danvienxitochauthuy

Tác phẩm: Cầu Nguyện Đan Tu (13) – CON NGƯỜI CHỈ TRỞ NÊN VĨ ĐẠI KHI QUỲ GỐI CẦU NGUYỆN (PASCAL)

Tác giả: Sr. M. Gioan Nguyễn An

 

Pascal từng nói: “con người chỉ trở nên vĩ đại khi quỳ gối cầu nguyện”. Câu nói này như gợi mở lên trong tâm trí người viết về một nền “Thần học quỳ cũng như về bài học khiêm nhường: khiêm nhường trước Đấng Tạo Hóa, khiêm nhường với mọi anh em, với chính mình và sau cùng là với vạn vật. Chính nhờ sự khiêm nhường đó mà người ta trở nên vĩ đại. Tuy nhiên, sự khiêm nhường có thể có được là nhờ cầu nguyện.

Không phải ngẫu nhiên mà một nhà bác học nổi danh như Pascal lại có thể thốt lên được câu nói thời danh như thế. Có lẽ ông đã từng trải qua kinh nghiệm gặp gỡ này. Sau tất cả những thành công, ông nhận ra rằng tất cả điều đó không làm cho ông vĩ đại, nhưng điều làm cho con người trở nên vĩ đại là nhờ quỳ gối cầu nguyện trước Thiên Chúa. Vì tất cả đều là ân ban từ Thiên Chúa, còn ông chỉ là người lãnh nhận mà thôi như thánh Phaolô đã cảm nghiệm: “Tôi có là gì, cũng là nhờ ơn Thiên Chúa mà thôi” (1Cr 15,10).

Người viết dậy lên khát vọng muốn hiểu sâu hơn câu nói của Pascal, để phần nào cũng bắt gặp được chính kinh nghiệm như Pascal. Trong bài viết này, xin đưa ra một vài ý tưởng nhỏ, như một gợi mở để tìm thấy được ý nghĩa qua câu nói trên của nhà bác học Pascal. Nội dung ở phần sau đây được chia ra 4 điểm chính: 1/ Một vài ý nghĩa về từ ngữ vĩ đại. 2/ Cầu nguyện là gì mà có thể giúp con người trở nên vĩ đại? 3/ Cầu nguyện có giá trị và hiệu quả như thế nào? 4/ Đâu là cách thức và thái độ cần phải có của người cầu nguyện?

1. Về từ ngữ vĩ đại

Từ “vĩ đại” trong tiếng Việt có nghĩa là có tầm cỡ và giá trị lớn lao, đáng khâm phục. Từ này thường được sử dụng để mô tả những sự nghiệp, chiến thắng, phát minh, con người hoặc đầu óc có ảnh hưởng mạnh mẽ và tầm vóc lớn. Theo từ điển Hán-Nôm, vĩ đại có nghĩa là cao siêu, cao cả, không phải tầm thường[1], còn có nghĩa là rất lớn lao[2] (Những con người vĩ đại, phát minh vĩ đại, thế hệ vĩ đại…).

Như thế, theo quan niệm thông thường, sự vĩ đại của một ai đó được tỏ hiện qua những thành công trên đường đời. Các bậc vĩ nhân trở nên vĩ đại là bởi vì họ theo đuổi những giá trị phổ quát và vĩnh hằng. Sự vĩ đại biểu hiện qua lao động và những thành quả của họ xuyên thời gian, không gian, mọi người dân và quốc gia đều hưởng lợi để phát triển.

Ngược lại, trong nhãn quan Kitô giáo, sự vĩ đại của con người được thể hiện qua đời sống khiêm hạ. Khiêm hạ trước Thiên Chúa, Đấng tạo dựng và ban tặng mọi sự cho con người. Khiêm hạ trước anh em đồng loại, nhận ra mình yếu đuối, còn đó những khiếm khuyết, bất toàn với Đấng Tạo Hoá và với nhau…

2. Cầu nguyện là gì mà có thể giúp con người trở nên vĩ đại?

Con người được sáng tạo theo hình ảnh của Thiên Chúa (x. St 1,27)  nên có giá trị trổi vượt trên các loài thụ tạo. Chính vì thế, con người chỉ có thể trở nên vĩ đại nhờ có một mối tương quan mật thiết với Đấng là chủ tể của mình ngang qua đời sống cầu nguyện. Bởi vì cầu nguyện là chiếc cầu nối giữa Thiên Chúa và con người. Cầu nguyện làm cho con người tìm ra được nguồn cội, cùng đích của cuộc đời, giúp cho con người biết mình phải làm gì và khước từ điều gì.[3] Trong đời sống tâm linh, điều quan trọng nhất là cầu nguyện. Ai không cầu nguyện thì không còn là người Kitô hữu đích thực nữa.[4] Bởi lẽ, cầu nguyện là yếu tố cần thiết trong đời sống Kitô hữu.

