danvienxitochauthuy

Cấu Trúc Các Thư Tân Ước

Chuyển ngữ: Bênađô Trần Nghiêm

Trích dịch từ: catholic-resources.org

 

CẤU TRÚC CÁC THƯ TÂN ƯỚC

Cấu Trúc Tiêu Chuẩn Của Các Thư Cổ Xưa

Ngày nay các thư từ giao tiếp được viết ra tương đối theo một kiểu khá chung:

  • Thư cá nhân thường bắt đầu với một điều đại loại là “Maria thân mến” và kết thúc với “Kính chào!” hay “Thân chào!” và tiếp theo là chữ ký. Chúng ta đề ngày tháng vào phần trên cùng của lá thư, đôi khi thêm một phần “tái bút” sau chữ ký, rồi gấp thư lại, bỏ vào phong bì, và ghi địa chỉ của người nhận và địa chỉ hồi âm bên ngoài bao thư.
  • Các giấy tờ làm ăn hay các tin nhắn email thường có tít đề trang gồm các phần (đến /từ/ngày tháng/ về việc/ đã gửi/ đến /chủ đề).

Hầu hết các thư từ ngày xưa cũng theo một tiêu chuẩn cố định, nhưng có một ít khác biệt với thư từ ngày nay. Các thư Tân Ước do hay gán cho Phaolô và các tông đồ khác thường theo qui ước vào thời đó. Dù có một số biến đổi trong các thư cá nhân (đặc biệt là trong nội dung và kết luận), nhưng cấu trúc cơ bản của các thư từ Tân Ước có thể có một Bố Cục như sau:

I) Phần mở đầu

Người gửi từ …

Người nhận, nơi nhận

Lời chào hỏi chính thức

Lời tạ ơn (hay chúc lành)

II) Phần Nội Dung

Khích lệ ban đầu

Tuyên bố vấn đề

Thảo luận thần học

Lời khuyên tu đức

III) Phần kết luận

Vấn đề thực tế

Lời chào cá nhân

Phần tái bút riêng tư

Lời cầu nguyện hay ngợi khen

Chi tiết đặc biệt của các thư Phaolô:

PHẦN MỞ ĐẦU

    • Người gửi:  Phaolô ít khi là tác giả duy nhất, nhưng có một hay nhiều người đồng tác giả, thường được nói đến (tên người khác hay đề tên Phaolô một mình, tại sao?)
    • Người nhận:  Những bức thư này không gửi đến cho tất cả mọi người trong những thành phố đó, nhưng chỉ cho một nhóm nhỏ các tín hữu (cách chính xác là Phaolô ám chỉ thế nào đến họ?)
    • Lời chào hỏi:  Phaolô pha trộn biến thể của lời chào theo kiểu Hy Lạp (chaire – “Ân sủng”) và lời chào của người Dothái nói chung (shalom – “bình an”) (Điều này nói với chúng ta điều gì về Phaolô? Và về độc giả của ngài?)
    • Lời tạ ơn:  Phaolô hầu như luôn tạ ơn Thiên Chúa vì điều gì đó về người nhận (về đức tin, hy vọng, tình yêu hay gương lành của họ mà họ đã làm cho các tín hữu khác).
  • Các phần chính và các phần phụ: Tất cả các thư do Phaolô viết hay lấy danh của ngài chứa đựng ba phần chính, nhưng không phải tất cả các thư Phaolô có cấu trúc các phần phụ chính xác như được liệt kê ở trên,
    • Phần chính đôi khi cũng bỏ sót (chẳng hạn Phần Mở Đầu của thư Galát; Phần cuối của 1 Thêxalônica)
    • Trật tự các phần chính đôi khi được sắp xếp lại (đặc biệt là các phần cuối của nhiều thư Phaolô)
    • Một số thư có nhiều hơn một loại giống nhau (chẳng hạn hai lần tạ ơn của các thư 1-2 Thêxalônica; nhiều “lời cầu nguyện” trong thư Rôma)
    • Các mối quan tâm về thần học, đạo đức, tình trạng thực tế thường được đan xen vào nhau, đặc biệt trong các thư dài (vì thế, cách phân chia các câu trong phần “nội dung thư” dưới đây chỉ có tính tương đối đúng mà thôi).
    • Phaolô hầu như luôn luôn kết luận bằng việc tạ ơn, ngợi khen Thiên Chúa, cầu nguyện, hay chúc lành cho các tín hữu mà ngài viết cho họ.

