Lc 13, 10-17

Đs Lm. Phanxico Salesio Đỗ Duy Đông

Kính thưa cộng đoàn!

Tin Mừng hôm nay tường thuật cho chúng ta câu chuyện về một người phụ nữ bị bệnh tật hành hạ suốt mười tám năm. Mười tám năm, đó không chỉ là một con số thời gian. Đó là cả một kiếp người bị giam cầm trong sự giới hạn và tủi nhục. Khi người ta ngước nhìn bầu trời bao la, bà chỉ có thể cúi nhìn mặt đất bụi mặn. Khi người ta trao nhau những ánh nhìn yêu thương, bà chỉ nhìn thấy những bước chân vội vã đi qua. Người khác thấy chân trời rộng mở, còn bà dường như chỉ thấy khoảng đất chật hẹp ngay dưới chân mình. Nhưng điều kỳ diệu nhất của câu chuyện không nằm ở sự kiên trì của người phụ nữ, mà nằm ở trái tim nhân từ của Đức Giêsu.

Những Căn Bệnh Vô Hình Đang Làm Con Người Hôm Nay Khòm Lưng

Kính thưa cộng đoàn!

Nếu người phụ nữ năm xưa bị khòm lưng về mặt thể lý, thì con người thời nay – cả chúng ta nữa, lại đang bị khòm lưng bởi biết bao gánh nặng vô hình.

Chúng ta thường nghĩ bệnh tật chỉ là những đớn đau trên thân xác. Nhưng trong chiều sâu nội tâm, có những căn bệnh âm thầm nhưng tàn phá ghê gớm hơn nhiều, đó là những căn bệnh:

Khòm lưng vì mặc cảm quá khứ – Có những người không thể tha thứ cho chính mình vì những sai lầm đã qua. Thời gian trôi đi, người khác đã quên, nhưng họ vẫn tự biến lòng mình thành tòa án để liên tục kết án bản thân. Họ sống ở hiện tại nhưng tâm hồn lại bị giam cầm trong dĩ vãng.

Khòm lưng vì nỗi sợ hãi – Sợ thất bại, sợ bị từ chối, sợ mất vị trí, sợ không được công nhận. Nỗi sợ ấy khiến con người không dám sống thật, không dám lên tiếng cho sự thật, và không dám bước đi theo tiếng gọi của lương tâm. Bề ngoài họ có vẻ tự do, nhưng bên trong lại là nô lệ cho ánh mắt và sự phán xét của tha nhân.

Khòm lưng vì ghen tương và so sánh – Sự đố kỵ làm tâm hồn con người co rút lại. Họ không còn biết vui trước hạnh phúc của người khác, vì thành công của anh em khiến họ cảm thấy mình nhỏ bé. Họ nhìn người bên cạnh như đối thủ cần phải vượt qua thay vì là bạn đồng hành.

Khòm lưng vì những tổn thương trong tương quan – Một lời nói cay nghiệt, một sự hiểu lầm không được tháo gỡ, hay một lần bị phản bội có thể trở thành vết thương gặm nhấm suốt nhiều năm. Nhiều người vẫn sống chung, làm việc chung, thậm chí đọc kinh cầu nguyện chung, nhưng khoảng cách giữa lòng họ lại xa như hai bờ vực thẫm.

Đặc biệt trong đời sống Kitô hữu và đời sống thánh hiến, những xiềng xích ấy có thể mang hình thức rất tinh vi. Một người có thể rất trung thành với các giờ kinh thượng phụ, nhưng lại không thể vượt qua lòng tự ái. Có thể phục vụ rất say mê, nhưng lại sụp đổ cay đắng chỉ vì không được ghi nhận.

Đức Giêsu đến để nhắc nhớ chúng ta rằng: Con người không bao giờ bị đồng hóa với đau khổ hay sai lầm của họ. Một người có thể đang mang bệnh, nhưng họ không phải là căn bệnh. Một người có thể từng vấp ngã, nhưng họ không phải là cú ngã đó. Thiên Chúa luôn nhìn thấy nơi mỗi người một phẩm giá thiêng liêng và một tương lai có thể được đổi mới bằng ân sủng.

Khi Con Người Muốn Trói Buộc Nhau Trong Đau Khổ

Thế nhưng, bi kịch lớn nhất trong Tin Mừng hôm nay không nằm ở căn bệnh mười tám năm, mà nằm ở phản ứng của viên trưởng hội đường.

Một người phụ nữ được giải thoát, đứng thẳng lên và tôn vinh Thiên Chúa đáng lẽ đó phải là đại lễ của lòng thương xót, là niềm vui chung của toàn thể cộng đoàn. Nhưng viên trưởng hội đường lại tức giận. Ông viện dẫn luật ngày Sabbat để phản đối việc chữa bệnh.

Ở đây xuất hiện một nghịch lý đau lòng, đó là: Một con người vừa được giải thoát, nhưng lại có những kẻ không vui vì sự giải thoát ấy. Viên trưởng hội đường tôn thờ quy định nhưng quên mất con người. Ông bảo vệ lề luật nhưng lại đánh mất trái tim của lề luật, đó là lòng thương xót và sự sống.