Mặc dù nhà bác học Pascal có nhiều đóng góp trong lĩnh vực khoa học bằng những nghiên cứu, những phát minh nhưng ông luôn dành cho Thiên Chúa một chỗ quan trọng trong tâm hồn và ngay cả trong những nghiên cứu của ông. Sau ông còn rất nhiều người nổi tiếng khác, dù bận rộn họ vẫn dành hằng giờ cho Thiên Chúa. Bên cạnh đó cũng có nhiều người nổi tiếng đang hướng lòng lên Thiên Chúa để thân thưa cùng Người, hình ảnh đó thật sự có sức lay động lòng người. Trong khi đó, vẫn có nhiều người nói mình biết Thiên Chúa nhưng hiếm khi quỳ gối cầu nguyện và hỏi Chúa là ai trong cuộc đời của họ?… Như thế, người môn đệ của Chúa cần phải gây ý thức cho người khác hiểu và yêu mến đời sống cầu nguyện; giúp họ nhận thức rằng, cầu nguyện là cầu nối giữa Thiên Chúa và con người, là lối đi vào cuộc sống, là nguồn để ta tìm về. Cách riêng, đan sĩ cần giữ vững và củng cố việc cầu nguyện hơn mỗi ngày. Để thực hiện được điều đó, chúng ta cần nhận thức rõ giá trị và hiệu quả của việc cầu nguyện.

3. Giá trị và hiệu quả của cầu nguyện

Không có đời sống cầu nguyện, con người cũng không tìm ra lý tưởng và mục đích của sự hiện hữu của mình.[5] “Khi nhìn vào hình ảnh cậu học trò tên là Osaman, là học trò của nhà bác học thiên tài André Marie Ampère[6], khi Anh rơi vào bế tắc của cuộc đời, kể từ ngày anh đặt chân vào đại học, cũng là lúc anh bắt đầu bỏ Chúa. Tuy nhiên, thật may mắn cho Anh, một hôm khi Anh bước vào nguyện đường Anh bắt gặp được hình ảnh người Thầy của mình đang quỳ gối cầu nguyện… Anh đã tìm lại được ý nghĩa cuộc sống của mình sau lần gặp gỡ ấy.”[7]

Tác giả Joseph Trần Ngọc Huynh, trong cuốn Cầu nguyện là lối đi vào cuộc sống, cho rằng cầu nguyện luôn là một điều gì đụng chạm tới con tim, là một cuộc trần tình, vấn đáp và đối thoại, là trở về lòng mình, nhận diện và đối diện với tiếng nói thẳm sâu trong tâm hồn[8]. Lối đi này dẫn chúng ta đi vào mối tương quan mật thiết với Đấng mà mình tin, hay nói theo ngôn ngữ Kitô giáo chính là những giây phút sống mật thiết với Thiên Chúa. Chính nhờ cầu nguyện và qua cầu nguyện mà vinh quang, tình yêu và sức mạnh của Thiên Chúa luôn ở cùng. Khi chuyên tâm sống đời cầu nguyện ta mới có thể nhận ra Thánh Ý của Thiên Chúa mà cất bước thi hành.

Chính Chúa Giêsu trở nên mẫu gương tuyệt vời cho chúng ta về cầu nguyện: Người cầu nguyện mọi lúc (x.Lc 11,1). Tiếp nối theo gương cầu nguyện như: Mẹ Maria, các Tông đồ, và các thánh. Việc cầu nguyện còn được tái diễn một cách sống động nơi các môn đệ Đức Kitô, nơi những người sống đời thánh hiến trong các Hội dòng, đặc biệt là các Hội dòng chiêm niệm.

4. Yếu tố cần phải có

Yếu tố đầu tiên của cầu nguyện đó là sự khiêm nhường. Điều này đã hàm chứa trong chính nội dung của đề tài. Chính khi cầu nguyện với lòng khiêm nhường sẽ giúp ta trước hết trở về với chính mình, nhận ra con người thật của mình, không che đậy, tránh né nhưng là của một con người thật, con người cụ thể, với tất cả cuộc sống, hoàn cảnh, tâm tư, khó khăn, hy vọng của mình, với cả quá khứ, hiện tại cũng như tương lai của con người[9].

Có thể khẳng định rằng, khiêm nhường là đức tính mà Thiên Chúa luôn ưa thích, người đời mến mộ. Nhưng, để đạt được đức đó trong cuộc sống quả là không dễ chút nào, đặc biệt giữa thời đại hôm nay … Mặc dù vậy, ta vẫn có thể đạt được sự khiêm hạ, và qua khiêm hạ giúp ta trở thành người vĩ đại trước nhãn quan của Thiên Chúa, trở thành người bạn tốt của mọi người.