CẤU TRÚC TẤT CẢ CÁC THƯ TÂN ƯỚC

Hãy xem xét chính xác những câu nào trong mỗi lá thư thuộc về các phần chuẩn (hoặc bị bỏ sót) có thể dẫn đến một số lưu ý quan trọng về bản chất và sứ điệp của mỗi lá thư đó.

7 thư không tranh luận của Phaolô: 1Tx, 1-2Cr, Gl, Plm, Rm, Pl. (với 2 Tx, so sánh với 1 Tx),

Các thư Người gửi Người nhận Lời chào hỏi Lời tạ ơn
1Tx 1,1a: P., Sinvanô, Timôthê 1,1b: Cđ Tx, trong Chúa… 1,1c: Ân sủng và bình an 1,2-10: Tin, yêu, hy vọng,

2,13-16: chấp nhận Lời Chúa

2Tx 1,1a: P., Sinvanô, Timôthê 1,1b: Cđ Tx, trong Chúa… 1,1c: Ân sủng và bình an trong CC, CG. Kitô 1,3-4: Tin, yêu lớn lên

2:13-15: TC chọn con để cứu độ

1Cr 1,1: P. và Xốtthênê 1,2: Cđ Côrintô và những ai Chúa gọi 1,3: Ân sủng và bình an của CC-Chúa GK 1,4-9: Ân sủng, sự giàu có, khôn ngoan, … tăng sức cho…
Pl 1,1a: Phaolô và Timôthê 1,1b: cho các thánh trong GK ở Philippi và Gm, Pt 1,2: Ân sủng và bình an của CC và Chúa GK 1,3-11: Hãy cha sẻ TM trong sự công chính và tình yêu
Plm 1a: Phaolô, tù nhân của CK và Timôthê 1b-2: cho Philêmôn, Aphia, Akhipô và GH nhà 3: Ân sủng và bình an của CC và Chúa GK 4-7: yêu, tin và chia sẻ niềm vui và khuyến khích
2Cr 1,1a: P. TĐ của Chúa, và anh Timôthê 1,1b: GH của Chúa ở Corintô và các thánh ở Achaia 1,2: Ân sủng và bình an của CC và Chúa GK 1,3-11: Phúc lành của TC của GK, Cha giàu lòng thương xót, an ủi
Gl 1,1-2a: P. TĐ của Chúa và những ai ở với tôi 1,2b: Các hội thánh ở Galát 1,3-5: Ân sủng và bình an của Chúa GK, ban chính Người vì tội chúng ta X

1,6-10: “tôi lấy làm ngạc nhiên”

Rm 1,1-6: P., đầy tớ của Chúa GK, được kêu gọi làm TĐ 1,7a: cho những người yêu dấu ở Rôma, gọi là các thánh 1,7b: Ân sủng và bình an của Chúa Cha và Chúa GK 1,8-15: Đức tin và khuyến khích thiêng liêng

PHẦN NỘI DUNG

Các thư Khích lệ ban đầu Tuyên bố vấn đề Thảo luận thần học Lời khuyên tu đức
1Tx 2,1-12: theo gương thánh Phaolô.

2, 17-3,13: liên quan của ngài đến mọi người ở Tx

? 4,13-5,11: sự chết, phục sinh và ngày quang lâm 4,1-12: Sống với Ý Chúa, yêu thương nhau

5,12-22: sống cộng đoàn

2Tx 1,5-12: Phán xét của Chúa trong mặc khải của CG ? 2,1-12: Các biến cố xẩy ra trước khi CG đến 3,6-15: Cảnh báo về sự lười biếng và bất phục
1Cr 1,10-17: Kêu gọi hiệp nhất trong cộng đoàn 1,18: sự điệp thập giá: điên rồ hay sức mạnh 1,19-4,21: sự khôn ngoan thật trong CK

5,1-15,58: cũng rất thần học

5,1-15,58: về những vấn đề của người Côrintô và các câu hỏi
Pl 1,12-30: việc mở rộng loan báo TM 2,1-2: hiệp nhất một lòng một tình yêu 2,1-3,1: hiệp nhất và khiêm hạ trong CK

