danvienxitochauthuy

Tác phẩm: Cầu Nguyện Đan Tu (10) -MARIA ĐÃ CHỌN PHẦN TỐT NHẤT

Tác giả: FM. Phanxicô Salêsiô Phạm Kim Ngân

 

Sống ở đời, ai cũng muốn sống tốt và sống đúng với ơn gọi của mình. Tuy nhiên, con người thường bị chi phối, lôi cuốn vào những điều tùy phụ mà quên đi điều chính yếu; làm điều mình thích mà bỏ lỡ mục đích sống. Trong đời sống thiêng liêng cũng vậy, tâm hồn ta dễ bị phân mảnh, suy yếu bởi việc gắn bó, phân tâm vào những điều vụn vặt, tầm thường của cuộc sống.

Để nhận thấy tầm quan trong của sự chọn lựa, chúng ta cùng đọc lại câu chuyện Mácta và Maria trong Tin mừng Luca (Lc 10,38-42). Đây là một trong những giáo huấn nổi bật về quy luật sống của người môn đệ. Bởi vì đối với Chúa Giêsu, đời sống của người môn đệ nhất thiết phải có một nấc thang giá trị làm quy luật sống cho mình. Sẽ là đáng khen nếu ta biết nắm bắt cơ hội để lắng nghe Lời, và sẽ là “đáng thương” nếu ta băn khoăn, lo lắng nhiều chuyện bỏ lỡ cơ hội gặp gỡ, chuyện trò với Chúa.

  1. Maria đáng khen

Maria đáng khen không phải cô đã làm gì hay nói gì nhưng ở thái độ im lặng lắng nghe. Có lẽ Maria ý thức được rằng: vị khách mà cô đang tiếp đón chính là Ngôi Lời của Thiên Chúa. Tiếp đón Lời thì lắng nghe là điều phù hợp. Bởi có lời Chúa Cha phán rằng: “Đây là Con Ta yêu dấu, hãy vâng nghe lời Người” (Mc 9,7).

Với cử chỉ lắng nghe, Chúa Giêsu đã khen và công nhận “Maria đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bao giờ bị lấy mất”. ‘Phần tốt nhất’ hiểu theo nghĩa Kinh thánh có nghĩa là “số phận” hay “phần gia nghiệp”. ‘Không bao giờ bị lấy mất’ nghĩa là một sự bảo đảm chắc chắn, trường tồn, không bị mối mọt gặm nhấm hay kẻ trộm đục khoét (x. Mt 6,19-20).

Maria lặng lẽ ngồi bên chân Chúa mà nghe lời Người dạy. Một hình ảnh thật đẹp! Còn gì bằng khi khách được người nhà tiếp đón với cả tấm lòng. Maria đã mở lòng, quy phục đón nhận Lời. Thật là xứng hợp khi vị khách là Ngôi Lời được tiếp đón bằng sự lắng nghe. Theo Robert P. Maloney: “Là một người môn đệ, việc phục vụ đầu tiên mà bạn sở hữu Thiên Chúa là lắng nghe lời Người.”[1]

Như vậy, Maria đã làm đúng vai trò của người môn đệ là chăm chú lắng nghe lời Thầy dạy. Hơn nữa, với việc chăm chú lắng nghe, tương quan thầy-trò đã trở thành tương quan bạn hữu, người nhà của Chúa: “Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết” (Ga 15,15).

Trái ngược với với hình ảnh trầm lặng và lắng nghe của Maria là sự năng động, hoạt bát của người chị Mácta.

  1. Mácta “đáng thương”

Nếu như Chúa Giêsu nhận từ Lazarô một tình bạn chân thành, từ Maria sự đơn sơ trầm lặng, biết lắng nghe thì Người cũng nhận từ Mácta, một người đảm đang nhanh nhẹn và tinh tế, sự tiếp đón nồng hậu và tinh thần hiếu khách. Cùng một lúc chị phải đảm nhận nhiều vai trò trong một gia đình khuất bóng cha, vắng bóng mẹ. Cô luôn muốn mọi sự trong gia đình phải được diễn ra một cách chỉn chu và tốt đẹp nhất.