Đức Giêsu không coi thường luật Sabbat, nhưng Người khôi phục lại ý nghĩa cốt lõi của nó: Ngày thuộc về Thiên Chúa phải là ngày con người được sống, được trả lại phẩm giá và được giải phóng khỏi gánh nặng. Câu hỏi của Đức Giêsu xoáy sâu vào tâm khảm mỗi người: Nếu người ta sẵn sàng tháo dây buộc bò lừa để dẫn chúng đi uống nước ngày Sabbat, thì tại sao lại không tháo cởi xiềng xích cho một người con của Abraham đã bị trói buộc mười tám năm qua?

Lời chất vấn ấy vẫn đang vang vọng trong cuộc sống chúng ta hôm nay: Có khi nào chúng ta nhân danh nguyên tắc để làm tổn thương anh chị em? Nhân danh “sự thật” để buông những lời cay đắng thiếu bác ái? Nhân danh kỷ luật để vội vàng dập tắt một mầm mống đang cố gắng vươn lên?

Trong gia đình, có những người chồng, người vợ, người cha, người mẹ liên tục nhai lại lỗi lầm quá khứ của người thân, không bao giờ cho họ cơ hội để “đứng thẳng lên”. Trong cộng đoàn, có khi chúng ta dùng một khuyết điểm của anh chị em để đóng khung toàn bộ con người họ. Một lần thất bại trở thành bản án vĩnh viễn. Một thoáng yếu đuối trở thành cái nhãn hiệu suốt đời.

Đó chính là hình thức trói buộc tinh vi và tàn nhẫn nhất. Những xiềng xích bằng sắt chỉ làm đau thân xác, nhưng những xiềng xích được tạo nên bằng định kiến, lời phán xét và thái độ nhẫn tâm sẽ nghiền nát tâm hồn con người. Sửa dạy theo Tin Mừng là để cứu chữa và nâng dậy, chứ không phải để hạ thấp hay đẩy người khác vào ngõ cụt của tuyệt vọng.

Đức Kitô Phục Hồi Phẩm Giá Và Mời Gọi Chúng Ta Trở Thành Khí Cụ Giải Thoát

Hành động của Đức Giêsu đối với người phụ nữ khòm lưng là một tiến trình cứu độ toàn diện:

Người nhìn thấy: Người không định nghĩa con người bằng sự khuyết tật. Người nhìn thấu nỗi đau thầm kín mà thế gian đã bỏ quên.

Người đến gần và chạm vào: Thiên Chúa không đứng từ xa để thuyết giảng về đau khổ. Nơi Đức Kitô, Người bước vào tận cùng sự yếu đuối của kiếp người. Người không đợi chúng ta hoàn hảo mới yêu thương; Người yêu chúng ta ngay trong sự bất lực để nâng chúng ta dậy.

Người phục hồi khả năng đứng thẳng: “Đứng thẳng” theo nghĩa thiêng liêng là khôi phục lại tư thế của một người con tự do trước mặt Thiên Chúa. Đứng thẳng là dám nhìn nhận sự thật về mình mà không tuyệt vọng; là biết mình yếu đuối nhưng không tự khinh miệt; là biết mình tổn thương nhưng không biến tổn thương đó thành vũ khí để làm đau người khác.

Và điều quan trọng nhất, đó là: Đức Giêsu không chỉ muốn chúng ta được giải thoát, Người còn muốn chúng ta trở thành những người tháo cởi xiềng xích cho anh chị em mình. Người đã từng được tha thứ phải học cách tha thứ. Người đã từng được nâng dậy phải biết chìa tay ra với người đang ngã gục.

Chúng ta có thể không có quyền năng làm phép lạ chữa lành bệnh tật thể xác, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện những “phép lạ” của tình thương: Lắng nghe một tâm hồn đang cô độc thay vì vội vàng phán xét. Trao một lời khích lệ chân thành thay vì dập tắt hy vọng. Bỏ qua một lỗi lầm quá khứ để cho người khác cơ hội làm lại cuộc đời.

Kính thưa cộng đoàn!

Tin Mừng khép lại bằng một hình ảnh đẹp và tươi sáng hơn, đó là: người phụ nữ đứng thẳng lên, cất lời tôn vinh Thiên Chúa, và toàn thể đám đông đều vui mừng vì những việc hiển hách Đức Giêsu đã làm. Khi một con người được đứng thẳng, cả cộng đoàn được chữa lành và trở nên nhân bản hơn. Khi lắng nghe và chiệm niệm bài Tin Mừng hôm nay, mỗi chúng ta được mời gọi tự vấn lương tâm:

• Tôi muốn chọn vị trí nào trong câu chuyện này?
• Tôi muốn làm viên trưởng hội đường ôm khép lép các nguyên tắc vô cảm, hay muốn học nơi Đức Giêsu một trái tim biết chạnh lòng?
• Tôi đang dùng lời nói và thái độ của mình để làm người khác cúi xuống trong tủi nhục, hay giúp họ đứng thẳng lên trong phẩm giá?

Dù gánh nặng hay xiềng xích của anh chị em hôm nay có kéo dài mười tám năm hay lâu hơn nữa, xin hãy nhớ rằng: Đó không phải là lời kết cho cuộc đời tôi. Không vết thương nào lớn hơn lòng thương xót của Thiên Chúa, và không quá khứ nào có thể ngăn cản Người mở ra một khởi đầu mới cho những ai đặt niềm tin và phó thác nơi Người.