3,2-4,1: chống lại sự cắt bì

4,2-9: Êvôđia và Sintikhe; hãy vui luôn
Plm 8-10: Kêu gọi nhân danh Ônêximô 11: chơi chữ: vô dụng/hữu dụng 11-16: tự do và tình huynh đệ 17-21: trả nợ và vâng phục
2Cr 1,12-2,13; 7,5-16: về sự giao hoà ? 2,14-7,4: Vai trò TĐ của P 10,1-13,10: Cảnh báo chốg lại TĐ giả hiệu
Gl 1,11-2,21: cuộc sống và rao giảng của Phaolô 1,11-12: TM Phaolô rao giảng từ Chúa GK

2,15-21: Sự công chính hoá nhờ lòng trung tín của Chúa GK

3,1-5,12: Luật, Đức tin, Ápraham, Haga, Sara 5,13-6,10: nhiều cảnh báo và mang gánh nặng cho nhau
Rm X 1,16-17: TM là quyền năng TC cứu độ qua Đức tin 1,18-11,36: Luật, tội, Đức tin, A-đam, Ápraham, CG, Phép rửa, cái chết, sự sống 12,1-15,21: Sống trong nhiệm thể CK, tình yêu hỗ tương

PHẦN KẾT LUẬN

 

Các thư vấn đề thực tế Lời chào riêng Tái bút cá nhân Cầu nguyện hay ngợi khen
1Tx 5,25: Cầu nguyện cho chúng tôi 5,26: Chào tất cả anh chi em X 3,11-13

5,23-24: Xin TC thánh hoá

5,28: Ân sủng của CG ở cùng anh chị em

2Tx 3,1-5: Xin cầu nguyện X 3,17-18: P lưu ý về cách viết thư của ngài

(trong các bản khác chia câu 17 thành hai câu)

2,16-17

3,5.16.18: Xin TC ban tình yêu, bình an và ân sủng cho anh chị em

1Cr 16,1-14: quyên góp, kế hoạch hành trình và cảnh báo 16,15-18: giới thiệu Têphana; 19-20: lời chào từ Tiểu Á 16,21-24: nguyền rủa những người không yêu Chúa 16,23-24: Ân sủng của CG, tình yêu của tôi ở với anh chị em trong CK
Pl 4, 1-20: tạ ơn vì món quà gửi qua Êpáprô 4,21-22: chào các thánh trong CG; các thánh gửi lời chào anh chị em; đặc biệt gia đình hoàng đế Xêda X 4,20: vinh danh TC

4,23: Ân sủng của Chúa GK ở với tâm hồn chị anh em

Plm 22: chuẩn bị đón tiếp 23-24: Lời chào từ 5 người đồng hành (x. Cl4,10) 19: tôi tự mình viết thứ này, tự tôi trả tiền 25: Ân sủng của Chúa GK ở với tâm hồn chị anh em
2Cr 8,1-24; 9,1-15: giúp đỡ người nghèo;

13,1-10: thăm lần thứ 3 của Phaolô

13,11-12: chào nhau bằng cái hôn thánh thiện; tất cả các thánh chào anh chị em X 13,13: ân sủng của Chúa GK, tình yêu của TC, và sự hiệp thông của CTT ở cùng anh chị em
Gl X X 6,11-17: cảnh báo đối với người cắt bì và thập giá 6,18: ân sủng của Chúa GK ở với tâm hồn anh chị em. Amen
Rm 15,22-33: kế hoạch hành trình;

16,17-20: cẩn thận với kẻ xấu

16,1-16. 22-23: nhiều lời chào từ Corintô tới người Rôma X

16,22: thư ký Técxiô

11,33-35;

15,13:

16,25-27: vinh danh TC

 

6 thư còn tranh luận của Phaolô: Cl, Ep, 2Tx, 1-2Tm, Tt.

