng lớn lao: “Tảng đá thợ xây loại bỏ lại trở nên đá góc tường. Đó là công trình của Chúa, kỳ diệu trước mắt chúng ta.” Con người đã loại bỏ Đức Giêsu, nhưng Thiên Chúa biến cái chết ấy thành ơn cứu độ cho muôn dân. Ngay cả tội lỗi của con người cũng có thể trở thành cơ hội cho tình yêu lớn hơn, nếu ta biết ăn năn và trở về.

Dụ ngôn hôm nay nhắc chúng ta một chân lý đơn giản nhưng sâu sắc: Chúng ta không phải là chủ vườn nho. Chúng ta chỉ là những tá điền. Cuộc đời này không phải để chiếm hữu, mà để sinh hoa trái cho Chúa. Một ngày nào đó, Ông Chủ sẽ đến và chỉ hỏi một câu duy nhất: “Vườn nho của Ta có sinh hoa trái không?”

Xin Chúa giúp chúng ta sống khiêm tốn như những người quản lý trung tín, biết nhận ra mọi sự là ân ban và sẵn sàng nộp hoa lợi cho Ngài. Xin Mẹ Maria – Đấng đã sinh hoa trái thánh thiện nhất – cầu bầu cho chúng ta biết sinh hoa trái dồi dào trong vườn nho của Chúa.

Amen.