Chính trong bối cảnh ấy ta có thể hiểu thái độ và tâm tình của Chúa Giêsu khi nói: “Mácta! Mácta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá!”. Đây là lời “trách yêu” của Chúa Giêsu với cô Mácta. Qua đó, Người muốn mời gọi cô đi vào sự hiệp thông với Người cách trọn vẹn hơn. Trong Kinh thánh, khi gọi tên ai đến hai lần là nhấn mạnh, đề cao vai trò và phẩm giá của người đó lên.[2] Có lẽ, Chúa Giêsu muốn nói: ‘Mácta! Mácta! Con đừng quá bận tâm đến đồ ăn thức uống, hãy đơn giản thôi, để còn có thời gian ngồi lại với Thầy. Thầy đến là để gặp gỡ nói chuyện với con và muốn nghe con tâm sự.’ Trong chiều hướng đó, Chúa Giêsu không có ý chê trách hoặc xem thường việc phục vụ của Mácta. Nhưng Người nhận sự tiếp đón của cô với lòng biết ơn.

Chứng kiến cảnh Mácta tất bật với công việc, Chúa Giêsu dường như cảm thương cho Mácta, vì nhiệt tâm phục vụ mà bỏ lỡ cơ hội gặp gỡ chuyện trò, tâm sự với Người. Vì thế, sự lo lắng của cô cần được nhắc nhở là vì điều đó có thể làm quên đi điều “cần thiết nhất”. Nói cách khác, Mácta đáng thương hơn là đáng trách. Hơn nữa, ngang qua lời ‘trách yêu’ của Chúa Giêsu, ta cảm thấy vang vọng giáo huấn của Người về sự quan phòng (x. Lc 12,22-32; Lc 8,11-15; Lc 21,34-36).

Mọi việc phục vụ cần được làm cách tốt nhất có thể. Nhưng chính Chúa và việc lắng nghe Lời phải là trọng tâm của đời sống. Hay nói cách khác, đời sống của người môn đệ phải những bậc thang giá trị.

  1. Giá trị ưu tiên của việc phục vụ Lời

Thật rõ ràng, qua sự sắp xếp và cách trình bày câu chuyện, thánh Luca muốn nói lên rằng: hành trình sống của người môn đệ phải có một nấc thang giá trị; trước hết và trên hết là chính Chúa sau đó mới là công việc của Chúa.

Nếu chúng ta đối chiếu câu chuyện Mácta và Maria với câu chuyện thiết lập bảy phó tế trong sách Công vụ Tông đồ (Cv 6,1-6) sẽ thấy một sự tương đồng có dụng ý.

Câu chuyện trong sách Công vụ, thánh sử Luca cho ta biết: lúc bấy giờ, trước những lời than phiền của các bà goá, các Tông đồ tự thấy họ phải chọn lựa giữa việc rao giảng Lời của Thiên Chúa và việc phục vụ bàn ăn. Bấy giờ họ quyết định uỷ thác việc phục vụ này cho bảy người có tiếng tốt, đầy Thánh Thần và khôn ngoan. Còn họ chỉ chuyên tâm lo cầu nguyện và phục vụ Lời: “Chúng tôi bỏ việc rao giảng lời Thiên Chúa để lo việc ăn uống, là điều không phải. Vậy, thưa anh em, anh em hãy tìm trong cộng đoàn bảy người được tiếng tốt, đầy Thần Khí và khôn ngoan, rồi chúng tôi sẽ cắt đặt họ làm việc đó. Còn chúng tôi, chúng tôi sẽ chuyên lo cầu nguyện và phục vụ lời Thiên Chúa” (Cv 6,2-4).

Có một mối liên hệ giữa hai câu chuyện mà chúng ta có thể rút ra: Việc lắng nghe Lời có giá trị ưu tiên hơn việc phục vụ khách; việc phục vụ Lời phải được đặt lên trước việc phục vụ bàn ăn. Ở đây, Luca nhìn nhận cả hai việc phục vụ đều có giá trị, nhưng Lời được lắng nghe hay được rao giảng xuất hiện như giá trị ưu tiên hơn.