(và thư Dothái để so sánh, dù nó không phải là một lá thư theo tiêu chuẩn),

Các thư “Công giáo” hay gọi là “thư chung” (và thư trong Cv 15):

7 lá thứ cuối cùng của Tân Ước (và một thư tóm tắt trong Cv 15) hơi khác với các thư của Phaolô trong hình thức và cấu trúc, nhưng vẫn theo qui ước chung của các thư cổ xưa,

  • Hầu hết các thư không viết cho một cá nhân hay cộng đoàn (ngoại trừ thư 2 và 3 của Gioan), nhưng được trình bày cho độc giả “chung”.
  • Vì thế, chúng không đề tên người nhận (như các thư của Phaolô), nhưng là  do các Tông đồ đã viết. (hoặc gán cho, vì thế có một số thư đang còn tranh luận về tác giả thực của chúng).
  • Có lẽ có nhiều bản copy được nhân lên và phân phát cho nhiều cộng đoàn khác nhau (giống như nhiều thông điệp của Giáo hoàng gửi cho cac giám mục hôm nay, hoặc giống như mọi người gửi thiệp Giáng Sinh cho bạn bè của họ).
  • Vì thế, chúng được gọi là “thư chung” hay “thư Công giáo” (không vì chúng được viết cho hay bởi Giáo Hội Công giáo Rôma, nhưng vì chữ “công giáo” có nghĩa là “phổ quát”).
  • 1 Gioan không thực sự là một lá thư (vì thiếu phần đầu và phần cuối cơ bản); thư Giacôbê thiếu phần cuối thư theo tiêu chuẩn; hầu hết các thư này thiếu phần “Tạ Ơn” đầu; và hầu như có rất ít “lời chào riêng tư” ở cuối thư so với các thư của Phaolô.

 

 

Các thư được biên soạn pha trộn:

Một thực tế phổ biến khác trong thế giới cổ đại là thu thập và tái xuất bản Các thư của những người nổi tiếng như Phaolô. Trong quá trình này, các thư ngắn hơn đôi khi được trộn với nhau hoặc biên tập thay đổi.

Ví dụ, thư thường được gọi là “Thư thứ hai của thánh Phaolô gửi các tín hữu Côrintô” (2Cr) có thể là một bản tổng hợp có nguồn gốc từ hai hoặc năm thư khác nhau. Một số học giả sử dụng các chữ A-G để phân biệt tất cả các thư khác nhau mà Phaolô có thể đã viết cho các Kitô hữu trong Côrintô, mặc dù Tân Ước nói đến hai thư trong qui điển,

  • Cr A = một thư viết trước, bây giờ đã thất lạc  (được đề cập trong 1 Cr 5, 9)
  • Cr B = hầu hết thư 1Cr  (Phaolô trả lời miệng hay viết tường thuật từ Côrintô; x. 1Cr 1, 11; 7, 1; 16, 17)
  • Cr C = 2Cr 2, 14 – 6, 13; 7, 2-4  (Phaolô bảo vệ quyền tông đồ của ngài chống lại các đối thủ vô danh)
  • Cr D = 2Cr 10, 1 – 13, 10  (cái gọi là “Thư Nước Mắt”? – như được đề cập đến trong 2Cr 2, 3-4; 7, 8-12)
  • Cr E = 2Cr 1, 1 – 2, 13; 7, 5-16; 13, 11-13  (một “thư Hoà Giải”)
  • Cr F = 2Cr 8  (các lời chỉ dạy làm sao mà quyên góp giúp người nghèo ở Giêrusalem)
  • Cr G = 2Cr 9  (nhiều các lời chỉ dạy để quyên góp cho CĐ Giêrusalem)

Tương tự, một số học giả nghĩ rằng thư Phaolô gửi cho giáo đoàn Philípphê (Pl) là một tổng hợp sau này của 3 lá thư tách biệt:

  • Pl A = Pl 4, 10-20   (một “Lưu ý Tạ Ơn” vì những món tiền mà Phaolô đã nhận từ cộng đoàn Philípphê)
  • Pl B = Pl 1, 1 – 3, 1; [4, 2-9?]; 4, 21-23   (một “Lá thư Tình Huynh Đệ” cùng với lời cảm tạ, tin tức, và những lời khuyến khích)
  • Pl C = Pl 3, 2 – 4, 1 [hoặc với 4, 3 or 4, 9?]   (một lời cảnh báo nghiêm khắc chống lại những “con chó” đòi người Ngoại cắt bì).

 

Trích dịch từ: Catholic Resources – Felix Just, S.J. (catholic-resources.org)

CÙNG CHUYÊN MỤC

Mục Lục