Yếu tố thứ hai là đức tin. Bởi “Đức tin là bảo đảm cho những điều ta hy vọng, là bằng chứng cho những gì ta không thấy” (Dt 11,1). Chính vì thế, cầu nguyện cùng giả thiết con người phải tin: Tin Thiên Chúa. Niềm tin đó phải tiến tới như một thứ tương giao sống động cụ thể hơn là cậy dựa vào Thiên Chúa, tin một cách chắc chắn và vững bền.

Yếu tố sau cùng là yêu mến. Vì khi đứng trước thế giới siêu việt, con người cảm thấy một sự cuốn hút, hấp dẫn và say mê. Thế giới thần linh xuất hiện như một thế giới kỳ ảo êm dịu, thanh thoát, niềm vui, bình an hấp dẫn con người, nhất là trong đó, con người gặp được một “AI KHÁC” và muốn hoà nhập với Người. Đây là một thứ hấp lực của lòng yêu mến. Bởi vì chỉ khi ở mức độ tình yêu thì mối liên hệ giữa con người và Thiên Chúa mới trở nên thân thiết, sâu xa và thực sự làm thoả mãn nỗi khát mong trong con người, vì thực sự điều căn bản nhất của con người là tình yêu.

Kết luận

Câu nói của Pascal “con người chỉ trở nên vĩ đại khi quỳ gối cầu nguyện”, mang giá trị thật sâu sắc, không chỉ cho thế hệ trước mà còn cho thế hệ mai sau. Cách đặc biệt đây là lời nhắc nhớ cho tu sĩ, cách riêng cho các đan sĩ. Điều quan trọng hơn hết là cầu nguyện với một thái độ khiêm nhường trước Thiên Chúa. Họ sẽ trở nên vĩ đại khi siêng năng cầu nguyện, vì qua đời sống cầu nguyện mà sức mạnh, tình yêu và quyền năng của Chúa được tràn đổ xuống trên các tâm hồn, trên toàn thế giới. Đồng thời, đan sĩ cần nhận thức rằng, cầu nguyện chính là đường lối căn bản để con người sống thật, sống trọn vẹn con người của mình. Thực vậy, chúng ta sẽ tìm thấy ý nghĩa trọn vẹn của đời mình một khi bản thân quỳ gối cầu nguyện trước Thiên Chúa.

[1] https://hvdic.thivien.net/hv/v%C4%A9%20%C4%91%E1%BA%A1i, Truy cập ngày 10/11/2023.

[2] https://vi.wiktionary.org/wiki/v%C4%A9_%C4%91%E1%BA%A1i, Truy cập ngày 10/11/2023.

[3] Ngọc Biển, con người trở nên vĩ đại nhờ cầu nguyện, tại http. Tổng Giáo Phận Hà Nội (tonggiaophanhanoi.org).

[4] https://www.simonhoadalat.com/giaoducgd/giaoduc/11ChiaSeVeCauNguyen.htm.

[5] Ngọc Biển, tại http.Tổng Giáo Phận Hà Nội (tonggiaophanhanoi.org). Truy cập ngày 10/11/2023.

[6] Là nhà vật lý nổi tiếng người Pháp, Ông là một trong những nhà phát minh ra điện từ trường và phát biểu thành định luật mang tên ông là ampere và ampere kế. Chính ông là người đã lặp lại câu nói của Pascal.

[7] Tại https://linhmucmen.com/news/chuyen-ke-gia-dinh/cau-nguyen-se-lam-cho-ta-nen-vi-dai-chuyen-cha-men-ke-cho-cac-gia-dinh-bai-190-1539.html. Truy cập ngày 10/11/2023.

[8] Joseph Trần Ngọc Huynh, Cầu nguyện một lối đi vào cuộc sống. Tại https://dongten.net/cau-nguyen-mot-loi-di-vao-cuoc-song. Truy cập ngày 10/11/2023.

[9] Phạm Quang, con người và đời sống cầu nguyện, tại https://tgpsaigon.net/bai-viet/con-nguoi-va-doi-song-cau-nguyen.

(Trích tác phẩm nội san linh đạo đan tu: CẦU NGUYỆN ĐAN TU của Hội Dòng Xitô Thánh Gia)

(Nguồn hình ảnh: https://oneway.vn/tin-tuc/cau-nguyen-cho-dieu-gi-tai-sao-va-bang-cach-nao-49770.html)

CÙNG CHUYÊN MỤC