Có thể nói rằng, hai hình ảnh: Maria ngồi dưới chân Chúa để lắng nghe, Mácta tất bật, tận tâm với việc phục vụ, tượng trưng cho hai khuynh hướng không thể tách rời của một môn đệ: Họ vừa là con người hoạt động vừa là con người chiêm niệm. Hình ảnh này thật gần gũi, thiết thực làm nên đời sống của đan sĩ cách trọn vẹn, đó là cầu nguyện và lao động.

  1. Mácta và Maria, bài học cho đan sĩ

Nhịp sống của đan sĩ khi thì lặng lẽ ngồi bên chân Chúa để lắng nghe như cô Maria, lúc thì tất bật với công việc chân tay như cô Mácta. Hai chiều kích đó bổ túc và hoà quyện vào nhau thành một nhịp điệu đều đặn, bình lặng trong âm thầm và cô tịnh. Trong cầu nguyện có lao động và trong lao động có cầu nguyện. Theo thánh Biển Đức, nếu chỉ có cầu nguyện mà không lao động thì không phải là đan sĩ: “Chỉ khi nào ta sống bằng thành quả của mình mới thực là đan sĩ” (CR 48,8). Còn cha Tổ Phụ Biển Đức Thuận đã dạy: Nếu đan sĩ lao động mà không cầu nguyện thì đan viện trở thành nhà nông phu (x. DN 118). Lao động và cầu nguyện là nhịp sống của đời đan tu. Tuy nhiên, với thời gian, đan sĩ dễ rơi vào xu hướng của Mácta: băn khoăn, lo lắng, bị công việc lôi cuốn mà quên dành thời gian ngồi lại bên Chúa.

Quả thật, trong những năm đầu đời tu, với lòng nhiệt thành hăng say ban đầu, chúng ta dễ “sống với” Chúa. Nhưng theo dòng thời gian, với những trách nhiệm được giao, chúng ta dễ bị cuốn vào công việc, dần dà chỉ còn biết “làm cho” Chúa mà quên đi điều chính yếu vẫn là “ở với” Chúa.

Kết luận

Qua những gì đã suy tư, chúng ta nhận thấy rằng: Câu chuyện Mácta và Maria đón tiếp Chúa, nếu chỉ dừng lại ở câu chữ sẽ dẫn đến sự ngộ nhận là Chúa Giêsu bênh vực, đứng về phía Maria; lên án, coi nhẹ việc phục vụ của Mácta. Trọng tâm của câu chuyện là chính Chúa Giêsu. Người là Ngôi Lời của Thiên Chúa. Người đến thế gian là để ban phát Lời Hằng Sống, Lời có sức biến đổi đem lại sự sống vĩnh cửu. Vì thế, nhiệm vụ của người môn đệ là lắng nghe Lời. Mọi việc phục vụ là cần thiết, nhưng tất cả chỉ có ý nghĩa và mang lại kết quả khi được làm trong tâm thế của một tâm hồn đang hướng “tai lòng” để lắng nghe tiếng Chúa.

Ước gì qua câu chuyện Maria và Mácta đón tiếp Chúa, mỗi người sẽ có câu trả lời cho những chất vấn câu hỏi này: Trong hành trình sống đức tin và ơn gọi, Chúa có là đối tượng duy nhất của lòng trí tôi không? Điều gì đang cản trở tôi ngồi lại bên Chúa?

[1] Robert P. Maloney, https://vinhson.net/quy-luat-lang-nghe-loi-chua.html, truy cập ngày 06/11/2023.

[2] x. When God calls your name twice, http://fayobserver.com/story/lifestyle/faith/2018/12/12, ngày truy cập 06.11.2023.

(Trích tác phẩm nội san linh đạo đan tu: CẦU NGUYỆN ĐAN TU của Hội Dòng Xitô Thánh Gia)

(Nguồn hình ảnh: https://giaophanphucuong.org/suy-niem-hang-ngay/phan-tot-nhat-maria-da-chon—thu-ba-tuan-xxvii-thuong-nien-a-8659.html)

CÙNG CHUYÊN MỤC